Uthulla e mollës është një aleat i gjithanshëm në dollapët e kuzhinës – është e shkëlqyer për t’i shtuar aciditet gatimeve dhe përdoret në gjithçka, nga sallatat te salcat dhe turshitë.
Megjithatë, disa nga adhuruesit e saj më të mëdhenj nuk e përdorin fare për gatim. Në vend të kësaj, është bërë e zakonshme ta pini në sasi të vogla të holluar me ujë, për shkak të përfitimeve të supozuara shëndetësore, shkruan BBC.
Uthulla e mollës thuhet se ndihmon në gjithçka, nga humbja e peshës dhe rregullimi i sheqerit në gjak deri te shëndeti i zorrëve dhe i zemrës. Madje ka pretendime se përdoret si terapi kundër kancerit – megjithëse nuk ka prova të besueshme se mund të trajtojë ose parandalojë sëmundje serioze.
Pra, a ka ndonjë të vërtetë në pretendimet për përfitimet e saj shëndetësore?
Çfarë është uthulla e mollës?
Prodhohet nga mollë të fermentuara dhe shitet e filtruar (e kthjellët) ose e pafiltruar dhe e pasterizuar (e papërpunuar dhe organike), e cila është e turbullt.
Është kjo e fundit që konsiderohet më e shëndetshme, sepse përmban një “kulturë mëmë” të gjallë të baktereve të mira.
“Ajo ‘nënë’ përmban shumë enzima dhe proteina, dhe kontribuon në bakteret e mira në trup”, shpjegon Dr. Darshna Yagni, lektore e shkencave biomjekësore në Universitetin Middlesex.
Uthulla e mollës përmban gjithashtu acid acetik (një përbërës natyral i uthullës). Disa studime në kafshë e kanë lidhur atë me uljen e inflamacionit, gjë që mund të ndihmojë me gjendje si artriti – megjithëse kjo nuk është konfirmuar ende tek njerëzit.
Si e përdorin njerëzit uthullën e mollës për shëndetin?
Hipokrati përdori uthullën për të trajtuar plagët që në vitin 420 para Krishtit, por sot këshillohet më shpesh të pihet një sasi e vogël çdo ditë, e holluar me ujë.
Dietologia dhe përfaqësuesja e Shoqatës Britanike të Dietologjisë, Nicola Ludlam-Rane, paralajmëron:
“Uthulla e mollës është shumë acidike, kështu që ekziston rreziku i dëmtimit të smaltit të dhëmbëve dhe refluksit (urthit).”
Shtesat e gomës dhe shtesat e uthullës së mollës janë gjithashtu të disponueshme, por mbani në mend se këto rregullohen si shtesa dietike, jo si ilaçe.
Sigurisht, uthulla e mollës mund të përdoret edhe në përgatitjen e ushqimit.
A ndihmon uthulla e mollës në humbjen e peshës dhe rritjen e sheqerit në gjak?
Pretendimet se uthulla e mollës ndihmon në humbjen e peshës janë të diskutueshme, pasi ka rezultate shkencore kontradiktore. Disa studime sugjerojnë se mund të ndihmojë, ndërsa të tjera nuk gjejnë asnjë efekt.Ludlam-Rain nuk është i bindur nga provat:
“Ju mund të përfitoni shumicën e përfitimeve të mundshme për humbje peshe dhe kontroll të sheqerit nga llojet e tjera të uthullës.”
Provat për uljen e oreksit dhe rregullimin e sheqerit pas vakteve me shumë karbohidrate janë të kufizuara deri më tani.
Një studim i vitit 2016 (emri i BBC-së “Trust Me, I’m A Doctor” në bashkëpunim me Universitetin Aston) nuk tregoi asnjë efekt në humbjen e peshës gjatë tetë javëve.
A ndikon në kolesterol dhe në shëndetin e zemrës?
Edhe pse nuk ndihmoi me humbjen e peshës, i njëjti studim zbuloi se uthulla e mollës mund të ulë nivelet e kolesterolit.
Këto rezultate mbështeten nga një hulumtim i Dr. Kane Clark nga Universiteti i Coventry-t, i cili tregoi se konsumi i rregullt i uthullës së mollës ul kolesterolin dhe sjell përfitime të caktuara për njerëzit me diabet të tipit 2.
Meqenëse kolesteroli i lartë është një faktor i rëndësishëm rreziku për zemrën, disa analiza sugjerojnë se uthulla e mollës mund të ketë një efekt pozitiv në faktorët që lidhen me sëmundjet kardiovaskulare.
A mund të luftojë uthulla e mollës infeksionet?
Dr. Yagni bëri kërkime edhe mbi uthullën e mollës. Pas përvojës personale, ajo kreu teste laboratorike.
Ajo testoi nëse vetitë antimikrobike të uthullës së mollës mund të funksiononin kundër baktereve si E. coli dhe MRSA.
Rezultatet ishin pozitive – në kushte laboratorike, uthulla e mollës ishte deri në 90% efektive si antibiotik. Hulumtimet kanë treguar gjithashtu se ajo mund të zvogëlojë inflamacionin.
Megjithatë, ajo thekson se kjo nuk do të thotë që uthulla e mollës mund të zëvendësojë antibiotikët ose se duhet të përdoret për të trajtuar infeksionet.
A është i mirë për shëndetin e zorrëve?
Si një ushqim i fermentuar, uthulla në përgjithësi konsiderohet e mirë për zorrët.
Për shkak të kulturave të gjalla në uthullën e mollës së papërpunuar, mendohet se ajo ka një efekt pozitiv në mikrobiomë. Megjithatë, studimet mbi ndikimin real janë të vogla dhe duhet të interpretohen me kujdes.
Përfundim
A ia vlen vërtet uthulla e mollës? Provat janë të përziera dhe të kufizuara.
Të gjithë ekspertët theksojnë se nevojiten shumë më tepër kërkime për të pohuar me bindje se uthulla e mollës ka përfitime të konsiderueshme shëndetësore.
Edhe pse disa kërkime tregojnë potencial, veçanërisht në lidhje me uljen e kolesterolit, kjo nuk do të thotë se mund të zëvendësojë terapinë e përshkruar.
Ludlam-Rane këshillon të përmbaheni te shprehja e vjetër – “një mollë në ditë”:
“Përmban më shumë fibra për shëndetin e zorrëve dhe antioksidantë.”
“Nëse doni të përfshini uthullën e mollës në dietën tuaj, përdoreni atë në sallata me vaj ulliri dhe piper në vend që ta pini.”
