Shumë thonë se jeta është si një maratonë, por studimet tregojnë se për të jetuar më gjatë nuk mjafton të ecësh, duhet të vraposh shpejt.
Një studim i ri zbuloi se njerëzit që mund të vrapojnë një milje (1.600 metra) në më pak se katër minuta jetojnë mesatarisht pesë vjet më shumë se bashkëmoshatarët e tyre.
Studimi, botuar në British Journal of Sports Medicine, sfidon besimin se atletizmi ekstrem mund të jetë i dëmshëm për shëndetin dhe jetëgjatësinë. Ai tregon se një formë intensive e ushtrimeve, si vrapimi i një mile nën 4 minuta, nuk rrezikon domosdoshmërisht jetëgjatësinë.
Sir Roger Bannister ishte i pari që e arriti këtë rekord në maj të vitit 1954, dhe që atëherë vetëm pak njerëz në botë e kanë arritur. Me rastin e 70-vjetorit të këtij arritjeje historike, studiuesit shqyrtuan ndikimet e ushtrimeve intensive në shëndet dhe jetëgjatësi.
Ushtrimet intensive nuk janë gjithmonë të dëmshme
Shumë besojnë se stresi i madh që atletët i bëjnë trupit mund të dëmtojë zemrën dhe të shkaktojë vdekje të parakohshme. “Teoria sugjeron se ushtrimet tepër intensive mund të jenë të rrezikshme, por provat e reja nuk e konfirmojnë këtë,” shpjegon Steve Foulkes, studiues postdoktoral në Universitetin e Albertës.
Për të arritur një vrapim kaq të shpejtë, atletët zakonisht stërviten 9-12 orë në javë. Disa studime tregojnë se stërvitjet e tilla intensive mund të shkaktojnë stres të përkohshëm në zemër, por nuk ka prova të qarta se ato shkurtojnë jetëgjatësinë.
Përfitimet e vrapimit të shpejtë
Studimi analizoi jetën e 1.759 atletëve, duke u përqendruar te 200 më të mirët. Vrapuesit, të lindur midis viteve 1928 dhe 1955, u ndoqën deri në fund të vitit 2023 ose deri në moshën 100 vjeç. Mesatarisht, ata jetuan pothuajse 5 vjet më gjatë se bashkëmoshatarët e tyre, duke përfshirë faktorë si mosha, gjinia dhe etnia.
Ata që thyen rekordin e parë në vitet 1950 jetuan mesatarisht 9 vjet më shumë, ndërsa për ata që arritën objektivin në vitet 1960 dhe 1970, përfitimet u pakësuan në 5.5 dhe 3 vjet.
Gjetjet përputhen me një studim të madh të vitit 2022, i cili tregoi se njerëzit që ushtronin më shumë se sasia e rekomanduar kishin një rrezik 38% më të ulët për sëmundje të zemrës.
Studiuesit theksojnë se përfitimet e vrapimit dhe ushtrimeve intensive mund të lidhen me përmirësimet e kujdesit shëndetësor gjatë dekadave. Ushtrimet aerobike dhe anaerobe me intensitet të lartë, si vrapimi, ndihmojnë në rrjedhjen e gjakut, mbajnë zemrën të fortë, forcojnë imunitetin dhe parandalojnë sëmundjet e stilit të jetesës si diabeti dhe mbipesha.
Edhe pse mungesa e të dhënave për zakonet e jetesës së atletëve gjatë jetës së tyre mbetet një kufizim, një gjë është e qartë: ushtrimet janë një pjesë e domosdoshme e një jete të shëndetshme dhe të gjatë.
