Kur Bianca Censori shfaqet në publik, reagimi është pothuajse i garantuar. Fotot bëjnë xhiron e rrjeteve, komentet shpërthejnë dhe e njëjta pyetje rikthehet si refren: a është art, provokim, apo diçka tjetër që publiku nuk e kupton dot nga jashtë. Për vite me radhë, ajo ka qenë e pranishme në çdo kornizë, por e heshtur. Tani, në një rrëfim të gjatë për Vanity Fair, ajo zgjedh të flasë vetë, pa përkthyes dhe pa zhurmën e të tjerëve.
Në thelb, Censori thotë se është lodhur nga reduktimi i saj në një imazh të vetëm. Ajo e pranon se ka pasur një marrëdhënie obsesive me zhveshjen, por këmbëngul se për të kjo nuk ka qenë një “truk” për vëmendje. Sipas saj, ishte një proces i gjatë artistik, një mënyrë për ta jetuar veprën, jo thjesht për ta shfaqur. Dhe pikërisht aty, te kjo fjali, ajo vendos vijën ndarëse: ajo nuk e sheh veten si personazh tabloidesh, por si autore të një performance që ka zgjatur me vite.
Rrëfimi hapet në një kontekst që synon ta zhvendosë fokusin nga trupi te puna: një hapësirë ku ajo ka prezantuar një shfaqje dhe një ekspozim artistik në Seoul. Aty, në vend të fotografive të rrëmbyera, është vetë koncepti ai që kërkon të flasë. Ajo përmend edhe projektin e saj performativ me kohëzgjatje shumëvjeçare, ku zhveshja ka qenë pjesë e gjuhës, por jo i gjithë fjalori.
Në këtë rrëfim, Kanye West, i njohur edhe si Ye, shfaqet si prani në sfond, ndërsa ajo e vendos qartë se do që vëmendja të jetë te ajo dhe te arti i saj. Ajo thotë se bashkëpunojnë për pamjet dhe veshjet, por e quan këtë “punë në çift”, jo urdhër. Nga ana tjetër, e pranon se publiku e lexon gjithçka si kontroll, sepse për shumëkënd heshtja e saj ka qenë e barabartë me mungesë zëri.
Para se të bëhej figura më e komentuar në kulturën pop, Censori e përshkruan veten si vajzë e rritur në Melbourne, e dhënë pas leximit, kërkimit dhe fakteve. Ajo tregon një profil të ftohtë në disiplinë dhe të nxehtë në emocione: njeri që lidhet fort, që përjeton thellë, që e sheh marrëdhënien si një lloj “bashkimi” ku tjetri bëhet pjesë e saj.
Ajo flet edhe për rrugën akademike në University of Melbourne dhe për zhgënjimin e parë profesional: ideja romantike e arkitekturës kundrejt realitetit burokratik. Pikërisht këtu hyn lidhja me Yeezy, ku ajo thotë se drejton departamentin e arkitekturës dhe ku kontaktet e para profesionale u shndërruan, gradualisht, në një afërsi personale.
Një pjesë e fortë e rrëfimit të saj është mënyra si e përjeton riprodhimin e pandërprerë të imazhit: foto pa leje, tituj që ndërtojnë histori, njerëz që vendosin kuptim pa e pyetur. Ajo thotë se nuk i intereson shumë çfarë mendojnë të tjerët, sepse beson se një ditë “ose do ta kuptojnë, ose s’ka rëndësi”. Por pranon se një episod i keqinterpretuar dhe i kthyer në sensacion mediatik e ka bërë të ndihet e poshtëruar, sidomos përballë familjes së saj.
Këtu, Censori shkon edhe më tej: thotë se kërkesa e vazhdueshme që ajo “duhet të flasë” mund të jetë vetë një formë kontrolli, sepse i dikton momentin, tonin dhe arsyen e të folurit. Ajo thotë se ka zgjedhur të flasë tani sepse tani ka diçka për të thënë, jo sepse publiku e kërkon.
Në rrëfim nuk shmangen as temat më të rënda: deklaratat dhe skandalet publike të Ye, përfshirë postime që janë konsideruar ekstremiste dhe pasoja që kanë pasur në perceptimin publik të çiftit. Censori distancohet nga antisemitizmi dhe e quan të frikshëm normalizimin e tij. Ajo sugjeron se në periudhat e krizës së tij mendore, prioriteti i saj ka qenë njeriu përballë saj, jo menaxhimi i reputacionit në publik.
Artikulli përmend gjithashtu se ndaj Ye kanë ekzistuar padi civile dhe akuza për sjellje të papërshtatshme në kontekste pune, të cilat ai i ka mohuar. Censori e trajton këtë terren me një logjikë që mund të ndezë debat: idenë se arti, ndonjëherë, është i ashpër dhe lë shenja, dhe se njerëzit e lexojnë ndryshe nga brenda dhe nga jashtë. Por edhe këtu, ajo nuk arrin të shuajë dyshimin publik, vetëm e vendos në kornizën e saj.
Një tjetër kthesë e rëndësishme në rrëfimin e saj është përballja me veten. Ajo tregon se ka kërkuar trajtim në Spain për të thyer modele sjelljeje që e dëmtonin, duke folur për shpërthime emocionale dhe për mënyrën si ia ngarkonte lumturinë të tjerëve. Thotë se ky proces e ka stabilizuar dhe e ka bërë të funksionojë më qartë. Po ashtu pranon privilegjin që e bën të mundur një trajtim të tillë.
Në kontrast me kaosin publik, ajo përshkruan një jetë të përditshme të mbyllur, thuajse monotone: ushqime të thjeshta, lojëra, filma, ide që kthehen vazhdimisht. Ajo flet edhe për dëshirën për fëmijë në të ardhmen dhe për shqetësimin e saj mbi ekspozimin e fëmijëve në rrjete sociale, si një zonë ku shoqëria “konsumon” një moshë që s’ka asnjë mekanizëm mbrojtjeje.
Rrëfimi kulmon me një shfaqje ku ajo, sipas artikullit, e kthen në skenë pikërisht ankthin e të qenit e famshme “nga lidhja” dhe jo nga autorësia e njohur. Ideja është e thjeshtë dhe e ftohtë: kur njerëzit konsumojnë imazhin tënd, ti ose e duron, ose e kthen në formë, e bën material pune.
Në fund, kjo histori nuk e zgjidh misterin. Por e zhvendos. Sepse Censori kërkon që pyetja të mos jetë më “çfarë po i bëhet”, por “çfarë po bën vetë”. Dhe në këtë kërkesë për autorësi, ajo tenton të dalë nga roli i figurës që flitet, për të hyrë te roli i njeriut që flet.
