Nga sallamet e lira deri te biftekët e kushtueshëm të viçit, mishi mbetet pjesë qendrore e dietës për miliona njerëz, pavarësisht rritjes së interesit për dieta vegjetariane dhe vegane.
Me konsumimin e mishit në rritje, shtrohet gjithnjë e më shpesh pyetja: cilat janë zgjedhjet më të shëndetshme?
Ekspertët bien dakord se mishi i freskët, i gatuar siç duhet, është burim i vlefshëm proteinash, yndyrash të shëndetshme dhe mikronutrientësh thelbësorë. Megjithatë, mishrat e përpunuar konsiderohen aq problematikë sa Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) i ka klasifikuar si kancerogjenë.
Sipas terapistes ushqimore Amanda Serif, shëndetshmëria e mishit varet nga disa faktorë: si është rritur kafsha, pjesa e mishit, përmbajtja e yndyrës dhe mënyra e gatimit.
Ajo këshillon 2–3 porcione mish të kuq të freskët në javë, zgjedhjen e pjesëve më të dobëta dhe përtypjen e mirë të mishit, pasi tretja e mirë ndihmon përthithjen e lëndëve ushqyese.
Më poshtë, një përmbledhje e mishrave më të zakonshëm – nga më i lehti te më i rënduari për shëndetin:
Pulë
Mishi më i konsumuar në Britani. Gjoksi i pulës pa lëkurë është shumë i pasur me proteina dhe i varfër në yndyrë. Kofshët dhe këmbët kanë më shumë yndyrë, por edhe më shumë hekur dhe zink. Heqja e lëkurës pas gatimit është kompromisi më i mirë mes shijes dhe shëndetit.
Gjel deti
Edhe më i dobët se pula dhe jashtëzakonisht i pasur me proteina. Një burim i mirë hekuri, zinku dhe vitaminës B6. Miti se gjeli i detit shkakton përgjumje nuk mbështetet shkencërisht.
Viçi
Burim i shkëlqyer i hekurit të përthithshëm, por edhe mish i kuq, që sipas OBSH duhet kufizuar në maksimum 350–500 g në javë. Filetot janë më të dobëta, ndërsa mishi i grirë ndryshon shumë në përmbajtje yndyre.
Derri
Shumë i ndryshueshëm ushqyesisht. Filetoja e derrit është po aq e dobët sa pula, ndërsa barku i derrit është ekstremisht i yndyrshëm. Produktet e përpunuara si proshuta, bacon-i dhe salsiçet rrisin ndjeshëm rrezikun për kancer të zorrës.
Qengji
Sidomos qengji i ushqyer me bar është i pasur me Omega-3 dhe vitaminë B12. Mish aromatik dhe ushqyes, por me përmbajtje të moderuar yndyre – konsumohet më mirë me masë.
Mish dreri (venison)
Një nga mishrat më të dobët dhe më të pasur me proteina. Shumë i varfër në yndyrë dhe natyrshëm i shëndetshëm, por kërkon gatim të kujdesshëm që të mos thahet.
Lepur
I lehtë, shumë i pasur me proteina dhe me më shumë hekur se viçi. Konsumohet pak për arsye kulturore, por nga pikëpamja ushqyese është zgjedhje shumë e mirë.
Rosë dhe patë
Të shijshme, por të pasura me yndyrë, sidomos pata. Shumica e yndyrës ndodhet në lëkurë dhe shpesh shkrihet gjatë gatimit. Duhet të konsumohen rrallë.
Struci
Megjithëse është zog, prodhon mish të kuq shumë të dobët, me shije të ngjashme me viçin. I pasur me hekur dhe shumë i varfër në yndyrë, por pak i përhapur.
Buallicë
E ngjashme me viçin në shije, por shumë më e dobët. E pasur me hekur, zink dhe Omega-3. E rrallë në tregjet europiane.
Krokodil
Mish ekzotik, shumë i pasur me proteina dhe i varfër në yndyrë. Përmban Omega-3, hekur dhe kalium, por mbetet një zgjedhje e rrallë.
Dhi
Më e dobët se qengji, me më pak yndyrë dhe më shumë hekur e kalium, por më pak vitaminë B12. Shumë e përdorur në kuzhinat karaibiane dhe aziatike.
Përfundimi i ekspertëve
Më të shëndetshmit: mishrat e dobët dhe të papërpunuar (pulë pa lëkurë, gjel deti, mish dreri, lepur, dhi).
Me kujdes: mishrat e kuq dhe ata të yndyrshëm.
Për t’u shmangur rregullisht: mishrat e përpunuar.
Një dietë e balancuar, me më shumë perime dhe më pak mish të përpunuar, mbetet strategjia më e mirë për shëndetin afatgjatë.
