Një studim i kryer nga biologia Yara Bernaldo de Quirós sugjeron se arteriet e mamiferëve detarë, si balenat dhe delfinët, mund të plakën më ngadalë për shkak të adaptimeve evolutive ndaj zhytjeve të thella.
Duke studiuar shkaktarët e vdekjes tek balenat e mëdha gjatë doktoraturës së saj, Bernaldo de Quirós vuri re se këta gjitarë detarë nuk vuajnë nga ateroskleroza ose sëmundje të tjera arteriale të lidhura me plakjen. Si zhytëse me përvojë, ajo e dinte mirë se si zhytjet ndikojnë në funksionin e arterieve, me ndryshime të shpejta të qarkullimit të gjakut dhe oksigjenit që mund të stresojnë arteriet me kalimin e kohës.
“Çfarë nëse adaptimet evolutive ndaj zhytjeve mbrojnë arteriet e balenave nga plakja? Kjo mund të shpjegojë pjesërisht jetëgjatësinë e tyre të jashtëzakonshme,” tha Bernaldo de Quirós, tani biologe në Universitetin e Las Palmas de Gran Canaria në Spanjë.
Për të testuar këtë hipotezë, ajo bashkëpunoi me profesorin Douglas Seals, një autoritet në plakjen kardiovaskulare në Universitetin e Colorado Boulder. Ata zhvilluan një projekt trevjeçar të quajtur “Arterial Aging”, i financuar nga programi Marie Skłodowska-Curie i BE-së.
Në eksperimentet e tyre, ekipi testoi serumet e gjakut nga miu, njeriu dhe më pas delfini buzë-shegës (bottlenose dolphin). Ndryshe nga te minjtë dhe njerëzit, arteriet e ekspozuara ndaj serumit të delfinëve mbajtën funksion të shëndetshëm edhe në moshë të madhe, duke sugjeruar se gjaku i delfinëve të moshuar ruan faktorë biologjikë që ngjajnë me të rinjtë. Këto rezultate u konsideruan “revolucionare” nga American Physiological Society.
“Ky zbulim mund të ketë implikime të rëndësishme për parandalimin e sëmundjeve kardiovaskulare te njerëzit, sëmundje që mbeten shkaku kryesor i vdekjeve natyrale në Evropë,” tha Bernaldo de Quirós.
Hulumtimet e mëtejshme do të përqendrohen në identifikimin e faktorëve specifikë që mbajnë arteriet e delfinëve të reja, duke shpresuar se kjo njohuri mund të përdoret një ditë për të mbrojtur shëndetin kardiovaskular të njeriut. Bernaldo de Quirós po bashkëpunon gjithashtu me profesorën Laura Muiño Mosquera nga Belgjika, e specializuar në kardiologji pediatrike dhe sindromën Marfan, për të kuptuar më mirë mekanizmat e plakjes arteriale.
“Ky është vetëm fillimi,” thotë Bernaldo de Quirós. “Nëse kuptojmë mekanizmat natyrorë që mbrojnë arteriet e delfinëve, një ditë mund të zhvillojmë mënyra të reja për të mbrojtur shëndetin e njeriut.”
Hulumtimi u financua nga programi Marie Skłodowska-Curie i BE-së.
