Një dietë me pak karbohidrate mund të rrisë ndjeshëm kolesterolin LDL te njerëzit që janë gjenetikisht të predispozuar për nivele të larta të kolesterolit, veçanërisht kur konsumojnë sasi të mëdha yndyrnash të ngopura.
Gjetjet mund të ndihmojnë në shpjegimin se përse njerëzit që ndjekin dieta në dukje të ngjashme mund të kenë rezultate shumë të ndryshme.
Pse dietat me pak karbohidrate mund të rrisin kolesterolin
Një dietë me pak karbohidrate mund të shkaktojë një rritje të madhe të kolesterolit LDL te disa njerëz, ndërsa te të tjerë mund të ketë shumë pak ndikim. Hulumtimet e reja sugjerojnë se gjenetika mund të ndihmojë në shpjegimin e këtij ndryshimi.
Gjetjet tregojnë se yndyrat e ngopura, të cilat mund të përbëjnë një pjesë më të madhe të disa dietave me pak karbohidrate, mund të ndërveprojnë me përbërjen gjenetike të një personi dhe të rrisin kolesterolin e lipoproteinave me densitet të ulët (LDL), një faktor kryesor që kontribuon në rrezikun e sëmundjeve të zemrës. Ky ndikim gjenetik mund të ndihmojë në shpjegimin se përse dy njerëz që ndjekin dieta të ngjashme mund të kenë reagime shumë të ndryshme të nivelit të kolesterolit.
“Gjetjet tona sugjerojnë se disa individë mund të jenë më të ndjeshëm ndaj efekteve të yndyrave të ngopura në rritjen e kolesterolit LDL, veçanërisht në kuadër të një diete me pak karbohidrate, për shkak të përbërjes së tyre gjenetike”, tha Alexa Barad, PhD, RDN, studiuese pasdoktorale në Stanford University School of Medicine. Barad i prezantoi gjetjet në NUTRITION 2026, takimi vjetor kryesor i American Society for Nutrition.
“Këto gjetje tregojnë se ekzistojnë ndryshime reale në mënyrën se si njerëzit reagojnë ndaj dietës. Diskutimet rreth ushqyerjes ndonjëherë mund të thjeshtohen së tepërmi. Një person mund të thotë: ‘Dietat me pak karbohidrate gjithmonë e rrisin kolesterolin LDL’, ndërsa një tjetër mund të thotë: ‘Kolesteroli im LDL nuk ndryshoi fare’. Gjetjet tona sugjerojnë se të dyja këto përvoja mund të jenë të vërteta, të paktën pjesërisht në varësi të përbërjes gjenetike të individit”, tha Barad.
Pse dietat me pak karbohidrate ndikojnë ndryshe te njerëzit
Hulumtimet e mëparshme kanë treguar se dietat e shëndetshme me pak karbohidrate mund të ndihmojnë disa njerëz të humbin peshë dhe të përmirësojnë kontrollin e sheqerit në gjak. Megjithatë, ndikimi i tyre në kolesterolin LDL ka qenë i paqëndrueshëm.
Studiuesit donin të përcaktonin nëse informacioni gjenetik mund të ndihmonte në identifikimin e njerëzve që kanë më shumë gjasa të përfitojnë nga konsumimi i më pak karbohidrateve dhe të atyre që, përkundrazi, mund të përjetojnë një rritje potencialisht të rrezikshme të kolesterolit LDL.
Analiza përdori të dhëna nga DIETFITS, një provë e randomizuar e kontrolluar që përfshinte më shumë se 600 të rritur, të cilët ndoqën për një vit ose një dietë të shëndetshme me pak karbohidrate, ose një dietë të shëndetshme me pak yndyrna. Prova fillestare nuk gjeti ndonjë avantazh të rëndësishëm të njërës dietë ndaj tjetrës sa i përket humbjes së peshës.
Për analizën e re, studiuesit u përqendruan te 431 pjesëmarrës të DIETFITS për të cilët kishte të dhëna gjenetike. Ata analizuan lidhjen midis gjenotipit, konsumit të yndyrave të ngopura, llojit të dietës dhe ndryshimeve në kolesterolin LDL nga niveli fillestar deri në muajin e gjashtë.
Gjenetika dhe yndyrat e ngopura lidhen me rritjen e LDL-së
Mes pjesëmarrësve që iu caktua dieta me pak karbohidrate, ata që ishin gjenetikisht të predispozuar për nivele më të larta të kolesterolit LDL kishin më shumë gjasa të përjetonin një rritje të tij.
Studiuesit zbuluan se ndjeshmëria më e madhe ndaj yndyrave të ngopura dukej se e nxiste këtë model. Pjesëmarrësit me rrezikun më të lartë gjenetik shfaqën rritjet më të mëdha të kolesterolit LDL kur konsumonin më shumë yndyra të ngopura. E njëjta lidhje nuk u vu re te njerëzit që ndiqnin dietën me pak yndyrna.
Në vend që të shqyrtonin vetëm variantet individuale gjenetike, siç kanë bërë shumë studime të mëparshme, studiuesit kombinuan mijëra variante nga i gjithë gjenomi, duke krijuar atë që njihet si një rezultat poligjenik. Kjo u mundësoi atyre të vlerësonin prirjen e përgjithshme gjenetike të secilit pjesëmarrës për nivele më të larta ose më të ulëta të kolesterolit LDL.
Barad tha se rezultatet poligjenike mund t’i ndihmojnë në të ardhmen mjekët të identifikojnë njerëzit që kanë më shumë gjasa të përjetojnë ndryshime të pafavorshme të kolesterolit pas ndryshimeve të caktuara në dietë.
Monitorimi i kolesterolit mund të jetë më i rëndësishëm sesa ndjekja e një rregulli të vetëm
Testimi gjenetik nuk është i nevojshëm për të nxjerrë një përfundim praktik nga këto gjetje. Barad vuri në dukje se njerëzit mund të reagojnë shumë ndryshe ndaj të njëjtit ndryshim në dietë, duke e bërë të rëndësishme monitorimin e mënyrës se si reagon trupi i një individi, në vend që të supozohet se një dietë e caktuar do të prodhojë të njëjtat rezultate për të gjithë./ScienceDaily
