Fundjavat nuk janë thjesht kohë për pushim, ato janë koha kur dashuria merr frymë më lirshëm. Çiftet ndihen më të lidhur, më të afërt dhe emocionalisht më të disponueshëm. Dhe nuk është thjesht ndjesi, shkenca e mbështet plotësisht këtë fenomen.
Sipas psikologes sociale dhe autores Wendy L. Patrick, koha e kaluar bashkë është themeli i çdo marrëdhënieje të shëndetshme. Fundjavat ofrojnë pikërisht këtë: kohë, liri dhe praninë e njëri-tjetrit, pa presionin e orareve, maileve dhe listës së pafund të detyrave.
Koha që na mungon gjatë javës, gjendet në fundjavë
Studime të shumta kanë treguar se ndryshimet në gjendjen emocionale gjatë javës dhe fundjavës ndikojnë drejtpërdrejt në marrëdhëniet romantike. Sipas një hulumtimi nga Alessio Masturzi dhe kolegët e tij (2023), njerëzit raportojnë përmirësim të dukshëm të humorit gjatë fundjavës, një gjendje që i bën më të hapur, më të qeshur dhe më të afërt me partnerin.
Efekti psikologjik i “lirisë”
Ndërkohë që dita e punës sjell stres dhe distancë emocionale, fundjava rikthen ndjesinë e autonomisë personale, që është jetike për lidhjen emocionale. Ky është edhe thelbi i asaj që studiuesit quajnë “efekti i fundjavës”, i cili u vërtetua edhe nga Helliwell dhe Wang (2014): burrat dhe çiftet e martuara raportuan më shumë gëzim, të qeshura dhe kënaqësi gjatë fundjavës dhe pushimeve.
Kur rutina nuk fal… por ndihmon
Edhe pse mund të duket paradoksale, rutina ka rolin e saj në ruajtjen e ekuilibrit emocional. Gjatë pandemisë, kur dita e punës dhe dita e lirë ndodhnin brenda të njëjtave mure, perceptimi për fundjavën mbeti po ai. Kjo tregon se njerëzit kanë nevojë për një ndarje të qartë të kohës për të krijuar balancë, qëndrueshmëri dhe ndjenja kontrolli – elementë të domosdoshëm për marrëdhënie të shëndetshme.
Si ta sjellim “fundjavën” në jetën e përditshme?
Nëse fundjava është kulmi i afërsisë në çift, si mund të kultivojmë të njëjtën ndjesi gjatë javës? Ja disa mënyra të thjeshta por efektive për të “thyer” monotoninë dhe për të ndërtuar më shumë afërsi:
Shikoni një film bashkë, pa shpërqendrime nga telefoni.
Bëni një shëtitje të shkurtër pas darke, vetëm ju të dy.
Gatuani një darkë të lehtë me muzikë sfondi.
Mbani humorin gjallë edhe në ditët e lodhshme, buzëqeshni më shpesh.
Këto momente të vogla, por të qëllimshme, e bëjnë çdo ditë më kuptimplotë. Në këtë mënyrë, marrëdhënia nuk ka nevojë për “rivendosje” çdo fundjavë, por rritet gradualisht çdo ditë.
Në fund të fundit, dashuria ka nevojë për kohë, dhe fundjava është vendi ku ajo lulëzon më bukur. Por po aq e rëndësishme është të mbajmë këtë ritëm edhe gjatë javës, me dashuri të vogla të përditshme që bëjnë diferencën më të madhe.
