Një thirrje e fortë për veprime urgjente globale është lëshuar nga ekspertët e shëndetit publik, të cilët paralajmërojnë për një rritje dramatike të rasteve të kancerit të mëlçisë, i lidhur ngushtë me faktorë të parandalueshëm si hepatiti viral, konsumi i alkoolit dhe obeziteti. Sipas analizës më të fundit të Komisionit Lancet, tre nga pesë raste të këtij lloji kanceri në nivel botëror kanë si shkak këta faktorë, duke e bërë të mundur parandalimin nëse zbatohen politikat e duhura shëndetësore.
Parashikimet janë shqetësuese: nëse nuk merren masa, rastet e kancerit të mëlçisë pritet të rriten nga 870 mijë në vitin 2022 në 1.52 milion deri në vitin 2050, me vdekje që do të shkojnë në 1.37 milion në vit. Ekspertët theksojnë se kjo rritje mund të frenohet me ndërhyrje të qëllimshme, duke përfshirë vaksinimin masiv kundër hepatitit B, reduktimin e konsumit të alkoolit dhe frenimin e obezitetit përmes reformave sistematike në politikat ushqimore dhe edukimin publik.
Sëmundja steatotike e mëlçisë e shoqëruar me mosfunksionim metabolik (MASLD), e cila lidhet me obezitetin, po shndërrohet në një nga shkaktarët kryesorë të kancerit të mëlçisë në botë, veçanërisht në vendet me të ardhura të larta si SHBA, ku parashikohet që më shumë se gjysma e të rriturve do të preken nga kjo gjendje deri në vitin 2040. Forma më e rëndë e saj, MASH, ka ritmin më të shpejtë të rritjes si shkak i kancerit të mëlçisë.
Megjithatë, komisioni i Lancet thekson se ekziston një dritë shprese. Me një ulje të vazhdueshme vjetore prej 2 deri në 5% të rasteve të reja, mund të parandalohen deri në 17 milionë raste dhe të shpëtohen deri në 15 milionë jetë deri në vitin 2050. Ndaj, ekspertët i bëjnë thirrje qeverive të investojnë në masa parandaluese, diagnostikim të hershëm dhe trajtim më të mirë, veçanërisht në vendet në zhvillim që përballen me mungesë të burimeve shëndetësore.
Bashkimi Evropian tashmë ka ndërmarrë disa hapa me Planin për Mposhtjen e Kancerit, që synon vaksinimin dhe depistimin universal për hepatitin B dhe përmirësimin e stilit të jetesës së qytetarëve. Megjithatë, organizatat e pacientëve theksojnë se ndikimi i industrive të alkoolit, ushqimeve të pashëndetshme dhe duhanit vazhdon të jetë pengesë për zbatimin efektiv të politikave parandaluese.
Ekspertët paralajmërojnë se parandalimi, sado i rëndësishëm, nuk është i mjaftueshëm. Nevojitet një angazhim i plotë global për kujdes të përmirësuar, qasje më të mirë në shërbime mjekësore dhe mbështetje afatgjatë për pacientët. “Kanceri i mëlçisë është ndër më të vështirët për t’u trajtuar, por ka faktorë rreziku të dallueshëm që na japin një mundësi unike për veprim të menjëhershëm”, tha prof. Valérie Paradis nga Spitali Beaujon në Francë.
