Një ekip studiuesish nga disa institucione, përfshirë Health Canada, ka zbuluar se ekspozimi i fetusit ndaj disa përbërësve të grimcave të imëta në ajër (PM2.5) dhe ndaj ozonit në vitin e parë të jetës lidhet me rritjen e rrezikut për çrregullim të spektrit të autizmit (ASD) tek fëmijët në Ontario.
Grimcat e imëta janë prej kohësh të lidhura me pasoja të dëmshme shëndetësore. Megjithatë, studimet e mëparshme nuk kishin përcaktuar saktë se cilët përbërës kimikë ishin më toksikë dhe në cilat periudha të shtatzënisë ndikonin më shumë.
Studimi, i botuar në JAMA Network Open, analizoi të dhëna nga mbi 2.1 milionë fëmijë të lindur në Ontario gjatë 20 viteve të fundit, prej të cilëve 19,569 u diagnostikuan me autizëm. Studiuesit matën ekspozimin ndaj PM2.5 dhe përbërësve të tij (si sulfati, amoniaku, pluhuri, dhe karboni i zi), si dhe ndaj dyoksidit të azotit dhe ozonit, duke përdorur modele që kombinonin të dhëna nga satelitët, stacionet tokësore dhe faktorët e përdorimit të tokës.
Rezultatet treguan se rreziku për autizëm rritej dukshëm gjatë javëve 23–36 të shtatzënisë kur ekspozimi ndaj sulfateve dhe amoniakut ishte më i lartë (HR 1.11 për secilin), ndërsa për grimcat PM2.5 në përgjithësi rreziku ishte HR 1.15. Ekspozimi ndaj ozonit gjatë vitit të parë të jetës lidhej gjithashtu me rritje të rrezikut (HR 1.09).
Efektet ishin më të theksuara në zonat urbane, veçanërisht në lagjet me të ardhura më të ulëta dhe me më shumë popullsi të racave të ndryshme. Po ashtu, djemtë treguan ndjeshmëri më të madhe ndaj ndotjes sesa vajzat.
Autorët konkludojnë se ekspozimi prenatal ndaj përbërësve të caktuar të PM2.5, sidomos sulfati dhe amoniaku, gjatë tremujorit të dytë dhe të tretë, si dhe ozoni pas lindjes, lidhen qartë me rrezikun për zhvillimin e autizmit, duke nënvizuar rëndësinë e mbrojtjes nga ndotja që në fazat më të hershme të jetës. / Medicalxpress – Syri.net
