Në zonat e thella të fushave historike minerare të Australisë, Vicky Plumridge kërceu nga gëzimi kur nxori nga toka një copë të vogël ari. 63-vjeçarja, ish-punonjëse në pension e shitjes me pakicë, po mësonte ende të përdorte detektorin e saj të ri të metaleve kur pajisja filloi të bënte sinjal pranë rrënojave të mbuluara me myshk të një ndërtese të vjetër, raporton Reuters.
Me një shpatull plastike, ajo nxori nga dheu një copëz rreth 0.2 gram ar, me vlerë rreth 40 dollarë australianë (26.6 dollarë amerikanë). “Por për mua vlen një milion dollarë. Zemra ime po këndon”, tha Plumridge, e cila e bleu detektorin vetëm disa ditë më parë.
Historia e saj po bëhet gjithnjë e më e zakonshme, teksa amatorët po dynden në të ashtuquajturin “trekëndëshi i artë” i Australisë — një zonë prej rreth 9,600 km² në zemër të shtetit të Viktorias, e njohur si një nga rajonet më premtuese në botë për gjetjen e copëzave të arit. Çmimet rekord të arit, ndikimi i rrjeteve sociale, suksesi i emisionit televiziv Aussie Gold Hunters dhe dëshira për të qenë në natyrë po nxisin interesin.
Plumridge bleu një Minelab Gold Monster 2000 për 2,999 dollarë australianë. Sipas Liene Camp, bashkëpronare e një dyqani përpunimi ari, modeli u shit në të gjithë vendin vetëm disa javë pasi doli në treg më 20 tetor. “Kemi parë një rritje të madhe të shitjeve këtë vit, pjesërisht sepse çmimi i arit ka tërhequr vëmendjen e të gjithëve”, tha Camp, e cila drejton turne kërkimi ari që nga viti 2007.
Ajo shtoi se interesi po vjen edhe nga jashtë: “Kemi shumë të huaj — gjermanë, zviceranë dhe vizitorë nga SHBA-të. Ata e duan arin”.
Trashëgimi historike dhe ëndrra të mëdha
Rajoni i Viktorias përfshin qytete minerare të shekullit të 19-të si Ballarat, që hodhën themelet e pasurisë së hershme të Melburnit. Këtu u gjetën disa nga copëzat më të famshme në botë, përfshirë “Welcome Stranger” prej 72 kg në vitet 1860 dhe “Hand of Faith”, copëza më e madhe e gjetur ndonjëherë me detektor, me peshë 27.2 kg në vitin 1980. Edhe në shkurt 2023, një kërkues amator zbuloi një copë 4.6 kg në të njëjtin rajon.
Kjo trashëgimi vazhdon të frymëzojë breza të rinj. Damian Duke, 39 vjeç, punonjës ndërtimi, thotë se kërkimi i arit është bërë traditë familjare. “Me çmimet e sotme të arit, ekziston gjithmonë shansi të gjesh diçka që ta ndryshojë jetën”, tha ai, ndërsa kërkon bashkë me djalin e tij 11-vjeçar.
Çmime rekord dhe interes në rritje
Çmimi i arit ka thyer rekorde këtë vit, duke kaluar 4,500 dollarë amerikanë për ons troy. Goldman Sachs parashikon që ai të arrijë 4,900 dollarë deri në fund të vitit 2026, ndërsa pasiguria gjeopolitike dhe fiskale po shtyn investitorët drejt arit.
Në Viktoria, kërkuesit duhet të blejnë një leje qeveritare që kushton 28.60 dollarë australianë dhe është e vlefshme për 10 vjet. Deri në nëntor, kërkesat për leje arritën gati 16,000 — nga rreth 11,000 një vit më parë — ndërsa mbi 100,000 licenca janë aktualisht aktive.
Përtej ëndrrës për pasuri, shumë amatorë thonë se qëndrojnë për përfitimet psikologjike: përqendrimin, kohën në natyrë dhe shoqërinë.
Fenomen global
Sipas Ben Harvey, drejtor ekzekutiv i Kodan me seli në Adelaide, ethet e arit në Viktoria janë pjesë e një trendi global. Shitjet e detektorëve janë rritur si në Afrikë, ku nxiten nga minatorët artizanalë, ashtu edhe në Amerikën Latine, ku hobistët kërkojnë monedha dhe thesare — duke ndihmuar që aksionet e kompanisë të dyfishohen këtë vit.
