Goditja në tru gjatë shtatzënisë ose menjëherë pas lindjes është e rrallë, por mund të jetë kërcënuese për jetën. Sipas një deklarate të re shkencore të Shoqatës Amerikane të Zemrës (American Heart Association), e publikuar në revistën Stroke dhe e mbështetur nga Kolegji Amerikan i Obstetërve dhe Gjinekologëve, rritja e ndërgjegjësimit dhe kujdesi i koordinuar për gratë shtatzëna janë thelbësore për shëndetin e nënës dhe foshnjës.
Deklarata përmbledh studimet më të fundit mbi shkaqet dhe faktorët e rrezikut për goditje në tru gjatë dhe pas shtatzënisë, si dhe jep rekomandime për parandalimin, trajtimin dhe rikuperimin pas lindjes. Sipas mjekes Eliza Miller, një goditje në tru në këtë periudhë mund të sjellë pasoja serioze si dëmtime neurologjike, aftësi të kufizuara afatgjata, rrezik më të lartë për goditje të tjera dhe madje vdekje.
Goditja në tru është tashmë shkaku i katërt kryesor i vdekjeve në SHBA. Ajo ndodh në rreth 20–40 nga çdo 100,000 shtatzëni dhe llogaritet se shkakton 4–6% të vdekjeve të lidhura me shtatzëninë çdo vit. Ekzistojnë dy lloje kryesore: goditja ishemike, kur një enë gjaku bllokohet nga një mpiksje, dhe goditja hemorragjike, kur një enë gjaku çahet dhe shkakton gjakderdhje në tru.
Ndryshimet fiziologjike dhe hormonale gjatë shtatzënisë rrisin rrezikun për goditje në tru. Faktorë të tjerë përfshijnë tensionin e lartë, preeklampsinë, moshën mbi 35 vjeç, diabetin, obezitetin, migrenën, infeksionet, sëmundjet e zemrës dhe çrregullimet e koagulimit. Studimet tregojnë se gratë shtatzëna me ngjyrë kanë rrezik dy herë më të lartë për goditje në tru krahasuar me gratë e bardha.
Parandalimi duhet të nisë që para shtatzënisë. Kontrolli i hershëm dhe i rreptë i tensionit të gjakut është kyç, pasi shumica e goditjeve te nënat janë të parandalueshme. Trajtimi i hipertensionit, përdorimi i aspirinës me dozë të ulët te gratë me rrezik të lartë dhe monitorimi i afërt pas lindjes ndihmojnë në uljen e komplikacioneve.
Njohja e shenjave të goditjes në tru dhe trajtimi i shpejtë janë jetike. Shtatzënia nuk duhet të vonojë trajtimin, pasi ekzistojnë medikamente dhe procedura të sigurta edhe për gratë shtatzëna.
Pas goditjes në tru, rikuperimi kërkon mbështetje multidisiplinare, përfshirë rehabilitimin, kujdesin mendor dhe ndihmën e familjes. Siç thekson Miller, mirëqenia e nënës është thelbësore që familja dhe foshnja të kenë një të ardhme të shëndetshme. / American Heart Association – Syri.net
