Heqja e brirëve të rinocerontëve, një praktikë që për dekada është parë si një mjet drastik për të mbrojtur këto kafshë të rrezikuara, është konfirmuar shkencërisht si një ndërhyrje efektive për të ndaluar gjuetinë e paligjshme. Një studim i ri i publikuar në revistën prestigjioze Science tregon se prerja e brirëve çoi në një ulje prej 78% të gjuetisë së paligjshme në tetë rezervate në dhe përreth Parkut Kombëtar Kruger në Afrikën e Jugut, ku jeton një e katërta e rinocerontëve të botës.
“Është një pjesë e madhe e asaj që është një rinoceront, të kesh një bri,” tha autori kryesor i studimit, Tim Kuiper nga Universiteti Nelson Mandela. “Por është shumë efektive. Nuk ka dyshim se shpëtoi jetën e qindra rinocerontëve.” Studimi shtatëvjeçar krahasoi të dhënat nga rezervate që praktikojnë heqjen e brirëve me ato që nuk e bëjnë, duke dhënë një pasqyrë të qartë mbi ndikimin e kësaj mase mbrojtëse.
Që nga fillimi i kësaj praktike në vitin 1989, debati ka qenë i ndezur. Ndërsa disa aktivistë kanë shprehur shqetësime për mirëqenien e kafshëve, të dhënat tregojnë se nuk ka ndikime negative në riprodhimin apo vdekshmërinë e tyre. Studimet tregojnë gjithashtu se procesi i heqjes, që zgjat rreth 10 minuta, kryhet me kujdes dhe me ndihmën e anestezisë për të minimizuar stresin te kafshët.
Sipas studimeve, brirët e rinocerontëve kërkohen në tregjet e paligjshme të Azisë për përdorim në ilaçe tradicionale, duke i bërë ata objektiv të preferuar të gjuetarëve. Heqja e brirëve ua heq këtë motiv, duke ulur rrezikun për jetën e tyre.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se kjo nuk është një zgjidhje afatgjatë. Kuiper paralajmëron se masa duhet të shoqërohet me kontrolle më të forta ligjore dhe mbështetje për rojet e rezervateve. Pavarësisht përpjekjeve, çdo vit mbi 400 rinocerontë vazhdojnë të bien pre e gjuetisë së paligjshme në Afrikën e Jugut.
Sot, në mbarë botën kanë mbetur rreth 24,000 rinocerontë – 17,500 të bardhë dhe 6,500 të zinj – ndërsa dikur numri i tyre ishte mbi 70,000. Heqja e brirëve, e mbështetur nga shkenca dhe eksperienca në terren, po shfaqet si një ndër armët më të forta për të shpëtuar këtë specie të lashtë nga zhdukja.
