Kur bëhet fjalë për shëndetin e përgjithshëm, dhëmbët shpesh lihen në hije. Ne priremi t’i shohim dhëmbët kryesisht si një aspekt estetik, ndërkohë që në realitet, shëndeti oral lidhet ngushtë me shëndetin fizik dhe me rrezikun e një sërë sëmundjesh kronike. Goja është një portë hyrëse për organet e tjera, dhe kur ajo sëmuret, edhe trupi mund të sëmuret.
“Goja është rruga kryesore përmes së cilës bakteret hyjnë në trupin tuaj. Ato mund të kalojnë nga mishrat e infektuar të dhëmbëve nëpërmjet qarkullimit të gjakut në pjesë të tjera të trupit,” thotë Shashwat Patel nga Hamilton Dental në Hamilton, Ontario. “Dhëmbët që prishen dhe sëmundjet e mishrave të dhëmbëve ndikojnë gjithashtu negativisht në ushqyerje, sepse kur njerëzit nuk mund të përtypen mirë, kjo ndikon në shëndetin e përgjithshëm.”
Studimet kanë treguar gjithashtu se shëndeti i dobët oral lidhet me një listë të gjatë sëmundjesh kronike, përfshirë diabetin, sëmundjet kardiovaskulare, infeksionet dhe një cilësi të ulët të jetës.
Lidhja mes shëndetit të dobët oral dhe diabetit
Një studim i gushtit 2024 i botuar në The American Journal of Medicine zbuloi se sëmundja periodontale, një infeksion i indeve që mbështesin dhëmbët, është një faktor i fortë rreziku për diabetin. Kjo ndodh si pasojë e inflamacionit kronik në organizëm, shpjegon Frank A. Scannapieco, autor i studimit dhe profesor i biologjisë orale në Fakultetin e Mjekësisë Dentare në Universitetin e Buffalo-s.
“Periodontiti kronik afatgjatë mund të kontribuojë në inflamacionin sistemik, i cili nga ana tjetër mund të çojë në diabet,” thotë Scannapieco. Me kalimin e kohës, inflamacioni në trup mund të shkaktojë edhe rezistencë ndaj insulinës.
Sëmundja e mishrave të dhëmbëve mund të rrisë gjithashtu nivelet e sheqerit në gjak, sipas një studimi të botuar në The Journal of the American Dental Association. Studimi zbuloi se, krahasuar me pacientët me mishra të shëndetshëm, ata me sëmundje të rënda të mishrave të dhëmbëve kishin nivele më të larta të sheqerit në gjak, duke rritur kështu rrezikun e zhvillimit të diabetit të tipit 2.
Shëndeti i dobët oral dhe sëmundje të tjera kronike
Goja lidhet gjithashtu me sëmundje të tjera kronike, siç janë infeksionet respiratore, përfshirë pneumoninë dhe infeksionet e qeskave të ajrit në mushkëri. Goja është e lidhur drejtpërdrejt me mushkëritë nëpërmjet trakesë, kështu që çdo aspirim i mikrobeve nga goja në rrugët e poshtme të frymëmarrjes mund të shkaktojë infeksione. Problemi bëhet edhe më i madh te pacientët që janë të intubuar dhe që kanë nevojë për ndihmë në frymëmarrje, pasi mikrobet nga goja mund të hyjnë në rrugët e poshtme të frymëmarrjes, shpjegon Scannapieco.
Sëmundja e Alzheimerit dhe demenca lidhen gjithashtu me inflamacionin, i cili mund të ndikohet pjesërisht nga higjiena e dobët orale. Inflamacioni kronik mund të shkaktojë inflamacion nervor në tru, duke çuar në rënie të funksioneve njohëse.
Është gjithashtu e mundur që bakteret të kalojnë barrierën gjak-tru, dhe disa nga mikrobet që e kanë origjinën në zgavrën e gojës mund të rrisin rrezikun e zhvillimit të këtyre sëmundjeve. Ka prova që tregojnë praninë e baktereve orale në trurin e kafshëve që kanë shfaqur shenja të sëmundjes së Alzheimerit dhe të demencës.
“Kemi parë disa tregues interesantë që sugjerojnë se bakteret orale mund të ndikojnë në ecurinë e një sëmundjeje si Alzheimeri. Dhe duke qenë se sëmundja e mishrave të dhëmbëve është kaq e përhapur, është e mundur që kjo të jetë një faktor kontribuues në demencë, megjithëse kërkimet janë ende në faza të hershme,” thotë Scannapieco.
Praktikimi i higjienës së mirë orale
Lajmi i mirë është se ruajtja e një shëndeti të mirë oral është e thjeshtë. Filloni duke larë dhëmbët dy herë në ditë për të paktën dy minuta, një herë në mëngjes kur zgjoheni dhe përsëri para se të shkoni në shtrat. Për më tepër, pastroni pllakën dentare mes dhëmbëve duke përdorur fill dentar çdo ditë. Vizitoni një dentist çdo gjashtë muaj për pastrim profesional të dhëmbëve dhe për të kontrolluar për prishje ose sëmundje të mishrave të dhëmbëve. Së fundmi, ndiqni një dietë të balancuar që nuk përmban sasi të tepërta të pijeve ose ushqimeve me sheqer. Edhe pse shëndeti oral mund të ketë një ndikim të madh në shëndetin tuaj të përgjithshëm, të paktën mbrojtja e dhëmbëve nuk është aspak një sfidë e madhe. /Discover Magazine – Syri.net
