Rreth 34 milionë vjet më parë, iguanat udhëtuan 8000 kilometra nga Amerika e Veriut Perëndimore dhe u vendosën në Fixhi. Nuk është e pazakontë që speciet e iguanave të hipin mbi një “trap” natyral dhe të largohen drejt një ishulli të ri, por sipas një studimi të ri të publikuar në Proceedings of the National Academy of Sciences, kjo mund të jetë “shpërndarja transoqeanike më e gjatë e njohur ndonjëherë e një vertebrori tokësor.”
“Ne zbuluam se iguanat e Fixhit janë më të afërta me iguanat e shkretëtirës në Amerikën e Veriut, diçka që nuk ishte përcaktuar më parë,” tha autori kryesor i studimit, Simon Scarpetta, herpetolog dhe paleontolog, si dhe ish-studiues postdoktoral në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley, në një deklaratë për shtyp.
Shumica e formave të jetës që arrijnë në ishujt e sapoformuar mbërrijnë nëpërmjet shpërndarjes përmes ujit. Organizmat si bimët, kafshët dhe madje edhe njerëzit gjejnë rrugën e tyre drejt këtyre ishujve dhe vendosen atje. Në këto ishuj, krijohen ekosisteme dhe specie të reja, një fenomen që ka tërhequr gjithmonë vëmendjen e studiuesve si Çarls Darvini.
Specie të ndryshme iguanash ndodhen në mbarë botën, dhe disa prej tyre janë endemike në rajone të caktuara, si Galapagos dhe Fixhi. Në kërkimet e mëparshme, shkencëtarët besonin se iguanat vendase të Fixhit ishin pasardhës të një specie tjetër iguane që ishte zhdukur, por studimi i ri sugjeron të kundërtën.
Sipas studimit, duket se mbërritja e iguanave në Fixhi përkon me formimin e arkipelagut. Duke studiuar dallimet gjenetike të Brachylophus, speciet e iguanave të Fixhit, nga të afërmit e tyre më të afërt, Dipsosaurus (iguana e shkretëtirës në Amerikën e Veriut), ekipi kërkimor përcaktoi se iguanat mbërritën në Fixhi rreth 30 deri në 34 milionë vjet më parë.
“Linja e iguanave të Fixhit u nda nga linja e tyre motër relativisht kohët e fundit, më afër 30 milionë viteve më parë, ose pas ose rreth të njëjtës kohë kur kishte aktivitet vullkanik që mund të ketë krijuar tokë,” shtoi Scarpetta, i cili tani është profesor asistent në Universitetin e Floridës Jugore në Departamentin e Shkencave Mjedisore, në një deklaratë për shtyp.
Teori të tjera sugjerojnë se iguanat erdhën nga pjesë të tjera të Amerikës së Jugut apo edhe nga Australia, por nuk ka asnjë provë fosile që ta mbështesë këtë. Është e mundur që një stuhi e madhe i ka hedhur iguanat në det dhe ato kanë mbijetuar gjatë udhëtimit sepse mund të kalonin periudha të gjata pa ushqim ose ujë.
“Mund të imagjinohet një ciklon që rrëzon pemë ku ndodheshin shumë iguana, ndoshta edhe vezët e tyre, dhe më pas ato u kapën nga rrymat oqeanike dhe lundruan deri në Fixhi,” tha Scarpetta në një deklaratë për shtyp.
Autorët e studimit theksojnë gjithashtu se, nëse ishin pemët e përmbysura ato që sollën iguanat në Fixhi, atëherë pemët mund të kenë shërbyer edhe si burim ushqimi.
Përveçse janë lundërtarë të shkëlqyer, rezulton se Brachylophus është një specie unike midis iguanave të tjera. Ato janë gjithashtu të rrezikuara për shkak të gjuetisë për tregtinë e kafshëve ekzotike, humbjes së habitatit dhe grabitqarëve si minjtë invazivë.
Për të kuptuar më mirë vendin e Brachylophus në pemën familjare të iguanave, Scarpetta analizoi sekuenca të ADN-së nga gjenet dhe indet e mbi 200 ekzemplarëve të iguanave. Nga kjo analizë, ai përcaktoi se Brachylophus dhe Dipsosaurus janë të afërmit më të ngushtë.
“Iguanat dhe veçanërisht iguanat e shkretëtirës janë rezistente ndaj urisë dhe dehidrimit, kështu që nëse do të kishte ndonjë grup vertebrorësh apo hardhucash që do të mund të bënin një udhëtim 8000 kilometra përmes Paqësorit mbi një masë vegjetacioni, një paraardhës i ngjashëm me iguanat e shkretëtirës do të ishte ai që do t’ia dilte,” tha Scarpetta në një deklaratë për shtyp. / Washington Post – Syri.net
