Nga Amy Sullivan/
Doni të dini çfarë ndodh kur estrogjeni ikën nga skena?
Ai nuk zhduket thjesht pa lënë gjurmë. Përmbys gjithçka, të prish qetësinë, të lë pa gjumë dhe, në mënyrë figurative, t’i vë flakën dhomës së gjumit në orën 2:13 të mëngjesit. Pastaj rikthehet çdo 90 minuta për t’u siguruar që je ende zgjuar, e mbuluar nga djersët dhe duke pyetur veten se si përfundove në këtë situatë.
Menopauza nuk është aspak e lehtë. Ajo nuk troket me mirësjellje në derë. Vjen si një ndërprerje e papritur e sistemit, për të cilën askush nuk të ka përgatitur, dhe nuk pranon të shtyhet vetëm sepse të duhet të shkosh në punë të nesërmen.
Për pjesën më të madhe të jetës, estrogjeni ka bërë shumë më tepër sesa të ndikojë në riprodhim. Ai ka funksionuar si një menaxher i padukshëm në prapaskenë, duke mbajtur në ekuilibër shumë procese të organizmit pa tërhequr vëmendje.
Ai vepron në tru, duke ndihmuar në rregullimin e temperaturës së trupit, humorit, kujtesës dhe gjumit. Mbron kockat dhe nyjet. Ndihmon në ruajtjen e shëndetit të enëve të gjakut dhe ekuilibrin e kolesterolit. Ndikon në rikuperimin e muskujve, elasticitetin e lëkurës, reagimin e sistemit imunitar dhe metabolizmin. Gjithashtu mbështet funksionin e fshikëzës urinare dhe bashkëpunon me hormonet e gjumit, në mënyrë që nata të jetë vërtet kohë pushimi.
Të gjitha këto procese zhvillohen në heshtje, në mënyrë të qëndrueshme dhe pa u vënë re.
Edhe tani estrogjeni vazhdon të marrë pjesë në shumë prej tyre, por jo më me të njëjtën vazhdimësi dhe as me të njëjtin ndikim. Prandaj, kur niveli i tij ndryshon ose luhatet, organizmi nuk përshtatet gjithmonë me qetësi. Ai reagon. Sinjalet bëhen më të forta. Rezervat pakësohen. Për shumë gra, ky tranzicion është gjithçka, përveçse i butë.
Kur estrogjeni bie ose ndryshon mënyrën si vepron, trupi nuk përshtatet me qetësi. Ai hyn në alarm.
Afshet nuk janë thjesht ndjesia e vapës. Ato ndodhin sepse qendra e trurit që kontrollon temperaturën nuk funksionon më si më parë.
Zgjohesh e mbuluar nga djersa. Jo pak e lagur. Jo me një shkëlqim të lehtë në lëkurë. E mbuluar krejtësisht. Çarçafët janë të lagur. Flokët të djersitur. Pizhamet të ngjitura pas trupit. Djersa shfaqet edhe në vende ku më parë nuk e kishe menduar kurrë.
Heq batanijen. Të kap i ftohti. E mbulon veten përsëri. Pas pak të pushton sërish vapa. Ky cikël përsëritet çdo një ose dy orë, si një kujtesë e vazhdueshme se hormonet nuk funksionojnë më si dikur.
Djersitjet gjatë natës janë veçanërisht të vështira, sepse të privojnë nga gjumi rigjenerues. Gjumi prishet vazhdimisht. Rritet niveli i kortizolit. Ankthi fillon të shfaqet. Papritur ndihesh njëkohësisht e rraskapitur dhe e tensionuar.Ky nuk është tipar karakteri.Është një gjendje hormonale.
Ngurtësimi i nyjeve shfaqet sepse estrogjeni ndihmonte në kontrollin e inflamacionit dhe në mbrojtjen e kërcit.”Mjegulla mendore”, vështirësia për t’u përqendruar apo për të kujtuar gjëra, shfaqet sepse estrogjeni ndihmon komunikimin efikas mes qelizave nervore.
Ndryshimet e humorit ndodhin sepse estrogjeni merr pjesë në rregullimin e serotoninës dhe dopaminës. Kur niveli i tij bie, ky ekuilibër prishet.Shfaqet edhe nevoja e shpeshtë për të urinuar, sepse indet e legenit nuk marrin më të njëjtën mbështetje hormonale.Asnjëra prej këtyre nuk është imagjinatë. Nuk është dobësi. Nuk do të thotë se po plakeni “keq”.
Kjo është pjesa që rrallë shpjegohet.Estrogjeni nuk zhduket plotësisht. Pas menopauzës, trupi vazhdon të prodhojë estrogjen. Thjesht prodhon më pak dhe në vende të ndryshme.
Indi dhjamor bëhet burimi kryesor, duke shndërruar hormone të tjera në sasi të vogla estrogjeni. Gjëndrat mbiveshkore prodhojnë substanca nga të cilat krijohet estrogjeni. Edhe truri prodhon sasi shumë të vogla për nevojat e veta. Edhe lëkura merr pjesë në këtë proces.
Vezoret nuk janë më burimi kryesor, por hormoni nuk zhduket krejtësisht.Mund ta imagjinoni sikur estrogjeni nuk ka “vdekur”, por ka dalë në pension. Është ende aty, vetëm se punon me orar të reduktuar dhe nuk i përgjigjet më situatave me të njëjtën shpejtësi.
Ai vazhdon të ndikojë në inflamacion, humor dhe shëndetin e indeve. Por, pa ritmin e qëndrueshëm që kishte më parë, organizmi humbet një pjesë të aftësisë për t’u përshtatur. Stresi ndihet më fort. Dhimbjet zgjasin më shumë. Rikuperimi kërkon më shumë kohë.
Pse menopauza ndihet kaq personale?
Nuk është vetëm çështje hormonale.
Mund të ndikojë në gjumin, durimin, kujtesën, punën, martesën dhe identitetin. Shumë gra ndiejnë sikur kanë humbur trupin që për vite me radhë ka funksionuar pa probleme. Dhe shumë prej tyre nuk janë paralajmëruar kurrë se ky ndryshim mund të ndihet si humbja e një partneri të heshtur, rëndësinë e të cilit nuk e kishin kuptuar deri atëherë.
Në një moment, shumë gra fillojnë të pyesin veten nëse janë bërë dembele, tepër emocionale apo nëse po humbasin kontrollin. Fillojnë t’ia vënë fajin mungesës së motivimit, disiplinës, qëndrimit apo moshës. Përpiqen ta zgjidhin gjithçka vetëm me forcën e vullnetit.
Në të vërtetë, ajo që po ndodh është njëkohësisht më e thjeshtë dhe më e çuditshme.Po mësojnë si të jetojnë pa hormonin që dikur i ndihmonte të gjitha proceset të zhvilloheshin më lehtë.
Ka mënyra të ndryshme për ta bërë këtë tranzicion më të lehtë.Disa gra zgjedhin terapinë hormonale. Të tjera merren me ushtrime force për të mbrojtur kockat. Disa i kushtojnë shumë rëndësi cilësisë së gjumit. Të tjera mësojnë teknika frymëmarrjeje për të qetësuar sistemin nervor kur ai duket se nuk gjen qetësi.Shumica përfundojnë duke biseduar me gra të tjera dhe kuptojnë se sa pak është folur hapur për menopauzën.
Menopauza heq shumë gjëra.
Ajo largon “jastëkun” hormonal që dikur zbuste goditjet e përditshme. Ajo që mbetet nuk është gjithmonë e rehatshme, por është e vërtetë. Fillon të kuptosh çfarë nuk je më e gatshme të durosh. Fillon të dëgjosh sa fort flet trupi yt kur asgjë nuk i zbut më sinjalet.
Kjo nuk është një shenjë se trupi po dështon.Është një rikalibrim. Një periudhë përshtatjeje për të cilën askush nuk të dha udhëzime. Një fazë që arrin të jetë njëkohësisht e vështirë, e çuditshme dhe thellësisht njerëzore.
Nëse ka një gjë që ia vlen të dish, është kjo:
Nuk je vetëm. Trupi yt nuk po të tradhton. Dhe zjarri që ndien nuk është fryt i imagjinatës.
Ti je thjesht zgjuar në orën 2:13 të mëngjesit, bashkë me shumë gra të tjera, duke u zbuluar e duke u mbuluar me batanije, ndërsa pret që “termostati” i trupit të qetësohet dhe, ngadalë, mëson të jetosh me një trup që ka ndryshuar rregullat pa të pyetur. /Medium – Syri.net
