Për shumë prindër, kur një fëmijë kapet duke gënjyer, kjo mund të ndihet si një tradhti personale. Shumë prej nesh janë mësuar që nga fëmijëria se gënjeshtra do të thotë mungesë respekti dhe se mungesa e respektit meriton ndëshkim.Por problemi me ndëshkimin është se krijon frikë, dhe frika mund të çojë në më shumë gënjeshtra . Mendoni për herën e fundit që keni gënjyer. Çfarë emocioni ju nxiste atëherë? Frika, turpi, faji? Nëse do ta dinit se ndershmëria juaj do të përballej me empati në vend të zemërimit, a do ta ndienit ende nevojën për ta fshehur të vërtetën?
Alyssa Blesk Campbell ia ka kushtuar të gjithë karrierën e saj edukimit të prindërve dhe mësuesve rreth zhvillimit të hershëm të fëmijërisë. Tani ajo këshillon CNBC- në se çfarë duhet të bëjnë prindërit nëse i kapin fëmijët e tyre duke gënjyer.
Riformuloni konceptin e gënjeshtrës.”Gënjeshtra tek fëmijët është normale nga ana zhvillimore. Në fakt, është një shenjë se truri i tyre po zhvillon aftësinë për të planifikuar, zgjidhur probleme dhe për të imagjinuar rezultate të ndryshme. Janë këto aftësi që nxisin të nxënit dhe kreativitetin. Studiuesit e quajnë atë funksion ekzekutiv në veprim.”Me fjalë të tjera, gënjeshtra është një hap zhvillimor, jo një dështim moral. Fëmijët mund të gënjejnë për arsye të ndryshme: për të shmangur ndëshkimin, për t’u përballur me stresin shoqëror, për shkak të kontrollit të dobët të impulseve ose për të mbrojtur pavarësinë e tyre, raporton Zapozdena.rs.
“Kur e kupton ‘pse-në’, mund të adresosh nevojën që qëndron pas sjelljes, jo vetëm vetë sjelljen.”
Reagoni me një ndjenjë sigurie, jo turpi
“Kur një fëmijë gënjen, instinkti juaj mund të jetë ta korrigjoni, ta qortoni ose ta ndëshkoni. Në vend të kësaj, përqendrohuni në sigurimin e ndershmërisë”, thotë Alyssa, dhe ajo sugjeron frazat e mëposhtme si kryesore:
“Nuk jam i zemëruar me ty. Ndihem i shqetësuar për atë që ndodhi sepse dua që të jesh i sigurt. Le të flasim se si gjërat mund të kishin shkuar ndryshe.”
“Të dua edhe kur bën gabime. Mund të më thuash të vërtetën pa problem.”
“Ke frikë të më thuash sepse mendon se do të zemërohem? [Pauzë.] Është në rregull të ndihesh keq. Mund të qetësohem për të të ndihmuar.”
“Dua që të ndihesh e sigurt kur më thua të vërtetën. Do të të dëgjoj dhe gjithmonë mund t’i zgjidhim gjërat së bashku.”
Secila prej këtyre fjalive dërgon një mesazh të qartë se fëmija është i sigurt, edhe kur bën një gabim.
Zbuloni stresin që fshihet pas gënjeshtrave
“Merrni këtë shembull: Një vajzë 12-vjeçare ka një telefon që mund ta përdorë për një orë pas shkolle. Mamaja e saj zbulon se ajo e ka futur fshehurazi telefonin në dhomën e saj dhe ka gënjyer për të. Kur mamaja e saj e pyet me qetësi pse, vajza pranon se donte të vishte veshjen e shoqes së saj dhe nuk donte ta zhgënjente.”Mami mund të përqendrohej te thyerja e rregullave. Në vend të kësaj, ajo tha: “Faleminderit që ishe e sinqertë. Të kuptoj. Mbaj mend që doja të kombinoja edhe rrobat e shoqeve të mia. Rregulli i një ore vlen ende, por herën tjetër më thuaj. Do të preferoja të të jepja edhe pesë minuta të tjera sesa të më duhej të fshehja të vërtetën.”
Duke iu përgjigjur me lidhje në vend të kontrollit, mamaja ruajti besimin dhe i mësoi vajzës së saj se ndershmëria çon në mirëkuptim, jo në ndëshkim.
Ndërtoni një kulturë ndershmërie
Edhe në një shtëpi ku ka besim, fëmijët ndonjëherë gënjejnë. Kjo thjesht do të thotë se ata janë ende duke mësuar.
Për të forcuar ndershmërinë në shtëpi:Normalizoni gabimet. Fëmijët e thonë të vërtetën kur nuk kanë frikë nga turpi.
Vlerësoni emocionet e tyre. Fjalia “E kuptoj pse u ndjeve nervoze për të ma thënë” do të thotë shumë.
Përsëritini me qetësi pritjet. Kufijtë mund të bashkëjetojnë me empatinë.
Qëndro fleksibël. Kur një fëmijë të sheh të përshtatesh, ai mëson se ndershmëria sjell rezultate.
“Sa më i sigurt të ndihet fëmija juaj me ju, aq më shumë ka gjasa që ai të dëshirojë të jetë i sinqertë dhe t’ju kontaktojë edhe kur është e vështirë.”
Pra, në vend që të pyesni: “Si ta ndaloj fëmijën tim të gënjejë?”, pyetni: “Nga çfarë po përpiqet të mbrohet fëmija im me këtë gënjeshtër?” Përgjigjuni me empati. Mbajeni derën hapur drejt ndershmërisë. Kështu ndërtohet besimi që zgjat.
