Shkencëtarët në Kinë kanë krijuar për herë të parë mostra të pastra të diamantit gjashtëkëndor, një formë shumë e rrallë e diamantit e njohur si lonsdaleit, dhe kanë treguar se ai është më i fortë se diamanti natyror.
Diamanti i zakonshëm, i quajtur edhe diamant kubik, konsiderohet materiali natyror më i fortë në Tokë dhe përbën kufirin maksimal të shkallës së fortësisë Mohs. Ai ka një strukturë kubike të rregullt të atomeve të karbonit. Ndërsa diamanti gjashtëkëndor ka një strukturë të ndryshme, ku atomet janë të organizuara në formë gjashtëkëndore, si hualli i mjaltit.
Ideja për këtë material u propozua në vitin 1962, ndërsa në vitin 1967 u zbulua për herë të parë në laborator. Më pas, studiuesit e kërkuan atë në meteorite të pasura me diamant, të quajtura ureilite, që formohen nga planetë xhuxhë të shkatërruar. Megjithatë, ekzistenca e tij ka qenë e debatueshme, sepse shumica e mostrave të gjetura ishin të përziera me diamant kubik dhe materiale të tjera, duke e bërë të vështirë studimin e saktë.
Sfida kryesore ka qenë mungesa e mostrave të pastra. Pa to, ishte pothuajse e pamundur të maten vetitë reale të këtij materiali. Studimi i ri, i publikuar në revistën Nature, e zgjidhi këtë problem duke prodhuar mostra të pastra me diametër rreth 1.5 milimetra.
Për t’i krijuar ato, studiuesit kompresuan grafitin për rreth 10 orë në presion shumë të lartë (rreth 20 gigapaskal, ose 200,000 herë presioni atmosferik) dhe temperatura nga 1300 deri në 1900 gradë Celsius. Në kushte edhe më ekstreme, materiali fillon të shndërrohet në diamant kubik.
Rezultatet treguan se diamanti gjashtëkëndor është më i fortë, më i ngurtë dhe më rezistent ndaj oksidimit se diamanti i zakonshëm. Kjo do të thotë se ai mund të përballojë temperatura shumë më të larta pa u dëmtuar, gjë që është e rëndësishme për përdorime industriale.
Ky zbulim konfirmon gjithashtu se diamanti gjashtëkëndor është një material i vërtetë dhe jo thjesht një variant i çrregullt i diamantit kubik. Ai ka potencial për përdorime në vegla prerëse dhe shpimi, në materiale që menaxhojnë nxehtësinë në elektronikë, si dhe në teknologji të avancuara si sensorët kuantikë.
Për më tepër, studimi i tij mund të ndihmojë shkencëtarët të kuptojnë më mirë formimin e meteoriteve dhe historinë e sistemit diellor. Në të ardhmen, prodhimi në sasi më të mëdha mund të hapë rrugën për përdorime të gjera industriale. /The Independent– Syri.net
