Thomas Rutter ka punuar si kopshtar në shumë vende, nga pronat e mrekullueshme private në Toskanë, deri te kopshtet ikonike më pranë shtëpisë, përfshirë Sissinghurst, Lowther Castle dhe Iford Manor.
Kur nuk është në punë, ai kujdeset me dashuri për kopshtin e tij prej 5 m x 1 m në ballkonin e katit të katërt të një pallati në zonën e brendshme të Tottenhamit dhe është prova më e mirë se edhe kopshtarët me hapësira të vogla të jashtme mund të bëjnë pjesën e tyre për biodiversitetin.
“Çdo hapësirë e vogël, qoftë një parvaz dritareje, një çarje në mur, një ballkon apo diçka më e madhe, si një tarracë e vogël, ka vlerën e vet”, thotë Rutter, 35 vjeç, libri më i fundit i të cilit, The Ethical Gardener, tregon se si mund të ndihmojmë biodiversitetin në hapësira të mëdha dhe të vogla.
“Kam një numër të vogël vazosh të vendosura mbi disa pjata që janë të mbushura me ujë. Nuk mund t’ju them se sa zogj e kanë vizituar ballkonin tim gjatë javës së fundit për të pirë ujë.
“Vendi ku jetoj është shumë industrial dhe numri i mizave lundruese dhe insekteve që kalojnë aty, edhe me vetëm një grusht të vogël vazosh në një ballkon shumë të vogël në Tottenham, është vërtet i jashtëzakonshëm.”
Sugjerimet e tij kryesore për të ndihmuar biodiversitetin në kopshte të vogla përfshijnë:
Zgjidhni bimë të përshtatshme për hapësira të vogla
Këtë vit, bimët që kanë lulëzuar në ballkonin e tij, i cili është i orientuar nga jugu, por ndodhet në një korridor ku fryn shumë erë, përfshijnë dy varietete kopri, të cilat janë mbuluar me lule të bukura të verdha.
“Pjalmuesit i duan ato, por ato janë lëkundur lehtë nga era dhe, për shkak se kanë gjethe të holla e të imëta, nuk janë ndikuar shumë nga vala e të nxehtit.”
Ndër bimët e tjera që kanë rezultuar të suksesshme kanë qenë agastache mikroskopike, lloje pelargoniumesh dhe Verbena bonariensis, të cilat mund të lëvizin nga era dhe nuk janë shumë të ndryshme nga bimët e prerisë.
“Achillea ka bërë mjaft mirë, të cilën ndonjëherë e shihni në anë të rrugës ose në livadhe, por në fakt, në një vazo, ajo ka bërë jashtëzakonisht mirë, si edhe disa salvie.”
Rudbekiat në vazo e zgjasin sezonin, duke lulëzuar më vonë gjatë verës dhe, shpresohet, edhe në vjeshtë.
“Është e rëndësishme të keni bimë që lulëzojnë pak më herët, në maj dhe qershor, si salviet, dhe më pas të mendoni se çfarë mund të lulëzojë në gusht, shtator dhe tetor”, këshillon ai.
Mendoni për bimët gjithnjë të gjelbra
Ato mund të mos jenë aq tërheqëse apo shumëngjyrëshe sa bimët e tjera, por kanë vlerën e tyre për biodiversitetin, thekson ai.
“Nëse do të mendonit të rrisnit dredhkë vertikalisht, duke e lënë të shtrihej përgjatë fundit të një ballkoni ose duke mbuluar një mur, ju duhet vetëm një vazo për ta bërë këtë. Dhe dredhka ofron ushqim të mrekullueshëm për pjalmuesit në vjeshtë, por gjithashtu edhe habitat, duke u ofruar insekteve strehim gjatë dimrit dhe zogjve vende për të bërë fole në pranverë.”
Mendoni për një pemë
Një vazo e madhe duhet të jetë në gjendje të mbajë një pemë, sugjeron ai.
“Është shumë mirë, sepse siguron një strukturë dhe pak hije, e cila mund të mbrojë edhe bimët më të reja poshtë saj kur vera bëhet mjaft sfiduese.
“Nëse po mendoni për lulëzimin pranveror, nuk ka asgjë që do t’u sjellë më shumë përfitim atyre pjalmuesve që zgjohen herët. Mund të jetë një mollë e egër ose një pemë qershie dhe do të gjeni një numër të madh pjalmuesish rreth tyre në fillim të pranverës.”
Kandidatë të tjerë të mirë për vazo përfshijnë amelanchierët, të cilët nuk e kanë problem pak hijen, prodhojnë lule të bukura dhe mund të mbahen lehtësisht nën kontroll, ndërsa elaeagnus ose arbutusi prodhojnë gjithashtu fruta, përveç luleve.
Krijoni interes me mbjellje nën pemë
Mbillni bimë njëvjeçare shumëngjyrëshe nën një pemë gjithnjë të gjelbër, duke menduar se çfarë do ta mbushë atë hapësirë për rreth tre muaj.
“Ato nuk do të zgjasin më shumë se disa muaj dhe ju do të keni ngjyrën dhe kënaqësinë, por kur ato të mbarojnë, pema do të jetë ende aty”, thotë ai.
Përndryshe, mund të zgjidhni qepujka lulesh.
Përpiquni të shtoni ujë
Natyrisht, duhet të jeni të kujdesshëm nëse po mendoni të vendosni ujë në një ballkon, për shkak të kufizimeve të peshës dhe problemeve me kullimin, të cilat duhet t’i kontrolloni me pronarin ose kompaninë administruese.
“Por edhe nëse është një banjë e vogël për zogjtë ose një pjatë nën vazon tuaj, e cila mbledh ujin e tepërt nga ujitja, është befasuese se cilët zogj do ta gjejnë një ballkon për të pirë”, thotë ai.
Lini një cep të rrëmujshëm
Nëse keni hapësirë, si për shembull një tarracë të vogël prej disa metrash, lini një cep të vogël të rrëmujshëm; për shembull, disa vazo që janë rritur paksa në mënyrë të pakontrolluar ose një shkurre që nuk e krasitni, të cilat do të ofrojnë vende strehimi për kafshët e egra.
Bëhuni një pikë tërheqëse për kafshët e egra
Lërini bimët varëse të bien në formë kaskade nga ballkoni, duke përdorur kuti lulesh që thjesht vendosen në skajin e parmakëve, sugjeron ai. Edhe nëse jeni disa kate më lart, pjalmuesit do t’i gjejnë ato. Por kontrolloni me administratën nëse keni leje për ta bërë këtë./DPA News
