Krijohen mbathjet inteligjente për të matur sa shpesh njerëzit lëshojnë gazra Rezultatet janë befasuese.
Shkencëtarët kanë zhvilluar për herë të parë mbathje inteligjente që matin sa shpesh njerëzit lëshojnë gazra, një arritje që mund të sjellë njohuri të reja për metabolizmin e njeriut.
Deri tani, matja e gazrave në studime është bazuar kryesisht në raportimin e vetë pjesëmarrësve. Por kjo metodë ka qenë e pasaktë, sepse njerëzit harrojnë, numërojnë gabim ose nuk i konsiderojnë çlirimet e vogla të gazit.
Matjet direkte në studimet e mëparshme janë bërë me tuba rektalë, që mbledhin gazin nga zorrët, por këto janë të pakëndshme dhe jo praktike për përdorim afatgjatë.
Një metodë e vazhdueshme dhe joinvazive monitorimi nuk ka qenë e mundur deri tani, sepse sensorët nuk kanë qenë mjaftueshëm të vegjël, me konsum të ulët energjie dhe të rehatshëm për t’u mbajtur gjithë ditën.
Tani, mbathjet e reja inteligjente e bëjnë të mundur ndjekjen e gazrave duke monitoruar çlirimin e hidrogjenit nga mikrobet e zorrëve.
Zhvilluesit thonë se pajisja mund të ketë përdorime praktike, si për shembull identifikimin e faktorëve që shkaktojnë sëmundje serioze të tretjes si sindroma e zorrës së irrituar apo intoleranca ushqimore.
Studimi i fundit tregoi se pjesëmarrësit mund t’i mbanin këto mbathje për më shumë se 11 orë në ditë, duke ndjekur me përpikëri protokollin e studimit.
Studiuesit krijuan një pajisje shumë të vogël që vendoset në mënyrë diskrete në mbathje dhe përdor sensorë për të monitoruar prodhimin e gazrave në zorrë gjatë gjithë ditës.
Gati 60 persona të shëndetshëm morën pjesë në studim, rezultatet e të cilit u publikuan në revistën shkencore Biosensors and Bioelectronics.
19 prej tyre i mbajtën mbathjet inteligjente gjatë aktiviteteve të përditshme për shtatë ditë, për të testuar rehatinë dhe zbulimin e vazhdueshëm të gazit.
38 të tjerë morën pjesë në një eksperiment me dietë të kontrolluar për të parë nëse pajisja mund të zbulonte ndryshimet në prodhimin e gazit të shkaktuara nga ushqimi.
Në përgjithësi, shkencëtarët zbuluan se të rriturit e shëndetshëm lëshonin gaz mesatarisht 32 herë në ditë, shumë më tepër se 14 herët në ditë që përmenden shpesh në literaturën mjekësore.
Megjithatë, kishte ndryshime të mëdha nga personi në person, nga vetëm katër herë në ditë deri në 59 herë.
“Matja objektive na jep mundësinë të rrisim saktësinë shkencore në një fushë që ka qenë e vështirë për t’u studiuar,” tha Brantley Hall, autor i studimit nga University of Maryland.
Mbathjet inteligjente matin çlirimin e hidrogjenit në gazrat e përdoruesve.
Gazrat përbëhen kryesisht nga hidrogjen, dyoksid karboni dhe azot, ndërsa disa persona çlirojnë edhe metan.
Meqë hidrogjeni prodhohet vetëm nga mikrobet e zorrëve, ndjekja e vazhdueshme e tij jep një tregues të drejtpërdrejtë se kur dhe sa aktivisht ato po fermentojnë ushqimin.
“Mendojeni si një matës të vazhdueshëm të glukozës, por për gazrat e zorrëve,” shpjegoi dr. Hall.
Ndërsa ekzistojnë vlera normale për sheqerin në gjak, kolesterolin dhe shumë tregues të tjerë fiziologjikë, për gazrat e zorrëve nuk ka një standard të tillë.
“Ne në fakt nuk e dimë si duket prodhimi normal i gazrave. Pa një bazë krahasimi, është e vështirë të dimë kur prodhimi është vërtet i tepruar,” tha ai.
Për ta plotësuar këtë boshllëk, studiuesit planifikojnë një eksperiment më të madh duke përdorur këto mbathje inteligjente për të ndjekur modelin e gazrave ditë e natë te qindra pjesëmarrës, dhe për ta lidhur atë me dietën dhe përbërjen e mikrobiomës.
“Kemi mësuar shumë për llojet e mikrobeve që jetojnë në zorrë, por më pak për atë që ato bëjnë në çdo moment,” tha Dr. Hall.
“Atlasi i Gazrave Njerëzore do të krijojë baza objektive për fermentimin mikrobik në zorrë, gjë që është thelbësore për të vlerësuar si ndikojnë dieta, probiotikët apo prebiotikët në aktivitetin e mikrobiomës,” përfundoi ai.
