Marrja e një filxhani kafeje është një ritual mëngjesi për shumë prej nesh. Pavarësisht nëse po shkoni në punë apo po takoni miqtë për të biseduar, 15 për qind e të rriturve në Mbretërinë e Bashkuar paguajnë për një kafe jashtë shtëpisë të paktën një herë në javë, sipas të dhënave të industrisë.
Por jo të gjitha kafenetë janë njësoj. Një studim i ri i ekspresit, kapuçinos dhe kafesë së filtruar të zinxhirëve të kafeneve në rrugët kryesore ka treguar dallime të mëdha në sasinë e kafeinës që shërbehet. Pra, sa e madhe është në të vërtetë doza e kafeinës që po merrni për t’ju zgjuar dhe çfarë do të thotë kjo për shëndetin tuaj?
Kafeja që përmban më shumë kafeinë se katër Red Bull
Organizata për të drejtat e konsumatorëve Which? krahasoi përmbajtjen e kafeinës në pijet e nxehta të njohura të shitura nga Caffè Nero, Costa, Greggs, Pret a Manger dhe Starbucks, duke përfshirë ekspresin, kapuçinon, kafenë e filtruar, latten, americanon, flat white dhe matchan.
Which? zbuloi se Costa ofron kapuçinon mesatare më të fortë. Filxhani i saj përmbante 325 mg kafeinë, që është afërsisht e njëjta sasi sa në katër kanaçe Red Bull (80 mg për kanaçe) dhe pothuajse tre herë e gjysmë më shumë se një kapuçino Starbucks, i cili përmbante vetëm 89 mg.
Ekspertët e Autoritetit Evropian për Sigurinë Ushqimore (EFSA) konsiderojnë se deri në 200 mg kafeinë në një dozë të vetme nuk ka gjasa të përbëjë shqetësim për sigurinë për shumicën e të rriturve të shëndetshëm, ndërsa deri në 400 mg gjatë një dite të plotë konsiderohet brenda kufijve. Kjo do të thotë se pija e Costa-s përmban më shumë se kufiri i EFSA-së për një dozë të vetme dhe më shumë se 80 për qind të maksimumit të sugjeruar ditor. Greggs kishte kapuçinon e dytë më të fortë, me 235 mg, e ndjekur nga Caffè Nero me 221 mg.
Si dolën kafenetë e tjera
Raporti gjeti dallime të habitshme midis pijeve që në dukje janë të ngjashme. Americanot treguan një nga ndryshimet më të mëdha, me americanon standarde mesatare të Costa-s që përmbante 325 mg kafeinë, krahasuar me vetëm 89 mg te Starbucks. Kishte një ndryshim edhe më të madh mes porcioneve të ekspresit. Një ekspres i vetëm nga Pret përmbante 180 mg kafeinë, katër herë më shumë se 45 mg që u gjetën në një ekspres Starbucks.
Latet ishin më të njëtrajtshme në shumicën e zinxhirëve, duke variuar nga 175 mg në 208 mg te Caffè Nero, Pret, Greggs dhe Costa. Starbucks ishte përsëri përjashtimi, me 89 mg në një filxhan më pak se gjysma e sasisë që gjendej në disa versione të konkurrentëve.
Kafeja e filtruar rezultoi veçanërisht e fortë. Një filxhan përmbante 271 mg te Pret dhe 210 mg te Starbucks. Sa i përket matchas, versioni i Costa-s kishte përmbajtjen më të lartë të kafeinës, me 99 mg. Një latte matcha me çaj jeshil nga Starbucks përmbante 57 mg më shumë se 45 mg që kishte një ekspres i vetëm nga i njëjti zinxhir.
Në përgjithësi, pijet e Costa-s prireshin të përmbanin më shumë kafeinë ndër ato të analizuara nga Which?, ndërsa Starbucks prirej të përmbante më pak.
Dr Duane Mellor është profesor i asociuar nderi në Universitetin e Leicesterit, si dhe dietolog i regjistruar dhe komunikues i shkencës. Sipas tij, gjetjet tregojnë se sa e vështirë mund të jetë për konsumatorët të vlerësojnë marrjen e kafeinës vetëm nga lloji i pijes që porosisin.
Pse ndryshon përmbajtja e kafeinës?
Mellor thotë se një pjesë e kësaj mund të shpjegohet nga kokrrat e përdorura. Kokrrat Arabica kanë natyrshëm më pak kafeinë se Robusta, e cila, sipas tij, mund të përmbajë deri në dy herë më shumë kafeinë për kokërr.
“Robusta ka një rendiment shumë më të madh, kështu që është më e lirë dhe mund t’u përshtatet disi më mirë ndryshimeve të motit”, thotë ai, duke shtuar se kokrrat Robusta janë gjithashtu më të hidhura.
Sasia e kafeinës mund të rritet ndjeshëm edhe në varësi të madhësisë dhe numrit të porcioneve të ekspresit në një pije. Which? zbuloi se një kapuçino i madh i Costa-s përmban katër porcione ekspresi, ndërsa një flat white i vogël përmban tre.
Klientët që duan të reduktojnë marrjen e kafeinës mund të kërkojnë më pak porcione ekspresi, ndërsa ata që pinë disa kafe të marra me vete në ditë mund të duan t’i kushtojnë vëmendje vendit ku i blejnë, si dhe asaj që porosisin.
Çfarë do të thotë kjo për shëndetin tuaj?
Mellor thotë se përmasat e trupit, gjenetika dhe sa rregullisht një person konsumon kafeinë mund të ndikojnë në efektin e saj. Personat me ankth ose që përjetojnë rrahje të forta të zemrës mund të duan të jenë veçanërisht të kujdesshëm, pasi kafeina mund të rrisë përkohësisht presionin e gjakut. Megjithatë, ia vlen të kujtojmë se konsumimi i moderuar i kafesë lidhet me një rrezik më të ulët kardiovaskular.
Një dozë e madhe kafeine mund të ndihet më shumë sesa e njëjta sasi e shpërndarë gjatë gjithë ditës. Personat që pinë kafe rregullisht gjithashtu mund të mësohen me kafeinën, dhe ulja e saj papritur mund të shkaktojë simptoma të tilla si dhimbje koke.
Disa njerëz përjetojnë gjithashtu një “rënie nga kafeina”, e cila mund të ndodhë katër deri në gjashtë orë pas konsumimit të kafeinës. Shenjat e një rënieje nga kafeina përfshijnë dhimbje koke, lodhje të tepruar, pamundësi për t’u përqendruar dhe irritim.
Për shumicën prej nesh, konsumimi aksidental i më shumë kafeinës në një ose dy pije mund të mos shkaktojë ndonjë dëm më të madh sesa të na bëjë të ndihemi më të shqetësuar ose të dridhur. Mellor thotë se shqetësimi kryesor është gjatë shtatzënisë, pasi shumë kafeinë mund të çojë në komplikacione. “Për nënat në pritje, kufiri i sipërm i rekomanduar është 200 mg kafeinë në ditë”, thotë ai. “Kjo do të thotë se me disa prej kafeve të testuara, mund ta tejkaloni lehtësisht këtë sasi me vetëm një filxhan.”
Edhe koha ka rëndësi. “Nëse pini kafeinë më vonë, mund të keni më shumë shqetësime me gjumin”, thotë Mellor. “Rekomandohet ta konsumoni të paktën katër deri në gjashtë orë para gjumit.”
A duhet të zgjidhni kafenë pa kafeinë?
Jo domosdoshmërisht, veçanërisht nëse ju pëlqen kafeja dhe nuk përjetoni efekte të padëshiruara nga kafeina.
Konsumimi i moderuar i kafesë është lidhur, në studimet vëzhguese, me një rrezik më të ulët të sëmundjeve, përfshirë sëmundjet kardiovaskulare, diabetin e tipit 2 dhe demencën. Por Mellor thekson se nuk është e qartë nëse përgjegjëse për këtë është kafeina. “Nuk është e qartë nëse kjo lidhet me kafeinën”, thotë ai. “Ndonjëherë në studime shihni se edhe kafeja pa kafeinë mund të ketë të njëjtin efekt.”
“Çuditërisht, disa nga përfitimet e dukshme shëndetësore të kafesë shihen edhe te kafeja pa kafeinë. Një meta-analizë që përfshiu më shumë se një milion njerëz zbuloi se konsumimi si i kafesë me kafeinë, ashtu edhe i asaj pa kafeinë, lidhej me një rrezik më të ulët të diabetit të tipit 2”, thotë Mellor.
Heqja e kafeinës e eliminon atë përmes një procesi ekstraktimi, por nuk e zhvesh kafenë nga gjithçka tjetër që ajo përmban. Disa përbërje fenolike mund të hiqen gjatë këtij procesi, thotë Mellor, por “shumë prej tyre mbeten”.
Për njerëzit që përjetojnë ankth, rrahje të forta të zemrës ose probleme me gjumin pas konsumimit të kafesë, kalimi i disa ose të gjitha pijeve të tyre në kafe pa kafeinë mund të jetë, për rrjedhojë, një zgjedhje e arsyeshme.
“Unë nuk kam efekte anësore nga kafeja, kështu që mund të fle shumë mirë dhe nuk planifikoj të kaloj te kafeja pa kafeinë, por shumë njerëz mund të zbulojnë se gjumi i tyre shqetësohet shumë”, thotë Mellor. “Në të vërtetë, gjithçka ka të bëjë me të kuptuarit se si ndikon ajo tek ju.”/TheTelegraph
