Festa e Shën Valentinit, e njohur gjithandej botës si Dita e të Dashuruarve, ka një histori të gjatë, komplekse dhe interesante, që nuk është thjesht një festë moderne komerciale. Historia e saj shtrihet nga kohët e lashta të Romës deri te traditat romantike të Mesjetës së hershme.
Festa merr emrin nga Shën Valentini, një figurë historike (ose disa figura, sipas historianëve) nga shekulli i tretë pas Krishtit. Shën Valentini besohet të ketë qenë një prift romak që u martirizua për besimin e tij.
Sipas legjendës tradicionale: Valentine u arrestua nga perandori Claudius II për aktivitetet e tij fetare dhe për ndihmën ndaj krishterëve të përndjekur.
Një nga tregimet më të njohura thotë se ai ndihmoi dhe shëroi vajzën e një roje nga verbëria ndërsa ishte i burgosur, dhe kur u ekzekutua, më 14 shkurt, i la asaj një letër të fundit, të nënshkruar “nga Valentini yt”. Megjithatë, shumë historianë thonë se detajet e sakta historike për Shën Valentinin janë të paqarta, dhe ka më shumë se një person të quajtur Valentin që vdiq për besimin e tij në atë periudhë.
A ka lidhje me një festë pagane?
Disa teori thonë se Shën Valentini zëvendësoi festën e lashtë romake të Lupercalisë, një festë në mes të shkurtit që lidhej me rigjallërimin, pjellorinë dhe ritet e pranverës. Por studiuesit modernë argumentojnë se lidhja midis Lupercalisë dhe Ditës së Shën Valentinit nuk është e provuar historikisht.
Si u bë Dita e Dashurisë?
Fjala e parë e shkruar që lidh ditën e 14 shkurtit me dashurinë duket se është nga poetët e Mesjetës së hershme.
Geoffrey Chaucer, një poet anglez i shekullit të 14-të, në poezinë e tij “Parliament of Fowls”, e përshkruan Shën Valentinin si ditën në të cilën zogjtë (simbol i partneritetit) zgjedhin çiftet e tyre, duke e lidhur këtë datë me dashurinë romantike.
Që atëherë, tradita u zhvillua…
Në Mesjetë, njerëzit filluan të shkëmbenin letra dashurie dhe poezi. Rreth viteve 1400, filluan të shfaqen kartolina romantike. Në shekullin e 19‑të dhe 20‑të, shumë tradita të tjera si lule, çokollata dhe dhuratat simbolike u shtuan, duke e bërë këtë festë një nga ditët më të njohura dhe të dashura të vitit.
Sot, është një festë e dashurisë në të gjithë botën. Çifte shkëmbejnë dhurata, lule, shumë shpesh trëndafilë të kuq, dhe kartolina dashurie.
