Pas një periudhe të gjatë të ngërçit institucional dhe përplasjeve politike, Kosova duhet të përqendrohet në konsolidimin e institucioneve, zhvillimin e brendshëm dhe forcimin e marrëdhënieve me partnerët strategjikë. Kështu vlerëson Vesel Makolli, i cili kritikon atë që e konsideron prirje të shoqërisë për t’u përfshirë në kauza të nxitura nga emocionet dhe glorifikimi folklorik, pa u analizuar paraprakisht efektet e tyre juridike dhe politike.
Duke komentuar protestat dhe nismën ligjore që synonte ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara, Makolli thotë se pritjet për ndryshimin e juridiksionit apo funksionimit të kësaj gjykate përmes një ligji të tillë kanë qenë të pabazuara. Sipas tij, megjithatë, protestat mund të kenë pasur një efekt të tërthortë në zhvillimet politike, duke ndikuar në krijimin e kushteve për tejkalimin e ngërçit institucional.
Ai vë në pah edhe qëndrimin e Qeverisë së Kosovës ndaj kësaj nisme, duke argumentuar se mungesa e përkrahjes faktike për ligjin mund të ndihmojë në shmangien e përplasjeve të panevojshme me Bashkimin Evropian dhe partnerët e tjerë ndërkombëtarë.
Në këtë kontekst, Makolli kërkon që konsolidimi institucional të shërbejë si pikënisje për një qasje të re politike, me përgjegjësi më të madhe, koordinim institucional dhe rezultate konkrete në procesin e integrimit evropian dhe në marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Duke shprehur qëndrimin e tij për mënyrën se si shoqëria dhe politika përfshihen në kauza të ndryshme, Makolli kritikon, siç e përshkruan ai, mungesën e analizës së mjaftueshme për pasojat juridike dhe shtetërore të nismave të tilla.
Vesel Makolli
“Jemi një popull euforik, i zhytur thellë në indoktrinimin folkloriko-glorifikues. Prandaj, biem lehtë pre e kauzave të ndryshme, të cilat mund të jenë gjithçka, por jo domosdoshmërisht të dobishme për kombin dhe shtetin”, shprehet Makolli.
Sipas tij, para se të ndërmerren nisma të tilla, veçanërisht nga përfaqësuesit politikë, duhet të analizohen me kujdes baza juridike dhe mundësitë reale që ato të prodhojnë efektet e synuara.
Makolli vlerëson se ligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara nuk do të mund të ndryshojë juridiksionin, mandatin apo funksionimin e kësaj gjykate, pasi, sipas tij, baza juridike e saj përcaktohet nga Kushtetuta dhe legjislacioni përkatës.
“Për secilin prej nesh, e në veçanti për ata që merren me politikë, është dashur të jetë e qartë se ligji për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara nuk do të prodhojë asnjë efekt juridik, gjegjësisht nuk do të mund të ndryshojë juridiksionin, mandatin apo funksionimin e Dhomave të Specializuara të Kosovës, të cilat e kanë bazën juridike në Kushtetutë dhe në legjislacionin përkatës”, deklaron ai.
Megjithatë, Makolli vlerëson se protestat mund të kenë pasur një ndikim të tërthortë në zhvillimet e brendshme politike, duke krijuar një shtysë për tejkalimin e bllokadës institucionale.
“E mira e këtyre protestave është se, sado pak, ndikuan në konsolidimin e institucioneve shtetërore, përkatësisht në krijimin e kushteve politike për zgjedhjen e Presidentes”, thekson Makolli.
Ai shton se ndikimi i protestave duhet të vlerësohet në kuadër të zhvillimeve më të gjera politike në vend dhe jo të shihet i shkëputur nga rrethanat që çuan drejt tejkalimit të ngërçit.
Një tjetër aspekt që Makolli e konsideron të rëndësishëm është qasja e Qeverisë së Kosovës ndaj nismës ligjore. Sipas tij, fakti që Qeveria nuk e ka përkrahur atë në praktikë krijon hapësirë për shmangien e tensioneve të panevojshme me Bashkimin Evropian dhe partnerët e tjerë ndërkombëtarë.
“Në këtë kuptim, ato mund të kenë shërbyer si një shtysë për tejkalimin e ngërçit institucional, ndonëse efekti i tyre duhet parë në kontekstin më të gjerë të zhvillimeve politike në vend.
Ndërkaq, një aspekt tjetër me rëndësi është se Kosova zyrtare, përkatësisht Qeveria, de facto nuk e ka përkrahur këtë ligj. Kjo qasje krijon premisa që, në vazhdim, të shmangen përplasjet e panevojshme me BE-në dhe me miqtë tanë të tjerë ndërkombëtarë, duke ruajtur marrëdhëniet e partneritetit dhe besimin e ndërtuar me ta”, shprehet ai.
Duke folur për sfidat që e presin vendin pas tejkalimit të ngërçit institucional, Makolli thekson se institucionet duhet ta shfrytëzojnë këtë moment për të nisur një fazë të re të qeverisjes, të karakterizuar nga përgjegjësia politike dhe angazhimi konkret.
“Pas dy vitesh vakum institucional, Kosova nuk ka më kohë për humbje, zvarritje dhe përplasje politike. Konsolidimi i institucioneve duhet të shënojë një fillim të ri, me përgjegjësi të plotë politike dhe angazhim maksimal nga Kryeministri dhe Presidentja e sapozgjedhur”, deklaron Makolli.
Sipas tij, prioritetet e institucioneve duhet të jenë zhvillimi i brendshëm, forcimi i demokracisë dhe përmirësimi i imazhit ndërkombëtar të Kosovës, si dhe rikthimi i besimit te partnerët strategjikë.
“Është koha që institucionet e vendit të dëshmojnë vullnet politik, pjekuri shtetërore dhe përkushtim konkret ndaj interesave të Kosovës. Prioritet duhet të jenë zhvillimi i brendshëm, forcimi i demokracisë, përmirësimi i imazhit ndërkombëtar të vendit dhe rikthimi i besimit të partnerëve tanë strategjikë, veçanërisht të Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës”, thekson ai.
Në fund, Makolli vë theksin te nevoja për një angazhim më të madh diplomatik dhe një koordinim më të mirë ndërmjet institucioneve të Kosovës. Sipas tij, vendi duhet të kalojë nga deklaratat politike te veprimet konkrete që do të ndihmonin avancimin e integrimit evropian dhe thellimin e partneritetit me SHBA-në.
“Kosova ka nevojë për diplomaci aktive, koordinim institucional dhe rezultate konkrete, jo vetëm për deklarata politike. Duhet të ndërmerren hapa të qartë për avancimin e integrimit evropian, thellimin e partneritetit me SHBA-në dhe përmbylljen e procesit të konsolidimit ndërkombëtar të shtetësisë së Kosovës”, përfundon Makolli.
