Ndoshta ka ardhur momenti të reflektojmë dhe të rishikojmë mënyrën si flasim për ata që janë duke luftuar me kancerin. Një shprehje e përdorur shpesh është ajo e “luftës” kundër kancerit, duke i etiketuar pacientët si “luftëtarë”. Megjithatë, kjo metaforë shpesh nuk përputhet me realitetin e vërtetë të përjetimeve të tyre dhe mund të ketë pasoja psikologjike për ata që vuajnë nga kjo sëmundje. Dr. Antonella Pace, mjeke palliative në Njësinë e Kujdesit Paliativ në Multimedica në Itali, ka sjellë një perspektivë më të thelluar mbi këtë çështje.
Mesazhi i djalit të Eleonora Giorgi
Një moment i rëndësishëm për ta sjellë në vëmendje këtë temë ndodhi në funeralin e aktores Eleonora Giorgi, e cila humbi jetën nga një kancer pankreatik. Djali i saj, Andrea Rizzoli, lexoi një mesazh të gjatë, ku theksoi nevojën për të ndryshuar mënyrën se si flasim për ata që vuajnë nga sëmundjet kancerogjene. Ai theksoi se është koha të kalojmë përtej retorikës së pacientëve me kancer si “luftëtarë”. Ai shtoi se kanceri nuk është një betejë, dhe pacientët nuk janë “luftëtarë” që duhet të mbajnë një forcë të pafund, por janë individë që kërkojnë mbështetje dhe dashuri për të kaluar këtë periudhë të vështirë.
Kanceri dhe Metafora e “Luftëtarit”
Përdorimi i termit “luftëtar” për të përshkruar ata që vuajnë nga kanceri është shumë i përhapur, pasi ka një kuptim pozitiv që lidhet me forcën dhe vendosmërinë. Megjithatë, ekspertët e psiko-onkologjisë dhe mjekët e kujdesit paliativ thonë se kjo metaforë mund të ketë pasoja negative, duke i shtuar presion pacientëve që ndihen se duhet të luftojnë vazhdimisht për të mbajtur një imazh të fortë, ndonëse ata përballen me sëmundje të vështirë dhe me simptoma të dhimbshme.
Dr. Antonella Pace, mjeke Paliative, e cila punon në Njësinë e Kujdesit Paliativ në Multimedica, shpjegon se kanceri nuk është një luftë. Nuk ka të fituar apo të humbur, nuk ka asnjë fushë beteje. “Sëmundja e kancerit ka shumë faza dhe mundësi zhvillimi, dhe ajo që ne si mjekë bëjmë është t’u ofrojmë mbështetje pacientëve dhe familjarëve të tyre, duke kujdesur për dhimbjet dhe vuajtjet e tyre fizike dhe emocionale”. Ajo thekson se të cilësuarit e pacientëve si “luftëtarë” krijon një imazh të gabuar që mund të ketë pasoja për ata, duke i detyruar ata të mbajnë një presion të paarsyeshëm për të qenë gjithmonë të fortë, ndërkohë që sëmundja i përfshin ata në vuajtje të mëdha.
Përdorimi i fjalës “luftëtar” mund të sjellë pasiguri emocionale tek pacientët, pasi ata mund të ndihen të paaftë për të jetuar sipas pritshmërive që lidhen me këtë figurë. Ata mund të ndihen të fyer ose të turpëruar kur nuk janë në gjendje të “luftojnë” në mënyrën që mund të presin të tjerët nga ata, duke e konsideruar atë si një dështim. Ky presion mund të pengojë shpërthimin e ndjenjave të brendshme si trishtimi, frika dhe nevoja për mbështetje emocionale. Në vend të kësaj, përdorimi i një gjuhe empatike dhe të ndjeshme ndaj kompleksitetit të përvojës njerëzore të pacientëve mund të ndihmojë që ata të ndihen më të kuptuar dhe më të pranuar.
Dëmtimi i Perceptimeve Emocionale
Një studim i botuar në revistën Psycho-Oncology (2018) ka eksploruar ndikimin që mund të ketë etiketimi i një pacienti si “luftëtar” mbi perceptimin e tij. Ky studim ka sugjeruar që kjo lloj gjuhe mund të intensifikojë ndjenjat e izolimit dhe ndihmën e nevojshme emocionale. Kanceri është një përvojë komplekse që përfshin jo vetëm luftën fizike, por edhe atë emocionale, shpesh të pasigurtë dhe të pashembujt. Prandaj, është e rëndësishme të përdorim një gjuhe që respekton këtë shumëllojshmëri përvojash.
Një alternativë më e përshtatshme për përdorimin e termit “luftëtar” është përdorimi i termave si “po e përballon me sukses”. Këto mund të pasqyrojnë më mirë përpjekjet dhe përvojat e vështira të pacientëve, duke respektuar gjithashtu mundësitë e tyre për të shprehur dobësinë dhe nevojën për mbështetje.
Në fund, është e rëndësishme që të kujdesemi për jetën dhe përvojën e pacientëve me kancer, si dhe përfundimin e tyre, duke i ndihmuar ata të përjetojnë një kalim më të lehtë dhe më të ndjeshëm përmes të gjithë periudhës së trajtimit. Sipas një studimi të Psycho-Oncology (2020), përdorimi i një gjuhe empatike dhe përfshirëse mund të kontribuojë në përmirësimin e cilësisë së jetës dhe të procesit të trajtimit për pacientët me kancer./Living.al
