Ndërsa hyni në të dyzetat, të mbani gjurmët e asaj që po ndodh në trupin tuaj është më e rëndësishme se kurrë.
Mjeku kryesor i familjes, Dr. Dean Eggit, thekson se disa kontrolle të thjeshta mund të ndihmojnë në zbulimin e problemeve të fshehura shëndetësore herët, përpara se ato të bëhen serioze.Bëhet fjalë për katër kontrolle kryesore – lipidet , funksioni i veshkave , niveli i sheqerit në gjak dhe presioni i gjakut – të cilat janë thelbësore për menaxhimin proaktiv të shëndetit dhe zbulimin e hershëm të sëmundjeve të mundshme.
Pse është e rëndësishme të kontrollohet kolesteroli?
Ndërsa plakemi, aftësia e trupit për të larguar kolesterolin e dëmshëm nga qarkullimi i gjakut dobësohet, duke rritur rrezikun e atakut në zemër dhe goditjes në tru, si dhe presionin e lartë të gjakut.
Sipas Dr. Egit, një lipidogramë, ose analiza e plotë e kolesterolit, është një nga mënyrat më efektive për të monitoruar shëndetin e zemrës.
Kolesteroli është i nevojshëm për qelizat e shëndetshme, por shumë nga lloji “i keq” (LDL) mund të jetë i rrezikshëm sepse çon në grumbullimin e depozitave yndyrore, të njohura si pllakë, në arterie. Ai ngushton enët e gjakut dhe rrit rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare, ndërsa kolesteroli “i mirë” (HDL) ndihmon në largimin e LDL nga trupi.Niveli i kolesterolit LDL duhet të jetë nën 4 mmol/L dhe HDL mbi 1.0 mmol/L për burrat dhe 1.2 mmol/L për gratë. Zakonet e një stili jetese të shëndetshëm, të tilla si një dietë e ulët në yndyrna të ngopura, aktiviteti i rregullt fizik dhe konsumi i reduktuar i alkoolit, mund të ndihmojnë në balancimin e niveleve të kolesterolit.
Lipidograma mat gjithashtu trigliceridet, yndyrna të pranishme në ushqime të tilla si produktet e qumështit, mishi dhe avokadot. Edhe pse ato janë të nevojshme në sasi të vogla, nivelet e tyre të tepërta mund të rrisin rrezikun e diabetit, obezitetit dhe madje edhe kancerit.
Si të zbulohen problemet e heshtura të veshkave
Veshkat luajnë një rol kyç në largimin e materialeve të mbeturinave, ruajtjen e ekuilibrit të lëngjeve dhe rregullimin e presionit të gjakut. Megjithatë, sëmundja kronike e veshkave shpesh zhvillohet në heshtje dhe pa simptoma deri në një fazë të avancuar.
Një analizë gjaku për kreatininën në serum i ndihmon mjekët të vlerësojnë se sa efektivisht veshkat po filtrojnë mbeturinat dhe toksinat nga gjaku. Nivelet e larta të kreatininës mund të tregojnë dëmtim ose sëmundje të veshkave.Dr. Eggit paralajmëron se, kryesisht për shkak të plakjes dhe tensionit të lartë të gjakut, “vlerësohet se të paktën një milion njerëz aktualisht jetojnë me këtë sëmundje dhe as nuk janë të vetëdijshëm për të”.
Nëse nuk trajtohen, problemet me veshkat mund të rrisin rrezikun e atakut në zemër dhe goditjes në tru. Me monitorim të rregullt, problemet mund të zbulohen herët, duke u dhënë pacientëve shansin më të mirë për trajtim të suksesshëm përpara se gjendja të bëhet serioze.
Pse duhet ta kontrolloni rregullisht sheqerin në gjak?
Nivelet e larta të sheqerit në gjak mund ta dëmtojnë në heshtje trupin për vite me radhë para se të shfaqen simptomat e para. Dr. Egit thekson rëndësinë e kontrollit të rregullt të niveleve të HbA1c, një test që mat se sa sheqer është lidhur me qelizat e kuqe të gjakut gjatë një periudhe të gjatë kohore.Një vlerë e lartë e HbA1c do të thotë që sheqeri në gjak ka qenë i ngritur për një kohë të gjatë, duke rritur rrezikun e komplikacioneve të lidhura me diabetin, siç janë dëmtimi i nervave, problemet e shikimit dhe gjendjet kërcënuese për jetën, siç është ketoacidoza diabetike.
Rritje të përkohshme të sheqerit mund të ndodhin për shkak të stresit, sëmundjes ose mosaktivitetit fizik, por vlerat e larta përgjithmonë tregojnë një problem më të thellë. Ekspertët e uljes së sheqerit rekomandojnë një dietë të ekuilibruar me pak yndyrë të ngopur dhe karbohidrate të rafinuara, aktivitet të rregullt fizik dhe të hani në të njëjtën kohë.
Sa e rëndësishme është të monitorohet presioni i gjakut
Tensioni i lartë i gjakut ose hipertensioni është një nga problemet shëndetësore më të zakonshme dhe shpesh të panjohura. Një diapazon midis 90/60 mmHg dhe 120/80 mmHg konsiderohet presion i shëndetshëm i gjakut për të rriturit.Personave mbi moshën 40 vjeç u rekomandohet të mbajnë tensionin e gjakut rreth 115/75 mmHg për të zvogëluar rrezikun e atakut në zemër. Vlerat mbi 135/85 mmHg të matura në shtëpi ose 140/90 mmHg në zyrën e mjekut konsiderohen të larta.
Meqenëse hipertensioni rrallë shkakton simptoma, e vetmja mënyrë për ta zbuluar atë është me matje të rregullta. Presioni i gjakut mund të rregullohet natyrshëm duke ndryshuar zakonet e jetesës, duke humbur peshën e tepërt, duke zvogëluar konsumin e alkoolit dhe kafeinës, duke qenë fizikisht aktiv për të paktën 150 minuta në javë dhe duke ngrënë një dietë të ekuilibruar.
Pse monitorimi i shëndetit në moshën e mesme është thelbësor
Dr. Eggit thekson se të kuptuarit e trupit tuaj në të dyzetat mund të rrisë ndjeshëm shanset tuaja për të jetuar një jetë më të gjatë dhe më të shëndetshme.
“Kujdesi për trupin tuaj në moshën e mesme është thelbësor”, shpjegon ai, duke shtuar se analizat e gjakut janë një nga mënyrat më të mira për të kontrolluar shëndetin tuaj dhe për të dalluar shenja të mundshme paralajmëruese para se të jetë tepër vonë.
Duke i kushtuar vëmendje këtyre katër testeve kryesore – profilit të lipideve, funksionit të veshkave, sheqerit në gjak dhe presionit të gjakut – rreziqet e mundshme mund të njihen herët dhe mund të ndërmerren hapa proaktivë për të ruajtur shëndetin në të ardhmen.
