Uf, a ishte ajo ndonjë ditë tjetër stresuese?!
A e keni dëgjuar veten duke e thënë ose menduar këtë, pasi keni lënë punën? Ndërsa një sasi e caktuar stresi mund të rrisë performancën tuaj, presioni kronik është i dëmshëm për shëndetin.
Sondazhet e punonjësve tregojnë rregullisht se një përqindje e lartë e tyre ndihen të stresuar. Në një sondazh të vitit 2024 nga siguruesi shëndetësor gjerman KKH, 43% e të anketuarve thanë se ishin shpesh nën presion dhe 15% thanë shumë shpesh.
Një hulumtim nga Shoqata Amerikane e Psikologjisë, sugjeron se 57% e popullsisë në SHBA është e stresuar nga presionet teknologjike në zhvillim, veçanërisht rritja e inteligjencës artificiale.
Globalisht, 41% e punonjësve raportojnë se kanë përjetuar “shumë stres” ditën e mëparshme, sipas një studimi të Gallup.
Çfarë krijon stres në vendin e punës dhe si mund të zvogëlohet ai? Studiuesit e stresit kanë identifikuar disa faktorë të mundshëm stresorë, njëri prej të cilëve është presioni i kohës, thotë Anne Casper, asistente profesoreshë e psikologjisë së punës dhe organizimit në Universitetin e Lirë të Berlinit.
«Ke ndjesinë se duhet të kryesh më shumë sesa mund të përballosh në kohën që ke në dispozicion», thotë ajo. Ose ke shumë detyra, ose detyra është shumë komplekse për dritaren kohore të caktuar.
Jo vetëm puna në vetvete mund të shkaktojë stres. Konfliktet me kolegët ose eprorët janë “shpesh burime stresi të fortë”, vëren Casper. Përveç kësaj, janë edhe shqetësimet e vogla në zyrë: printeri që nuk funksionon, problemet e lidhjes gjatë një video-konference, softueri i ri plot me defekte.
Vendi i punës ka ndryshuar në mënyrë dramatike në dekadat e fundit, veçanërisht në pesë vitet që nga fillimi i pandemisë COVID-19. Organizimi dhe komunikimi në punë janë digjitalizuar, puna nga shtëpia dhe videokonferencat – dikur përjashtim – janë bërë normë. Shumë punonjës mendojnë se mjetet e reja digjitale po i monitorojnë ata dhe po kërkojnë hiperlidhje.
Emailet dhe mesazhet në chat janë lart, në listën e faktorëve të stresit digjital. Njoftimet që shfaqen kërkojnë vëmendje të menjëhershme, dhe njëkohësisht të largojnë vëmendjen nga ajo që po bëje.
Stresi në vetvete nuk është problem. Është një reagim natyror i trupit ndaj një sfide ose kërcënimi, duke aktivizuar një përgjigje “lufto ose ik” nëpërmjet çlirimit të hormoneve të stresit si adrenalina, norepinefrina (e njohur edhe si noradrenalina) dhe kortizoli, të cilat rrisin rrahjet e zemrës dhe vigjilencën, si dhe tendosin muskujt.
Simptomat tipike të stresit përfshijnë palpitacione dhe ndonjëherë probleme me stomakun. Ju bëheni të shqetësuar. Idealisht, simptomat zhduken kur kalon sfida ose kërcënimi.
“Probleme me rëndësi patologjike mund të zhvillohen nëse fazat e stresit nuk pasohen nga fazat e relaksimit”, thotë Casper. Stresi kronik rrit rrezikun e lodhjes profesionale dhe depresionit, dhe mund të shkaktojë simptoma fizike si çrregullime kardiovaskulare, presion të lartë të gjakut dhe pagjumësi.
Ndjenja e stresit në vendin e punës nuk është vetëm një funksion i rrethanave të jashtme – edhe qëndrimi juaj është i rëndësishëm. “Studimet tregojnë se mënyra se si mendoni për punën tuaj, ndikon në mënyrën se si ndiheni për të”, thotë ajo.
A mendoni vetëm rreth gjërave që nuk kanë shkuar mirë, apo jeni në gjendje të përqendroheni te sukseset tuaja? “Njerëzit që i shohin më shpejt anët pozitive janë më të adaptueshëm në situata stresuese dhe reagojnë ndaj ngarkesës së tyre të përditshme të punës me strategji më të mira përballimi”, vëren Casper.
Ajo sugjeron tre mënyra për të frenuar stresin në vendin e punës:
Këshilla 1: Vetëvëzhgimi. Tingëllon i parëndësishëm, por është një element kyç në menaxhimin efektiv të stresit. Cilat situata ju nervozojnë? Si reagoni ndaj presionit? A e vë në lëvizje një ngarkesë e madhe pune, një karusel mendor që nuk ndalet? Mund të zhvilloni strategji kundër stresit nga vetëdija për këto gjëra.
“Mund të të ndihmojë të shënosh pikat e ndryshme dhe të hartosh një plan për të punuar”, thotë Casper. Dhe shumë kompani ofrojnë trajnime për menaxhimin e stresit kognitiv të sjelljes, që synojnë ndryshimin e modeleve të dëmshme të mendimit dhe sjelljes.
Këshilla 2: Përmirësoni aftësitë tuaja. Nëse jeni të sigurt në atë që po bëni, nuk do të stresoheni aq lehtë. Kjo është veçanërisht e vërtetë për sa i përket teknologjive digjitale. Kur prezantohen mjete të reja, punonjësit duhet të jenë të trajnuar mirë për përdorimin e tyre.
Përdorimi i kujdesshëm i mundësive të tyre është po aq i rëndësishëm. A i përshtaten cilësimet fillestare mënyrës se si punoni? Shumë veçori mund të rregullohen individualisht. Mund të mos keni nevojë për njoftime të reja për email-e, për shembull, nëse i trajtoni ato në tërësi vetëm dy herë në ditë gjithsesi.
Këshilla 3: Relaksohuni rregullisht dhe në kohën e duhur. “Stresi është pjesë e jetës”, thotë Casper. “Bëhet problem nëse e neglizhoni rikuperimin.” Pra, menaxhimi efektiv i stresit përfshin faktin të dish se si të relaksohesh më mirë.
“Për disa njerëz është një shëtitje, për të tjerë është të mblidhen me të tjerë për sport ose të kalojnë mbrëmjen në divan duke parë televizor. Nuk ka një metodë të vetme për të gjithë”, thotë Casper. Por, sido që të relaksoheni më mirë, sigurohuni që ta bëni – edhe kur jeni nën shumë presion në punë.
“Atëherë është me të vërtetë e rëndësishme.”/ DPA News.
