A është e mundur të jesh i lumtur edhe kur përballesh me probleme? Sipas këndvështrimit të Sigmund Frojdit, po. Një jetë e mirë nuk është domosdoshmërisht një jetë pa vuajtje, por një jetë në të cilën njeriu arrin të gjejë kuptim, të punojë, të krijojë lidhje dhe të vazhdojë përpara pavarësisht vështirësive.
Shpesh ekziston ideja se njerëzit që kanë më shumë sukses, para apo siguri jetojnë një jetë pa shqetësime. Por kjo është një pritshmëri që nuk përputhet me realitetin njerëzor. Në këndvështrimin frojdian, lumturia nuk është një gjendje e përhershme qetësie. Ajo lidhet më shumë me aftësinë për të përballuar tensionet e pashmangshme të jetës, pa humbur atë që i jep kuptim asaj.
Një jetë e mirë nuk e eliminon vuajtjen
Sipas psikoanalizës, shqetësimi është pjesë e natyrshme e ekzistencës njerëzore. Njeriu përballet vazhdimisht me kufizime dhe situata që nuk mund t’i kontrollojë plotësisht. Këto burime tensioni mund të lidhen me:
Trupin – kalimi i kohës, plakja dhe kufizimet fizike janë pjesë e jetës.
Marrëdhëniet me të tjerët – të jetosh me njerëz të tjerë do të thotë të përballesh me dëshirat, nevojat dhe kufijtë e tyre.
Botën e jashtme – ndryshimet e papritura, humbjet dhe rrethanat që janë jashtë kontrollit tonë mund të ndikojnë në jetën e përditshme.
Për këtë arsye, periudhat e pasigurisë dhe vështirësisë nuk janë domosdoshmërisht shenjë se diçka po shkon keq. Përkundrazi, përballimi i tyre mund të jetë pjesë e zhvillimit të aftësisë për t’u përshtatur dhe për të vazhduar përpara.
Vështirësitë nuk e zhvlerësojnë atë që ka rëndësi
Është e zakonshme të mendohet se, nëse një projekt, marrëdhënie apo qëllim po shkakton shumë tension, atëherë ndoshta nuk ia vlen të vazhdohet. Por vështirësia nuk është gjithmonë shenjë se duhet të heqim dorë. Ndjekja e një qëllimi kërkues kërkon shpesh durim dhe aftësinë për të shtyrë kënaqësinë e menjëhershme. Përballja me një humbje kërkon të pranosh dhimbjen pa mohuar vlerën e asaj që ke humbur. Ndërsa në marrëdhënie, të duash dikë do të thotë gjithashtu të pranosh se bashkëjetesa sjell mosmarrëveshje, negociata dhe nevojën për të vendosur kufij. Në këtë kuptim, tensioni nuk është gjithmonë armiku i mirëqenies. Në disa raste, ai është pjesë e procesit përmes të cilit ndërtojmë qëndrueshmëri dhe mësojmë të përballemi me realitetin.
Një jetë pa shqetësime është një pritshmëri e pamundur
Shoqëria moderne shpesh e paraqet lumturinë si një gjendje që duhet të arrihet dhe të ruhet vazhdimisht. Kjo mund të krijojë një presion të ri: nëse ndihesh i lodhur, i shqetësuar apo i trishtuar, mund të mendosh se ke dështuar. Në vend që një emocion i tillë të shihet si pjesë normale e jetës, ai interpretohet si një problem që duhet eliminuar menjëherë. Kjo është arsyeja pse aftësia për të toleruar frustrimin është e rëndësishme. Përpjekja për t’i shmangur çdo shqetësimi mund të çojë në një kërkim të vazhdueshëm të kënaqësisë së menjëhershme, pa u përballur me nevojat dhe problemet reale. Të ndihesh keq në një moment të caktuar nuk do të thotë se jeta jote është e dështuar.
Të pranosh papërsosmërinë nuk do të thotë të heqësh dorë
Pranimi i kufijve të asaj që nuk mund të ndryshojmë mund të na ndihmojë të përqendrohemi te gjërat mbi të cilat kemi ndikim. Kjo nënkupton të mos harxhojmë vazhdimisht energji duke u kthyer te e kaluara, te gabimet që nuk mund të zhbëhen apo te rrethanat që nuk janë më në kontrollin tonë. Pranimi mund të na ndihmojë të ndërtojmë një mirëqenie më realiste, pa kërkuar përsosmëri nga vetja dhe pa e interpretuar çdo gabim si dështim personal. Por pranimi nuk duhet ngatërruar me dorëzimin. Të pranosh se jeta përfshin vështirësi nuk do të thotë të pranosh abuzimin, një marrëdhënie të dëmshme apo një situatë që mund dhe duhet të ndryshohet. Dallimi është i rëndësishëm: disa vështirësi janë pjesë e natyrshme e jetës, ndërsa të tjera kërkojnë veprim. Pikëllimi pas një humbjeje, për shembull, është një përvojë njerëzore që kërkon kohë për t’u përpunuar. Një mjedis pune toksik, nga ana tjetër, mund të jetë një situatë konkrete ndaj së cilës mund të ndërmerren hapa.
Në fund, një jetë me fat nuk është domosdoshmërisht një jetë pa probleme. Mund të jetë një jetë në të cilën njeriu arrin të ruajë aftësinë për të dashur, për të punuar, për të gjetur kuptim dhe për të vazhduar përpara edhe atëherë kur gjërat nuk shkojnë sipas planit.
