Pacientëve që kanë pësuar goditje në tru u është rikthyer zëri, falë një pajisjeje të re të larëshme që mbahet rreth qafës.
Ekspertët e Universitetit të Kembrixhit kanë krijuar Revoice, një teknologji që mund të eliminojë nevojën për implante invazive në tru dhe u mundëson pacientëve të komunikojnë natyrshëm.
Revoice kombinon sensorë dhe inteligjencë artificiale për të deshifruar sinjalet e të folurit dhe sinjalet emocionale tek pacientët, për të dhënë fjalë dhe për të përfunduar fjalitë.
Ekipi që qëndron pas tij shpreson se mund të përdoret edhe nga njerëz me sëmundje të tjera, të tilla si sëmundja e Parkinsonit dhe sëmundja e neuroneve motorike (MND).
Revoice vishet si një mbështjellës i butë dhe fleksibël rreth qafës, duke kapur rrahjet e zemrës së pacientit dhe dridhjet e vogla nga muskujt e fytit.
Këto sinjale përkthehen shpejt nga pajisja në fjalë. Teknologjia më pas mund të parashikojë se cilën fjali po përpiqet të thotë pacienti dhe mund ta përcjellë edhe atë.
Pacientët mund të flasin në heshtje me gojë, ndërsa një pjesë tjetër e inteligjencës artificiale mund të interpretojë gjendjen emocionale dhe informacionin kontekstual, siç është ora e ditës ose kushtet e motit.
Në një provë të vogël me pesë pacientë me dizartri, e cila është vështirësi në të folur që mund të ndodhë pas goditjes në tru, pajisja i rregulloi të gjitha gjërat siç duhet përveç 4.2% të fjalëve dhe 2.9% të fjalive.
Teknologjia aktuale për të ndihmuar të folurit mund të jetë më kohë-kërkuese, duke kërkuar që pacienti të shkruajë shkronjat një nga një ,ose duke u mbështetur në ndjekjen e syve ose implantet në tru.
Pacientët në terapinë e të folurit, gjithashtu i rifitojnë fjalët duke i përsëritur ato me kalimin e kohës.
Profesori Luigi Occhipinti nga Departamenti i Inxhinierisë i Kembrixhit, i cili udhëhoqi hulumtimin, i tha Shoqatës së Shtypit: “Pajisja ndihmon si pacientin ashtu edhe trapistin, të krijojnë një terapi më efektive për rikuperimin e të folurit, ose rrjedhshmërinë në të folur.”
Ndërsa terapia i ndihmon njerëzit me goditje në tru të rifitojnë fjalët duke i përsëritur ato, Prof. Occhipinti tha se “kur u kërkohet të flasin lirshëm, ata mund të kenë vështirësi dhe ndonjëherë mund të ndihen të frustruar”.
Ai shtoi: “Ne kemi krijuar një pajisje e cila, nga pikëpamja e pacientit, i ndihmon ata të komunikojnë në mënyrë më efektive.”
“E bën këtë në dy mënyra – njëra është duke kapur sinjalet që shoqërohen me fjalët dhe më pas duke i përkthyer fjalët në një gjuhë të caktuar, në një mënyrë që kjo të mund të përpunohet dhe të dëgjohet nga një person tjetër përmes një sintetizuesi.”
Pajisja kap gjithashtu sinjalet që lidhen me statusin emocional të pacientit, së bashku me sinjale të tjera që lidhen me mjedisin, siç janë ora e ditës, temperatura e kështu me radhë.
“Ky është një pajisje që mund të vishet dhe është projektuar për të qenë e rehatshme. Mund të përdoret edhe jashtë një ambienti spitalor, në mënyrë që kur pacientët të kthehen në shtëpi, ata të mund të shërohen gradualisht dhe të rivendosin funksionin e tyre gjuhësor.”
“Kjo ka të bëjë me kthimin e pavarësisë së njerëzve. Komunikimi është thelbësor për dinjitetin dhe rimëkëmbjen.”
Njerëzit gjithashtu mund ta kontrollojnë pajisjen, duke tundur kokën dy herë për t’i treguar nëse duan që ajo t’ua zgjerojë fjalët në fjali.
Studimi, i cili do të mbështetet në kërkime të mëtejshme, u botua në revistën Nature Communications.
Pjesëmarrësit në studim raportuan një rritje prej 55% të kënaqësisë.
“Shumë (të mbijetuar nga goditja në tru) përjetojnë vështirësi në komunikim, të tilla si dizartria, e cila ndikon në muskujt e përdorur për të folur. Kjo mund të ketë një ndikim të madh në vetëbesim, marrëdhënie dhe pavarësi pas goditjes në tru”, tha Juliet Bouverie, drejtore ekzekutive e Shoqatës së Goditjes në Tru.
“Ne mirëpresim kërkimet në fazat e hershme, që eksplorojnë mënyra të reja për të mbështetur të mbijetuarit e goditjes në tru me vështirësi në komunikim. Teknologjitë si Revoice janë në një fazë shumë të hershme dhe deri më tani janë testuar vetëm me një numër të vogël njerëzish, kështu që gjetjet duhet të shihen si paraprake.”
Bouverie bëri thirrje për më shumë kërkime, për të kuptuar se sa efektive është kjo qasje dhe kujt mund t’i sjellë dobi.
“Rehabilitimi specialist i goditjes në tru do të jetë gjithmonë thelbësor, por ndërsa numri i të mbijetuarve nga goditja në tru rritet, inovacionet e testuara me kujdes mund të ndihmojnë në plotësimin e mbështetjes ekzistuese dhe t’u mundësojnë më shumë njerëzve të rifitojnë pavarësinë e tyre.”/ DPA News.
