Një nga gjërat më bezdisëse në lidhje me sëmundjet ose alergjitë sezonale është bllokimi i hundës.
Kjo është arsyeja pse frymëmarrja përmes vrimave të hundës është frustruese dhe shpesh krejtësisht e pamundur. Por edhe kur nuk jeni të sëmurë, do të vini re se kur merrni frymë thellë, vetëm njëra vrimë hunde duket se e lë ajrin të kalojë. Nuk ka arsye për panik dhe shqetësim se ndonjë sëmundje është në rrugë e sipër, ajo që po përjetoni është në fakt një proces normal i trupit.
Disa herë në ditë, pa e vënë re fare, vrimat e hundës ndryshojnë natyrshëm rolin dominues në rrjedhën e ajrit. Ky proces quhet cikli nazal ose nazal dhe luan një rol të rëndësishëm në shëndetin e hundës sonë.Trupi në fakt e ndryshon vrimën dominuese të hundës çdo dy orë ndërsa jemi zgjuar. Ky ndryshim është më pak i shpeshtë kur flemë sepse frymëmarrja jonë ngadalësohet dhe sasia e ajrit që hyn dhe del nga trupi zvogëlohet.
Ekzistojnë dy aspekte kryesore të ciklit nazal: kongjestioni dhe dekongjestioni.
Gjatë fazës së bllokimit, njëra hundë do të ketë rrjedhje të reduktuar të ajrit, ndërsa hunda e kundërt do të jetë e hapur, domethënë e çbllokuar, duke lejuar që më shumë ajër të rrjedhë nëpër të.
Faza e dekongjestionit në fakt e lodh hundën e hapur, pasi ajri e than atë dhe i vë patogjenët në kontakt me të. Kjo është arsyeja pse është e rëndësishme të ndryshohet vrima dominuese e hundës. Ky cikël alternativ rregullohet automatikisht, në mënyrë të pavetëdijshme nga hipotalamusi, pjesa e trurit përgjegjëse për procese të caktuara metabolike dhe aktivitete të tjera të sistemit nervor autonom.
Megjithatë, disa njerëz nuk kanë cikël nazal (për shkak të mosfunksionimit hipotalamik). Ekzistojnë gjithashtu prova se vrima e majtë e hundës mund të jetë më dominuese – veçanërisht tek njerëzit që përdorin dorën e djathtë.
Përfundimet e studimeve që merren me frymëmarrjen me hundë tregojnë se kur hunda e djathtë është dominuese, trupi është në një gjendje më vigjilente ose stresuese. Por kur hunda e majtë merr kontrollin, trupi është në një gjendje më të relaksuar.
Cikli nazal është i rëndësishëm për disa arsye.
Së pari, mbron mukozën e hundës dhe sistemin e frymëmarrjes. Të paktën 12,000 litra ajër kalojnë nëpër të çdo ditë, duke e bërë atë një mbrojtje kyçe kundër patogjenëve. Prania e një zhvendosjeje dominuese në vrimat e hundës zvogëlon rrezikun e dëmtimit dhe lehtëson mbrojtjen e vrimave të hundës nga patogjenët.
Hunda gjithashtu ka nevojë të pushojë dhe të rigjenerohet. Ekspozimi ndaj ajrit e than atë, kështu që, pa kohë për t’u rikuperuar, mund ta bëjë më të lehtë për patogjenët dhe agjentët inflamatorë të shkaktojnë dëme.
Një pjesë e procesit të bllokimit është rritja e rrjedhjes së gjakut në enët e gjakut të hundës. Kjo do të sigurojë që vrimat e hundës të lagen siç duhet si për proceset e riparimit ashtu edhe për ato të rikuperimit, por edhe për të ngrohur dhe lagur ajrin ndërsa kalon nëpër vrimat e hundës.
Funksioni i ciklit nazal
Një numër gjërash mund të ndikojnë në funksionin normal të ciklit nazal. Problemet respiratore, siç janë ftohja dhe gripi, çojnë në rritjen e prodhimit të mukusit. Kjo kufizon lehtësinë e ndryshimit të vrimave të hundës. Alergjenët, siç janë poleni ose marimangat e pluhurit, mund të shkaktojnë inflamacion të rëndë të indit nazal, gjë që përsëri ndërhyn në funksionimin e duhur të ciklit nazal.
Disa ilaçe, të tilla si ato për tensionin e lartë të gjakut, mund të irritojnë gjithashtu mukozën e hundës. Kjo ndodh sepse këto ilaçe ndikojnë në enët e gjakut në të gjithë trupin, përfshirë ato në hundë.
Përdorimi i tepërt i pikave për hundë ose i dekongjestantëve të hundës (më shumë se pesë ditë rresht) mund të shkaktojë rinit medicinal – një formë kongjestioni që ndodh kur këto ilaçe përdoren tepër. Ënjtja e papritur e indeve të hundës ndikon në ciklin nazal.
Në disa raste, problemet strukturore mund të jenë shkaku i ndërprerjes së ciklit nazal. Polipet nazale, të cilat janë të pranishme në deri në katër përqind të njerëzve, janë rritje të mukozës nazale që zakonisht ndodhin në të dyja vrimat e hundës. Ato kufizojnë rrjedhën e ajrit nëpër vrimat e hundës, duke e bërë ciklin nazal joefektiv. Vrimat e hundës shpesh bllokohen në këtë rast.
Një septum i devijuar, domethënë septumi nazal – ku kërci dhe pllaka kockore midis vrimave të hundës nuk janë të pozicionuara në mënyrë qendrore – mund të shkaktojë gjithashtu bllokim të përhershëm ose të plotë të vrimave të hundës. Kjo shpesh kërkon ndërhyrje kirurgjikale për të përmirësuar frymëmarrjen dhe cilësinë e gjumit.
Alergjitë, infeksionet e sinuseve dhe madje edhe qëndrimi përkulur dhe shtrirë mund ta bllokojnë hundën.
Edhe faktorë të thjeshtë si shtrirja në shtrat ose përkulja mund të ndikojnë në ciklin nazal. Kur shtriheni, gjaku grumbullohet në indet e hundës. Graviteti gjithashtu bën që përmbajtja e sinusit të lëvizë në vrimën e hundës që është më afër jastëkut. Kjo mund të bllokojë njërën nga vrimat e hundës, duke e vështirësuar frymëmarrjen dhe duke penguar ciklin nazal të funksionojë normalisht.
Nëse keni probleme me hundët e bllokuara, infeksionet si ftohja dhe gripi janë zakonisht shkaku më i zakonshëm. Mund të duhen deri në dy javë që bllokimi të zhduket. Sinusiti, inflamacioni i sinuseve, mund të zgjasë për katër javë.
Alergjitë ndaj polenit mund të jenë gjithashtu një shkak i zakonshëm i çrregullimeve të ciklit nazal. Kjo simptomë mund të zgjasë me javë të tëra në varësi të alergjenit specifik ndaj të cilit jeni alergjik.
Marrja e rregullt e një antihistamine gjatë sezonit të alergjisë ndaj polenit mund të ndihmojë në uljen e simptomave dhe lehtësimin e bllokimit. Por nëse vini re se njëra vrimë hunde është vazhdimisht e bllokuar për më shumë se dy javë, do të ishte mirë të vizitonit një mjek.
