Djathë dhe krisurë, peshk me patate të skuqura, salsiçe me pure patatesh. Disa ushqime thjesht shkojnë së bashku. Megjithatë, disa kombinime të tjera që duken sikur janë krijuar për njëri-tjetrin, në të vërtetë po veprojnë në heshtje kundër jush ndërsa i konsumoni.
“Disa ushqime përmbajnë përbërës që mund të zvogëlojnë përthithjen e disa lëndëve ushqyese”, shpjegon Rob Hobson, nutricionist dhe autor i The Low Appetite Cookbook. Këta përbërës, që gjenden te ushqime të tilla si kafeja, perimet dhe frutat, e bëjnë më të vështirë për trupin tuaj përthithjen e vitaminave dhe mineraleve thelbësore nga ushqimet e tjera kur konsumohen së bashku. Kur deri në një të tretën e njerëzve në Mbretërinë e Bashkuar kanë mungesë të lëndëve ushqyese kryesore, si hekuri dhe vitamina B12, kjo mund të jetë problematike.
“Mungesat e lëndëve ushqyese pothuajse gjithmonë zhvillohen për shkak të një diete përgjithësisht të varfër ose të një problemi shëndetësor themelor, dhe jo për shkak të një kombinimi të veçantë ushqimesh”, vëren Hobson. Megjithatë, shmangia e disa kombinimeve mund të ndihmojë në rritjen e marrjes së vitaminave dhe mineraleve.
Ja kombinimet e ushqimeve që ia vlen t’i mendoni dy herë.
1. Kafe dhe drithëra
“Ky është një nga ndërveprimet ushqimore më të mirëpërcaktuara”, shpjegon Hobson. Kafeja përmban mikronutrientë të quajtur polifenole, të cilët parandalojnë dhe përmbysin dëmtimin e qelizave tona, duke i bërë ato shumë të dobishme për shëndetin. Ndërkohë, drithërat janë të pasuruara me vitamina, përfshirë hekurin, të cilin trupi ynë e nevojitet për të prodhuar qelizat e kuqe të gjakut. Rreth tre në 10 persona në Mbretërinë e Bashkuar kanë mungesë hekuri.
Megjithatë, gjatë tretjes, polifenolet në kafe lidhen me hekurin në drithërat e mëngjesit dhe zvogëlojnë sasinë që trupi ynë mund të përthithë, thotë ai.
“Personat me rezerva të ulëta hekuri, njerëzit që ndjekin një dietë vegjetariane ose vegane, gratë shtatzëna apo të rriturit e moshuar mund të përfitojnë duke qenë pak më të kujdesshëm”, thotë Hobson kur konsumojnë këtë kombinim.
Këshilla kryesore
Kafeja zvogëlon vetëm përthithjen e hekurit jo-hem, i cili është lloji që gjendet në produktet jo shtazore, përfshirë drithërat, por edhe arrat, drithërat integrale, perimet me gjethe jeshile dhe disa fruta të thata, vëren nutricionistja Sophie Gastman, autore e Find Your Healthy. “Do të shmangia pirjen e kafesë së bashku me këto ushqime, veçanërisht nëse keni mungesë hekuri.”
“Nëse keni nivele të ulëta hekuri ose mbështeteni te burimet bimore të hekurit, përpiquni ta pini kafenë rreth një orë para ose pas mëngjesit, në vend që ta pini së bashku me të”, thotë Hobson. “Kombinimi i drithërave me fruta të pasura me vitaminë C, si manaferrat ose kivi, mund të ndihmojë gjithashtu në përmirësimin e përthithjes së hekurit jo-hem.”
Kafeja nuk e zvogëlon përthithjen e hekurit nga produktet shtazore, si mishi, peshku dhe shpendët, vëren Gastman. Prandaj, një filxhan kafeje i shoqëruar me një mëngjes të bollshëm me mish dhe vezë nuk do të ndikojë në sasinë e hekurit që përthithni.
2. Verë e kuqe dhe biftek
Është një kombinim i zakonshëm për një mbrëmje romantike, por bifteku juaj dhe një gotë Malbec mund të mos jenë kombinimi më i zgjuar kur bëhet fjalë për shëndetin.
“Alkooli mund të ndërhyjë në tretjen, përthithjen dhe metabolizmin e disa lëndëve ushqyese kur konsumohet rregullisht dhe në sasi të tepërta, përfshirë disa vitamina B”, veçanërisht B1, B9 dhe B12, të cilat nevojiten për ta shndërruar ushqimin tonë në energji, thotë Hobson.
Kjo ndodh si pasojë e dëmtimit të shtresës së brendshme të stomakut dhe zorrës së hollë nga alkooli, vëren Gastman. Prandaj, kombinimi i biftekut, i cili është një burim i pasur vitaminash B, me një gotë verë të kuqe rrezikon të ulë vlerën ushqyese të vaktit.
Këshilla kryesore
“Një gotë e rastësishme verë e kuqe nuk do t’i eliminojë të gjitha vitaminat B”, thotë Gastman. Nuk është kombinimi ushqimor optimal nga pikëpamja ushqyese. Bifteku është ende i pasur me lëndë të tjera ushqyese, përfshirë hekurin hem, i cili përthithet në mënyrë efikase pavarësisht nëse shoqërohet apo jo me alkool,” shton Hobson.
“Shijojeni verën me masë nëse zgjidhni ta pini, por mos u shqetësoni për këtë kombinim në vetvete”, vazhdon Hobson. “Nga këndvështrimi i shëndetit, kufizimi i konsumit të alkoolit në përgjithësi është shumë më i rëndësishëm sesa shqetësimi për kombinimin e tij me ushqime specifike.”
3. Spinaq me djathë
Një klasik i kuzhinës, spinaqi dhe djathi janë një kombinim i përsosur, qoftë në një pjatë me makarona, si gjellë indiane me perime saag paneer, apo në petë filo si spanakopita.
Të gjithë e dimë se djathi është një burim i pasur kalciumi, duke siguruar rreth 200–300 mg nga 700 mg kalcium që të rriturit duhet të marrin çdo ditë. Ndërkohë, spinaqi është në krye të listës së perimeve me gjethe jeshile për sa i përket përmbajtjes së kalciumit, ku 100 g spinaq i papërpunuar përmbajnë rreth 100 mg – të paktën në teori.
Megjithatë, spinaqi përmban oksalate, të cilat njihen si “antinutrientë”. Ato gjenden në disa perime, fruta dhe në shumicën e arrave dhe lidhen me minerale të tilla si kalciumi dhe kaliumi, duke penguar trupin t’i përthithë ato. Në rastin e spinaqit, kjo do të thotë se përthithet vetëm 5 për qind e kalciumit që ai përmban. Ushqimet me përmbajtje të lartë oksalatesh mund të pengojnë gjithashtu përthithjen e kalciumit nga ushqime të tjera, si djathi.
Këshilla kryesore
“Spinaqi është ende shumë ushqyes dhe ka shumë vlera të tjera”, vëren Hobson. Për shembull, spinaqi siguron vitaminat K (thelbësore për mpiksjen e gjakut dhe shëndetin e kockave), A (për shikim të shëndetshëm) dhe C (për të mbështetur sistemin imunitar).
Zierja në avull e spinaqit përpara se ta kombinoni me ushqime të pasura me kalcium do të ulë nivelet e oksalateve. “Hani një dietë të larmishme me shumë ushqime të pasura me kalcium gjatë gjithë ditës, në vend që të mbështeteni te spinaqi si burim kalciumi”, shton Hobson.
4. Oriz kaf me mish të kuq
Arrat, farat, drithërat integrale dhe bishtajoret përmbajnë përbërës të quajtur fitate, të cilat, njësoj si oksalatet, mund të zvogëlojnë përthithjen e mineraleve në ushqimet me të cilat kombinohen, si hekuri, zinku dhe magnezi, vëren Hobson. Kjo do të thotë se kombinimi i ushqimeve me përmbajtje të lartë fitatesh me ushqime të pasura me minerale, si mishi i kuq, djathi dhe qumështi, nuk është kombinimi optimal.
“Ka më shumë rëndësi nëse tashmë keni një dietë shumë të varfër në minerale”, vëren ai. “Nuk është në të vërtetë një arsye për të shmangur ushqimet me përmbajtje të lartë fitatesh, sepse ato kanë kaq shumë përfitime.” Vlen të theksohet se fitatet kanë gjithashtu përfitime shëndetësore dhe janë lidhur me nivele më të ulëta të kolesterolit.
Këshilla kryesore
“Në vend që ta shmangni këtë kombinim, shijojeni si pjesë të një vakti të ekuilibruar”, thotë Hobson. Shtimi i një burimi të vitaminës C, si specat ose brokoli, mund të kundërveprojë me efektin e fitateve. “Një dietë e larmishme është shumë më e rëndësishme sesa shqetësimi për fitatet në vakte të veçanta”, shton ai.
5. Sallatë me salcë me pak yndyrë
Një salcë sallate me pak yndyrë mund të duket si kombinimi i përsosur i shëndetshëm për sallatën tuaj shumëngjyrëshe, për ta mbajtur atë të shijshme dhe me pak kalori. Megjithatë, qëllimet tuaja të mira mund të jenë duke vepruar kundër jush.
Një nga arsyet pse perimet e sallatës janë kaq të mira për ju është se janë të pasura me antioksidantë, të cilët mund të zvogëlojnë inflamacionin dhe të mbështesin shëndetin e zemrës dhe sistemin imunitar. Specat e kuq përmbajnë beta-karoten, domatet janë të pasura me likopen, misri i ëmbël është plot me luteinë, ndërsa spinaqi siguron një sasi të konsiderueshme zeaksantine.
“Shumë prej përbërësve shumëngjyrësh treten në yndyrë”, shpjegon Hobson. “Kjo do të thotë se ato përthithen më me efikasitet kur konsumohen së bashku me një burim yndyre.”
Këshilla kryesore
“Studimet kanë treguar se shtimi edhe i një sasie modeste yndyre të shëndetshme, si vaji i ullirit ekstra i virgjër, avokadoja ose arrat, mund të rrisë ndjeshëm përthithjen e këtyre përbërësve të dobishëm bimorë”, shpjegon ai.
“Kjo nuk do të thotë se duhet t’i shmangni plotësisht salcat pa yndyrë, por nëse synimi juaj është të përfitoni maksimumin ushqyes nga një sallatë, përfshirja e disa yndyrave të shëndetshme është një zgjedhje e arsyeshme. Një salcë e thjeshtë me bazë vaj ulliri ose një grusht arra apo fara mund ta ndihmojnë trupin tuaj të përfitojë më mirë nga lëndët ushqyese që tashmë gjenden në perime, duke e bërë njëkohësisht vaktin më ngopës.”/TheTelegraph
