A e keni dëgjuar ndonjëherë termin “phubbing”? Nëse po, sa dini vërtet për të? Sa shpesh ndodh dhe sa i dukshëm është në jetën tonë të përditshme?
“Phubbing” është një term që përshkruan zakonin e injorimit të personit që keni përballë, shpesh partnerit apo miqve, sepse jeni të përqendruar te telefoni. Mund të jetë momenti kur kaloni orë të tëra duke parë Instagram-in e njerëzve që nuk i njihni, duke u përhumbur në videot e TikTok-ut apo duke ndjekur video në YouTube, ndërsa personi pranë jush përpiqet të flasë me ju. Sipas studiuesve, kjo sjellje mund të jetë shumë më e dëmshme për marrëdhëniet sesa duket në pamje të parë.
Psikologia Emma Seppälä, pedagoge në universitetet Stanford University dhe Yale University, si dhe autore e librit The Happiness Track, shpjegon se ironia e këtij fenomeni qëndron pikërisht këtu: teknologjia që supozohet të na lidhë me të tjerët, shpesh përfundon duke na larguar nga njerëzit në jetën reale.
“Phubbing ka për qëllim t’ju lidhë me dikë përmes mesazheve apo rrjeteve sociale,” thotë ajo. “Por në praktikë, mund të dëmtojë seriozisht marrëdhëniet tuaja dhe t’ju shkëpusë nga njerëzit që keni pranë.”
Phubbing ju bën të ndiheni më pak të lidhur
Studime të ndryshme kanë treguar se përdorimi i telefonit gjatë një bisede e bën ndërveprimin ballë për ballë më pak kuptimplotë.
Një studim i botuar në Computers in Human Behavior në vitin 2016 tregoi se dërgimi i mesazheve gjatë një bisede e ul ndjeshëm kënaqësinë e komunikimit për të gjithë pjesëmarrësit. Madje, një studim më i hershëm i mëhershëm zbuloi se vetëm prania e një telefoni në tavolinë, edhe kur askush nuk e përdorte, ishte e mjaftueshme për t’i bërë njerëzit të ndiheshin më pak të lidhur me njëri-tjetrin.
Ndikon edhe në shëndetin mendor
Sipas studiuesve, phubbing mund të kërcënojë disa nga nevojat më bazë psikologjike të njeriut: ndjenjën e përkatësisë, vetëvlerësimin dhe ndjenjën e kontrollit. Si rezultat, njerëzit që përjetojnë këtë sjellje mund të ndihen të përjashtuar, të lënë pas dore apo të izoluar.
Për më tepër, studime të tjera tregojnë se kur kjo sjellje bëhet e zakonshme në marrëdhënie, çiftet kanë më shumë gjasa të përjetojnë pakënaqësi në raport dhe madje simptoma depresioni.
“Nëse partneri juaj është vazhdimisht në telefon, mesazhi që merrni është se diçka tjetër ka përparësi ndaj jush,” shpjegon Seppälä. “Dhe kjo mund të ndikojë drejtpërdrejt në mënyrën se si lidheni me njëri-tjetrin.”
Nuk i bën mirë askujt
Phubbing nuk dëmton vetëm personin që injorohet. Edhe ai që e bën mund të përjetojë pasoja. Një studim i fundit tregoi se njerëzit që përdorin telefonin gjatë vakteve me familjen apo miqtë e shijojnë më pak ushqimin dhe ndihen më të shpërqendruar sesa ata që nuk përdorin teknologjinë në tavolinë.
Eksperimentet tregojnë gjithashtu se përdorimi i telefonit gjatë takimeve apo bisedave i bën këto momente më pak të këndshme për të gjithë.
Mund të dëmtojë edhe reputacionin tuaj
Sipas Seppälä, njerëzit që përdorin vazhdimisht telefonin gjatë bisedave shpesh perceptohen si më pak të sjellshëm, më pak të vëmendshëm dhe si bashkëbisedues më pak të mirë.
Madje, në disa raste phubbing mund të jetë edhe shenjë e një përdorimi problematik të teknologjisë. Ekspertët paralajmërojnë se zakoni bëhet shqetësues kur fillon të ndërhyjë në jetën e përditshme dhe në marrëdhëniet me njerëzit e rëndësishëm.
Lajmi i mirë: phubbing mund të frenohet
Ekspertët thonë se ky zakon mund të ndryshohet. Një mënyrë e thjeshtë është vendosja e rregullave të qarta për përdorimin e teknologjisë, për shembull, të mos përdoret telefoni gjatë darkës apo gjatë kohës me familjen.
Praktika të tjera, si meditimi, mund të ndihmojnë gjithashtu për të rikthyer vëmendjen te përditshmëria dhe për të krijuar zakone më të shëndetshme.
Nëse jeni ju personi që përjetoni phubbing, Seppälä sugjeron të përpiqeni të mos reagoni menjëherë me zemërim.
“Shpesh është një sjellje që njerëzit nuk e kontrollojnë plotësisht,” thotë ajo.
Megjithatë, është e rëndësishme të flisni hapur për mënyrën se si kjo sjellje ju bën të ndiheni. Sipas studimeve, gratë dhe të rriturit më të moshuar reagojnë më fort ndaj phubbing sesa burrat apo të rinjtë. Por një bisedë e sinqertë dhe e drejtpërdrejtë në jetën reale mund të jetë pikërisht ajo që i duhet marrëdhënies për të rikthyer lidhjen mes dy njerëzve.
