Doni të pini diçka? Një gotë, dy? Ndërsa të shijuarit e një gote verë ose një G&T herë pas here nuk do t’ju shkaktojë shumë dëm në fakt, ndoshta është një nga kënaqësitë e mëdha të jetës ekspertët e shëndetit paralajmërojnë për konsumimin e rregullt, i cili mund të çojë në sëmundje të mëlçisë, presion të lartë të gjakut dhe madje edhe kancer.
Por, me siguri, të shijosh rregullisht një pije me darkën është më e shëndetshme sesa të konsumosh të gjitha njësitë tona të alkoolit gjatë fundjavës? Edhe studimet kanë dhënë rezultate të ndryshme lidhur me faktin nëse një gotë e rastësishme verë e kuqe mund të jetë madje e dobishme për shëndetin e zemrës. Po pirja vetëm në raste shoqërore? Ekspertët tanë shpjegojnë ndikimin që zakonet tona të konsumimit të alkoolit mund të kenë në trup dhe ndajnë këshillat e tyre për të reduktuar sasinë.
Konsumues i përditshëm (1–3 njësi çdo ditë)
Ata që shijojnë një ose dy gota verë me darkën e tyre priren të mendojnë se janë më të shëndetshëm se ata që e teprojnë gjatë fundjavës. Por problemi më i madh me pirjen e përditshme është se mund të mos e kuptoni se sa njësi po konsumoni gjatë javës vetëm një gotë standarde verë çdo ditë ju çon përtej kufirit javor.
“Gjithashtu, ka të ngjarë të krijojmë zakone të rrënjosura thellë përmes konsumimit të alkoolit çdo ditë”, thotë Dr Richard Piper, drejtor ekzekutiv i Alcohol Change UK. “Është mjaft e zakonshme që pija e mbrëmjes të bëhet me kalimin e kohës dy ose tre gota, dhe e gjithë kjo e bën më të lehtë rritjen graduale të konsumit dhe më të vështirë reduktimin e tij.”
Rreziku ynë për kancer rritet që me pijen e parë dhe ka shumë prova që tregojnë se sasia totale e alkoolit të konsumuar gjatë muajve dhe viteve ka ndikimin më të madh, në vend të mënyrës se si shpërndahet pirja. Një rishikim i studimeve i vitit 2026, që analizoi 3.9 milionë njerëz, zbuloi se edhe konsumimi i lehtë i alkoolit shkaktonte një rritje të moderuar të rrezikut për kancer, ndërsa konsumimi i vazhdueshëm (pra, i rregullt) i alkoolit prodhonte rreziqe dukshëm më të mëdha, veçanërisht për kancerin gastrointestinal dhe atë të gjirit.
Për më tepër, nëse pini çdo ditë, nuk po përfitoni nga periudhat pa alkool. Kur konsumoni alkool, mëlçia priret t’i japë përparësi metabolizimit të alkoolit mbi funksionet e saj të zakonshme, si filtrimi i gjakut për toksina dhe rregullimi i insulinës, duke rritur kështu rrezikun e inflamacionit dhe diabetit të tipit 2. Ndërsa në afat të shkurtër, pirja e tepruar ju vë në rrezik për dëmtime akute të mëlçisë, pirja e përditshme me kalimin e kohës është provuar se çon në sëmundje të mëlçisë dhe cirrozë (mbresëzim të mëlçisë). Një studim ndoqi më shumë se 400,000 gra në Mbretërinë e Bashkuar për rreth 15 vjet dhe zbuloi se, pasi u mor parasysh sasia totale e alkoolit të konsumuar, gratë që konsumonin alkool çdo ditë kishin një rrezik 61 për qind më të lartë për cirrozë sesa ato që pinin më rrallë.
Konsumues i tepruar në fundjavë (8–10 njësi në një rast)
Udhëzimet rreth “pirjes së tepruar” mund t’ju befasojnë, pirja e tepruar klasifikohet si konsumimi i më shumë se gjashtë njësive alkool për gratë (afërsisht dy gota verë 250 ml me 13% alkool) dhe tetë njësive alkool për burrat (afërsisht katër pintë birrë lager standarde) në një seancë të vetme.
Dr Piper thotë: “Jo vetëm që pirja më e shpejtë dhe më e rëndë është një tronditje e madhe për trupin duke i dhënë mëlçisë shumë punë për të përpunuar alkoolin – por ajo mbart edhe disa rreziqe më të menjëhershme, si aksidentet, pengesat dhe rrëzimet, marrja e vendimeve të këqija dhe mosarritja në shtëpi në mënyrë të sigurt.”
“Kjo mund të përfshijë gjithashtu humbjen e kujtesës, e cila ndodh kur alkooli ndërhyn në aftësinë e trurit për të krijuar kujtime të reja gjatë kohës që jeni të dehur – kështu që nuk mbani mend çfarë keni bërë një natë më parë”, thotë Dr Piper. Një studim i publikuar nga Alzheimer’s UK zbuloi se, pavarësisht nga sasia e alkoolit të konsumuar, vetëm një rast i humbjes së vetëdijes të shkaktuar nga alkooli gjatë 12 muajve të mëparshëm lidhej me dyfishin e rrezikut për demencë, krahasuar me konsumuesit e moderuar që nuk raportuan humbje të vetëdijes.
Ndërkohë, një studim i vitit 2022 zbuloi se, ndërsa pirja e moderuar lidhet me zvogëlimin e lëndës gri në tru (pjesa që kontrollon lëvizjen dhe kujtesën), pirja e tepruar e përforcon këtë lidhje dhe personat që e tepronin shpesh shfaqnin reduktime më të mëdha të vëllimit të përgjithshëm të trurit sesa ata që konsumonin të njëjtën sasi gjatë një periudhe më të gjatë.
Dhe nuk është vetëm truri për të cilin duhet të shqetësoheni – mendohet se pirja e tepruar një herë në javë është gjithashtu më e keqe për zemrën. Rritja e menjëhershme e nivelit të alkoolit në gjak ushtron stres mbi sistemin kardiovaskular, gjë që mund të çojë në rritje të presionit të gjakut, ritme të parregullta të zemrës dhe sulme në zemër. Një studim i vitit 2024, që shqyrtoi 700,000 të rritur, zbuloi se pirja e tepruar lidhej me një rrezik më të lartë për sëmundje kardiovaskulare, edhe pasi u mor parasysh konsumi javor i alkoolit.
Konsumues i rëndë (35 ose më shumë njësi në javë)
Konsumi me rrezik të lartë konsiderohet pirja e rregullt e 35 ose më shumë njësive në javë për gratë ose 50 ose më shumë njësive në javë për burrat, duke rritur gjasat për zhvillimin e një ose më shumë prej 200 gjendjeve shëndetësore që lidhen me alkoolin. Këto përfshijnë kancerin, sëmundjet e zemrës, goditjen në tru, sëmundjet e mëlçisë, dëmtimin e trurit, presionin e lartë të gjakut, demencën, pankreatitin, diabetin e tipit 2 dhe depresionin.
Shumë njerëz nuk do ta konsideronin veten se kanë problem me alkoolin, por 35 njësi janë afërsisht katër shishe verë – pra, pak më shumë se gjysmë shisheje në natë. Shijoni një ose dy pije gjatë javës dhe më pas e teproni në fundjavë? Shumica e njerëzve do të befasoheshin kur të mësonin se kjo i bën konsumues të rëndë.
Konsumues social (2–4 njësi gjatë javës)
Ndërsa asnjë sasi alkooli nuk konsiderohet e sigurt, nëse mund të shijoni vetëm një ose dy pije dhe ta mbani konsumin e alkoolit në një nivel vazhdimisht të ulët, shëndeti juaj do t’ju jetë mirënjohës. Një nga përfitimet më të mira të këtij lloji konsumuesi janë periudhat pa alkool, ku ekspertët rekomandojnë të paktën dy deri në tre ditë pa alkool në javë dhe pa pirje të tepruar.
Një tjetër përfitim është se njerëzit që pinë në shoqëri, në vend që të pinë vetëm, raportojnë kënaqësi më të madhe nga jeta dhe më pak vetmi. Studiuesit publikuan rezultatet e tyre nga një studim vëzhgues në Universitetin e Oksfordit, duke treguar se ata që ishin të lidhur me një pub lokal përjetonin mirëqenie pozitive dhe ndiheshin të lidhur me komunitetin e tyre dhe kishin besim tek ai. Megjithatë, është e rëndësishme të kujtojmë se ndoshta është lidhja shoqërore, jo alkooli, ajo që krijon këtë ndjesi të mirë.
Si ta reduktoni konsumin:
Ndiqni sasinë tuaj javore
“Për këdo që pi më shumë sesa dëshiron, ose për ata që janë të shqetësuar për varësinë, përpiquni të gjurmoni dhe monitoroni konsumin tuaj – kjo na ndihmon të kuptojmë më mirë zakonet tona të pirjes dhe të vendosim nëse duam të bëjmë ndryshime ose të kërkojmë ndihmë profesionale.”
Aplikacioni MyDrinkAware ka një gjurmues online. Një mënyrë tjetër praktike për të mbajtur nën kontroll sasinë është të përdorni një matës pijesh në shtëpi – do të habiteni se sa e vogël është në të vërtetë një masë.
Vendosni një kufi
Para se të dilni për të kaluar mbrëmjen jashtë, Dr Piper rekomandon të vendosni paraprakisht se sa alkool do të pini dhe t’i përmbaheni këtij kufiri. Përpiquni të hani më parë dhe alternoni pijet alkoolike me pije pa alkool ose me një gotë ujë.
Bëni një “rivendosje” nga alkooli
Andrew Harvey është këshilltar psikoterapeutik. Ai thotë: “Të bësh një rivendosje dhe të largohesh nga pirja për një periudhë kohore do t’ju japë një këndvështrim. Kam klientë që pinë çdo ditë, por kur bëjnë një pushim nga alkooli, thonë gjëra të tilla si: ‘E kuptova se isha i mërzitur dhe prandaj piva’, ose ‘Isha i pakënaqur me punën time dhe alkooli më ndihmonte t’i fshihja ndjenjat e mia’. Pasi fitojnë një këndvështrim më të qartë, ata mund të punojnë për të trajtuar problemin e vërtetë.”
Nëse zakoni juaj i pirjes është problem, kërkoni ndihmë
Për këshilla se si ta reduktoni konsumin në mënyrë të sigurt, flisni me mjekun tuaj të familjes. Faqja e internetit e Drinkaware dhe aplikacioni MyDrinkaware ofrojnë mjete dhe informacion, duke përfshirë mënyrën se si të gjeni shërbimin lokal të mbështetjes për problemet me alkoolin./TheTelegraph
