Deri në vitin 2030, sëmundjet jongjitëse do të përbëjnë 75% të të gjitha vdekjeve. Shumica janë “vrasës të heshtur” si diabeti tip 2, tensioni i lartë, sëmundjet e zemrës dhe disa lloje kanceri që shfaqen në moshë gjithnjë e më të re.
Këto sëmundje nxiten nga konsumimi i pijeve me sheqer dhe ushqimeve të përpunuara të pasura me sheqer, kripë dhe yndyra të ngopura. Reklamat janë një faktor kryesor që promovon konsumin e këtyre produkteve, duke ndikuar normat sociale dhe zakonet e konsumit në mbarë botën, një fenomen i njohur si faktorët tregtarë të shëndetit.
Produktet më të rrezikshme për shëndetin janë: duhani, pijet me sheqer, ushqimet ultra të përpunuara dhe alkooli. Ato reklamohen masivisht, shpesh në orare kur shikojnë fëmijët. Në Afrikën e Jugut, kompanitë e pijeve me sheqer shpenzuan 191 milionë dollarë për reklama nga 2013 deri në 2019.
Shumë vende kanë vendosur taksa për këto produkte ose ndalime reklamuese, me efekte pozitive, por ende mungojnë politika të forta globale.
Si studiues me përvojë, besojmë se G20 mund të luajë një rol kyç për të mbushur këto boshllëqe. Të gjitha vendet e G20 po përballen me sëmundje të lidhura me obezitetin, prandaj kanë interes të përbashkët.
G20 mund të nxisë përparim drejt taksave shëndetësore, që kanë ngecur në shumicën e vendeve për shkak të presionit të industrisë. Kur taksat propozohen, industritë përdorin strategji për t’i dobësuar ato ose i zëvendësojnë me premtime vullnetare, të cilat nuk funksionojnë.
Një raport i vitit 2024 tregoi se rritja me 50% e çmimit të duhanit, alkoolit dhe pijeve me sheqer mund të gjenerojë 3.7 trilionë dollarë dhe të shpëtojë 50 milionë jetë brenda 50 viteve.
Për të arritur këtë, G20 duhet të:
– Promovojë shëndetin përpara sëmundjes;
– Rrisë taksat mbi duhanin dhe alkoolin;
– Shtojë taksat për pijet me sheqer me të paktën 20%;
– Rregullojë më mirë politikat ushqimore dhe tregtare;
– Mbështesë monitorimin global të kompanive dhe transparencën.
Pa veprim, kostot, si njerëzore ashtu edhe financiare, do të jenë të papërballueshme. / The Conversation – Syri.net
