Pinguinët e Antarktidës po bëjnë përpjekje ekstreme për t’u përshtatur me krizën klimatike, ndërsa shkencëtarët zbulojnë një “ndryshim rekord” në modelet e shumimit.
Speciet e pinguinëve si Adélie, Chinstrap dhe Gentoo jetojnë në një nga habitatet me ngrohjen më të shpejtë në Tokë – me temperaturat në vendet e kolonive që rriten deri në katër herë më shpejt se mesatarja e Antarktidës.
Një studim dhjetëvjeçar i udhëhequr nga Penguin Watch në Universitetin e Oksfordit dhe Universitetin Oxford Brookes thotë se ka të ngjarë që kjo ngrohje e shpejtë të jetë arsyeja pse pinguinët kanë filluar të përshpejtojnë sezonet e tyre të shumimit. I botuar në Journal of Animal Ecology, hulumtimi zbulon ndryshimin më të shpejtë në fenologji (si ngjarjet e përsëritura natyrore si shumimi lidhen me klimën) tek çdo shpend – dhe ndoshta tek çdo vertebror – deri më sot.
Pse pinguinët po ndryshojnë stinët e tyre të shumimit
Shkencëtarët shqyrtuan ndryshimet në kohën e shumimit të pinguinëve midis viteve 2012 dhe 2022, konkretisht “vendosjen” e tyre në koloni – data e parë në të cilën pinguinët zunë vazhdimisht një zonë folezimi.
Më shumë se 35 koloni, të cilat varionin nga një duzinë deri në qindra mijëra fole, u monitoruan duke përdorur 77 kamera me interval kohor.
Rezultatet treguan se koha e sezonit të shumimit për të tre speciet përparoi me ritme rekord. Pinguinët Gentoo treguan ndryshimin më të madh, me një përparim mesatar prej 13 ditësh për dekadë. Në disa koloni, sezoni i shumimit u përshpejtua deri në 24 ditë.
Pinguinët Adélie dhe Chinstrap e përparuan riprodhimin e tyre me një mesatare prej 10 ditësh.
‘Fituesit dhe humbësit’ e ndryshimeve klimatike
“Rezultatet tona tregojnë se ka të ngjarë të ketë ‘fitues dhe humbës të ndryshimeve klimatike’ për këto lloje pinguinësh”, thotë autori kryesor, Dr. Ignacio Juarez Martínez.
“Në mënyrë specifike, kushtet gjithnjë e më subpolare të Gadishullit Antarktik ka të ngjarë të favorizojnë gjeneralistët si Gentoos në kurriz të specialistëve polarë si Chinstraps dhe Adélies. Pinguinët luajnë një rol kyç në zinxhirët ushqimorë të Antarktidës dhe humbja e diversitetit të pinguinëve rrit rrezikun e kolapsit të ekosistemit të gjerë.”
Ndërsa modelet statistikore sugjerojnë se ndryshimi në sezonin e mbarështimit shkaktohet nga rritja e temperaturave , studiuesit thonë se mbetet e paqartë nëse kjo është një përgjigje adaptive apo jo.
“Edhe në skenarin më të mirë, është e paqartë se sa më shumë elasticitet do të jenë të afta të shfaqin këto specie nëse temperaturat vazhdojnë të rriten me ritmin aktual”, paralajmëron studimi.
A janë sezonet e hershme të shumimit të këqija?
Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet në stinët e shumimit mund të prishin aksesin e pinguinëve në ushqim, një kërcënim që është tashmë përgjegjës për mijëra vdekje të pinguinëve në Afrikën e Jugut.
Një studim i vitit 2025 nga Departamenti i Pylltarisë, Peshkimit dhe Mjedisit i Afrikës së Jugut, në bashkëpunim me Universitetin e Exeter, zbuloi se midis viteve 2004 dhe 2011 rreth 62,000 pinguinë afrikanë ngordhën si pasojë e mungesave të mëdha ushqimore.
Pinguinët afrikanë mbështeten te sardelet si ushqim kyç për mbijetesë. Megjithatë, për çdo vit, përveç tre që nga viti 2004, biomasa e specieve të sardeleve Sardinops sagax në brigjet perëndimore të Afrikës së Jugut ka rënë në vetëm një të katërtën e asaj që mund të jetë popullata e tyre në gjendjen e saj më të shëndetshme.
Studimi fajëson ndryshimet në temperaturën e oqeanit dhe kripësinë përgjatë bregdetit perëndimor të Afrikës për shkak të suksesit në pjelljen e peshqve.
