2
Janari është muaji i fillimeve të reja. Palestrat janë plot me njerëz, frigoriferët janë plot me sallata dhe rrjetet sociale janë të përmbytura me postime me mesazhin “vit i ri, unë i ri”.
Por, paralelisht me atë valë të zhurmshme vendimesh të reja, ekziston edhe një trend më i qetë, por shumë i habitshëm: shumë çifte që i kaluan festat së bashku tani po vendosin t’i japin fund martesës së tyre.
Mirë se vini në “muajin e divorcit” – një fenomen që sjell rregullisht më shumë biznes të vitit në zyrat ligjore dhe qendrat e këshillimit martesor , shkruan Index.hr.
Nuk është rastësi. Janari njihet prej vitesh si një periudhë në të cilën numri i kërkesave për divorc rritet ndjeshëm .
Motorët e kërkimit në internet konfirmojnë të dhënat e vjetra të mbledhura nga avokatët për dekada të tëra – sapo kalon dhjetori, numri i kërkimeve se si të fillosh një divorc dhe çfarë të bësh për t’i dhënë fund një martese rritet.Pyetja është – pse tani? A është një model kulturor apo festat ishin pika e fundit për shumë njerëz?
Çfarë është saktësisht “muaji i divorcit”?
“Muaji i Divorcit” është një term joformal që përdoret shpesh nga profesionistët e së drejtës familjare kur i referohen janarit.
Sigurisht, nuk është se ky muaj i shkatërron në mënyrë magjike martesat, por se u jep njerëzve një lloj lejeje për të pranuar atë që mund ta kenë shtypur për muaj, madje edhe vite.
Pas pothuajse dy dekadash bashkëjetese, Nicole Kidman dhe Keith Urban kanë finalizuar zyrtarisht divorcin e tyre. Kërkesa për divorc u miratua më 6 janar, duke filluar një kapitull të ri në jetën e çiftit të famshëm. Aktorja dhe muzikanti u ndanë në fund të shtatorit 2025 për shkak të “dallimeve të papajtueshme”, shkruan Harpers Bazaar.
Viti i ri sjell një ndjesi rivendosjeje psikologjike. Njerëzit rivlerësojnë jetën, marrëdhëniet, planet e tyre dhe ndonjëherë kuptojnë se martesa në të cilën kanë qëndruar nuk përputhet me pamjen e së ardhmes që duan. Në këtë kuptim, janari nuk është një muaj vendimesh të papritura dhe impulsive – por një muaj përgjigjesh të vonuara prej kohësh.
Efekti i vendimeve të Vitit të Ri
Fillimi i vitit na detyron natyrshëm të vendosim objektiva dhe të rishikojmë status quo-në.
Pragu i tolerancës për pakënaqësi shpesh ulet dhe pyetja “A mund ta duroj ende këtë?” shndërrohet në “A dua të jetoj kështu edhe për një vit?”.
Terapistët shpesh theksojnë se viti i ri u jep njerëzve një ndjenjë kontrolli dhe i inkurajon ata të ndalojnë së shtyri të vërtetat e pakëndshme.
Me fjalë të tjera, janari nuk shkakton divorc – thjesht e zbulon atë. Ai sjell një moment kur nuk ka më asnjë justifikim për të pritur.
Stresi i festave si shkaktar
Sezoni i festave nuk është idilik për shumë njerëz, pavarësisht se sa shumë përpiqen ta paraqesin në atë mënyrë.
Shpenzimet në rritje, mbledhjet familjare, bashkimi i detyruar dhe mëritë e vjetra shpesh krijojnë stuhinë e përsosur për marrëdhëniet që tashmë janë në terren të lëkundur.
Ekspertët vërejnë se gratë shpesh mbajnë një barrë joproporcionale organizimi – nga planifikimi, gatimi dhe blerja e dhuratave deri te “ruajtja e paqes” para të afërmve.
Deri në janar, shumë prej tyre janë plotësisht të rraskapitur dhe të ngopur me modele sjelljeje që përsëriten vit pas viti.
Për ta, vendimi për t’u divorcuar rrallë është një impuls: është një konfirmim i asaj që kanë ndjerë për një kohë të gjatë.
Arsyet praktike dhe “momenti ideal”
Hulumtimet tregojnë se gratë i nisin procedurat e divorcit më shpesh, veçanërisht pas festave.
Kjo nuk ndodh sepse ata zgjohen papritur të pakënaqur, por sepse vendimi emocional shpesh merret shumë më herët – dokumentet janë vetëm hapi i fundit.Përveç arsyeve psikologjike, ka edhe arsye mjaft praktike pse janari është “popullor”: paguhen bonuset dhe vijnë “bishtat” financiarë të vitit të kaluar, fillojnë ciklet e reja të policave të sigurimit dhe viti tatimor përfundon, kështu që njerëzit kanë një pamje më të qartë se ku ndodhen.
Çiftet me fëmijë shpesh presin deri pas festave për të shmangur që Krishtlindjet dhe Viti i Ri të shoqërohen përgjithmonë me ndarjen dhe shkatërrimin e kujtimeve familjare.
Të quash janarin “muaji i divorcit” mund të tingëllojë në modë, por termi zbulon diçka më të thellë. Gjithnjë e më pak njerëz janë të gatshëm të durojnë një vit tjetër pakënaqësie të heshtur.
Në një kulturë që thekson gjithnjë e më shumë shëndetin mendor, përmbushjen personale dhe të drejtën për paqe, të qëndrosh në një martesë të pakënaqur shihet gjithnjë e më pak si një sakrificë fisnike dhe gjithnjë e më shumë si vuajtje e panevojshme.
Nuk ka një kohë të përsosur për t’i dhënë fund një martese, por për shumë njerëz, janari përfaqëson momentin kur ndershmëria fiton mbi zakonin. Një ndryshim nga shprehja tradicionale “derisa vdekja të na ndajë” në atë modernen “këtë vit zgjedh veten time”.
ks
