Shumë kuzhinierë i largojnë lëkurat e qepës pa u menduar, por me këtë veprim shpesh humbasin një burim të çmuar për shëndetin. Ajo që zakonisht përfundon në kosh, në fakt fsheh përfitime të rëndësishme ushqyese.
Lëkurat e qepës janë të pasura me fibra dhe antioksidantë, duke i bërë një përbërës të nënvlerësuar në kuzhinë. Përdorimi i tyre jo vetëm që mund të rrisë vlerën ushqyese të ushqimeve, por ndihmon edhe në uljen e mbetjeve ushqimore në familje.
Sipas dietologes së regjistruar Erin Palinski-Wade, nëse shija nuk është problem, lëkurat e qepës mund të shërbejnë si burim i fuqishëm i përbërësve me veprim anti-inflamator. Ajo thekson se shtresat e jashtme të qepës janë dukshëm më të pasura nga ana ushqyese krahasuar me pjesën e brendshme.
Të pasura me antioksidantë
Shtresat e jashtme të qepës përmbajnë sasi të larta antioksidantësh. Lëkurat e qepës së kuqe janë veçanërisht të pasura me antocianinë, ndërsa llojet e tjera përmbajnë shumë kvercetinë. Këta përbërës ndihmojnë në neutralizimin e radikaleve të lira, të cilat lidhen me shfaqjen e sëmundjeve kronike.
Edhe pse flavonoidet gjenden në të gjithë qepën, përqendrimi i tyre është shumë më i lartë në lëkurë. Madje, pluhuri i përgatitur nga lëkurat e qepës mund të përmbajë deri në dhjetë herë më shumë kvercetinë sesa shtresat e brendshme.
Burim i rëndësishëm fibrash
Lëkurat e qepës kanë më shumë fibra dietike sesa vetë perimja. Duke qenë se shumë njerëz nuk arrijnë sasinë e rekomanduar ditore të fibrave, përfshirja e tyre në ushqim mund të jetë e dobishme. Një dietë e pasur me fibra lidhet me tretje më të mirë, stabilizim të sheqerit në gjak, ulje të kolesterolit, parandalim të disa formave të kancerit dhe ndjesi më të madhe ngopjeje.
Më pak mbetje ushqimore
Një tjetër avantazh i përdorimit të lëkurave të qepës është reduktimi i mbetjeve ushqimore. Studiuesja e imunologjisë ushqimore, dr. Megan Meyer, thekson se në disa vende hidhen çdo ditë qindra kilogramë lëkura qepësh, ndërsa në SHBA deri në 30–40 për qind e ushqimit përfundon në mbeturina.
Për këtë arsye, disa kompani kanë nisur t’i përdorin lëkurat e qepës në produkte të përpunuara për të rritur vlerën ushqyese dhe për të ulur mbetjet. Studimet tregojnë se përdorimi i tyre në makarona, bukë (përfshirë bukën pa gluten) dhe qofte mishi përmirëson profilin ushqyes të këtyre produkteve.
A janë të sigurta?
Lëkurat e qepës janë të sigurta për konsum në sasi të vogla, por nuk rekomandohet të hahen të gjalla. Ato janë të forta për t’u përtypur dhe mund të shkaktojnë vështirësi në tretje, veçanërisht te personat me stomak të ndjeshëm ose me sindromë të zorrës së irrituar.
Duhet pasur kujdes edhe nga mbetjet e pesticideve. Këshillohet përdorimi i qepëve organike ose larja shumë e mirë e lëkurave. Për shkak se shtresat e jashtme mund të kenë më shumë baktere, është e rëndësishme të respektohen rregullat bazë të higjienës ushqimore: pastrim i mirë, gatim i plotë dhe ruajtje e sigurt.
Si mund t’i përdorni?
Një mënyrë e thjeshtë është t’i shtoni lëkurat e qepës në lëngun bazë të perimeve ose të pulës për t’i dhënë më shumë shije. Ato mund të ziejnë edhe në supa apo gjellë dhe të hiqen para servirjes.
Një alternativë tjetër praktike është tharja e lëkurave të pastruara dhe bluarja e tyre në pluhur të imët. Ky pluhur mund të përdoret si erëz ose të shtohet në produkte të pjekura, si krisur apo biskota, për shije më intensive dhe vlerë ushqyese më të lartë.
