Të qarit shpesh shoqërohet me emocione si zemërimi, zhgënjimi ose trishtimi. Kur mendoni për gëzimin, pothuajse me siguri nuk mendoni për lotët ! Megjithatë, ndoshta e keni dëgjuar termin “lot gëzimi”. Mund ta keni përjetuar vetë! Sidomos gjatë këtyre kohërave festive, mund ta shihni të ndodhë përreth jush ose edhe me ju.
Shumë njerëz qajnë kur janë të lumtur, plot gëzim ose të emocionuar. Pra, nëse e gjeni veten duke qarë nga gëzimi kur merrni lajme të mira, dijeni se nuk jeni vetëm.
Në një studim të vitit 2018, 68% e pjesëmarrësve raportuan se një ngjarje e lumtur ose pozitive i bëri të qanin. Të qash nga gëzimi është e zakonshme dhe plotësisht normale. Nëse po pyesni veten pse ndodh, ne kemi zgjidhjen për ju.
Shkenca që fshihet pas lotëve të gëzimit
Shkencëtarët dhe studiuesit janë përpjekur prej vitesh të kuptojnë pse njerëzit qajnë kur përjetojnë gëzim ose lumturi. E qara, e cila zakonisht shoqërohet me emocione të tilla si zhgënjimi, zemërimi ose trishtimi, mund të duket e çuditshme në një rast të lumtur, por ndodh shpesh.
Gjatë dekadave, janë paraqitur teori të ndryshme për të shpjeguar fenomenin e të qarit nga gëzimi.
Ke emocione të shtypura.
Një teori e hershme sugjeronte se kjo vinte për shkak të emocioneve të shtypura. Domethënë, njerëzit që qajnë gjatë momenteve të lumtura kanë ndjenja të fshehura trishtimi me të cilat nuk janë përballur. Shumë studiues e kanë hedhur poshtë këtë teori gjatë viteve, por ajo mbetet një nga përpjekjet më të hershme për të shpjeguar pse qajmë kur jemi të lumtur.
Të qarit mund të rregullojë trupin tuaj
Lotët përmbajnë enzima, lipide, elektrolite dhe metabolite. Megjithatë, lotët emocionalë mund të përmbajnë edhe proteina dhe hormone të tjera. Hipoteza është se çlirimi i hormoneve të stresit, siç është prolaktina, mund të ndihmojë në rregullimin e homeostazës fizike dhe emocionale të trupit. Hormonet e stresit mund t’ju ndihmojnë të qetësoheni dhe të rregulloni humorin tuaj.
Rrit cenueshmërinë dhe lidhjen sociale
Të qarit, në çdo situatë, mund të jetë një mënyrë për të treguar dobësinë tonë si qenie njerëzore. Kur qajmë, u sinjalizojmë të tjerëve të tregojnë empati. Kjo ndodh pavarësisht nëse qajmë nga gëzimi apo nga trishtimi. Shkencëtarët besojnë se të qarit është një mënyrë për të krijuar lidhje shoqërore me të tjerët.
Ndihesh i pafuqishëm mbi emocionet e tua.
Një tjetër teori, e propozuar nga shkencëtarët Miceli dhe Castelfranchi, argumenton se të gjitha llojet e të qarit burojnë nga ndjenjat e perceptuara të zhgënjimit, pafuqisë dhe dorëzimit.
Ju ndihmon të menaxhoni emocionet intensive
Të qarit duket pothuajse e pashmangshme kur përjetoni një emocion intensiv, qoftë gëzim, zhgënjim apo zemërim. Ndërsa mund të mos i lini gjithmonë lotët të rrjedhin lirshëm, shpesh i ndjeni ato që vijnë. Disa studime sugjerojnë se kjo ndodh sepse të qarit mund t’ju ndihmojë të përpunoni emocionet intensive. Kur qani, është sikur po lini të shfryni një pjesë të atyre emocioneve. Pra, edhe nëse jeni në një moment të lumtur ose të gëzuar, mund të ndiheni sikur emocioni është shumë intensiv. Të qarit ju ndihmon të lironi një pjesë të atij tensioni.
Pse është e mirë?
Të qarit, për çfarëdo arsye, ka shumë përfitime si për shëndetin tuaj mendor ashtu edhe për atë fizik. Disa nga përfitimet më të zakonshme përfshijnë:
- Zvogëlon stresin: Hulumtimet tregojnë se të qarit mund të ndihmojë në uljen e stresit.
- Mban sytë të pastër: Të qash është si t’u japësh syve një “pastrim” të mirë të brendshëm herë pas here. Disa studime tregojnë se lotët përmbajnë lizozimë, një kimikat me veti antimikrobike.
- Përmirëson humorin: Qoftë nëse qani nga gëzimi apo nga dhimbja, të qarit kanë treguar se përmirësojnë humorin.
- Mund t’ju ndihmojë të flini më mirë: Disa studime sugjerojnë se e qara mund t’ju ndihmojë të flini. Në një studim të vitit 2016, studiuesit zbuluan se foshnjat që qanin para gjumit flinin më mirë.
