Në një cep të zhurmshëm rruge në qendër të New York City-t, në vitin 1973, kalimtarët dhe gazetarët e pranishëm mbetën të shtangur teksa shihnin një burrë të fliste në një pajisje të madhe, drejtkëndore dhe pa fije. Ishte Martin Cooper, inxhinier dhe drejtues ekzekutiv i kompanisë “Motorola”, i cili sapo kishte realizuar një akt që do të rishkruante rregullat e njerëzimit: telefonatën e parë në botë nga një telefon i vërtetë celular.
Rivaliteti i madh dhe “goditja” ndaj konkurrentit
Kjo ngjarje historike nuk ishte thjesht një demonstrim teknologjik, por edhe kulmi i një rivaliteti të ashpër korporativ. Për vite me radhë, “Motorola” kishte qenë në një garë të ethshme, për jetë a vdekje me “Bell Labs” (një degë e gjigantit amerikan të telekomunikacionit AT&T), për të nxjerrë në dritë teknologjinë e parë të komunikimit portativ.
Për të shënuar triumfin e tij përfundimtar, Cooper nuk zgjodhi të telefononte një familjar apo presidentin e kompanisë. Ai zgjodhi që thirrjen e tij të parë t’ia bënte pikërisht rivalit të tij kryesor, Joel S. Engel, drejtuesit të programit në “Bell Labs”.
Fjalët e para të thëna në këtë pajisje historike ishin sa të thjeshta, aq edhe thumbuese:
“Joel, po të telefonoj nga një telefon celular, një telefon i vërtetë celular, një i tillë që është personal, portativ dhe që mbahet në dorë.”
Sipas kujtimeve të vetë Cooper-it, përgjigjja e Engel në anën tjetër të linjës ishte thjesht një heshtje e gjatë, e thellë, e mbushur me habi dhe pranimin e disfatës teknologjike.
“Tulla” që kushtoi sa një pasuri
Pajisja që mundësoi këtë mrekulli ishte prototipi i atij që një dekadë më vonë do të hidhej në treg si Motorola DynaTAC. Për standardet e epokës sonë dixhitale, ky telefon do të dukej si një mjet rrethanor absurd.
Ai peshonte plot 1.1 kilogramë dhe ishte rreth 25 centimetra i gjatë, duke marrë menjëherë nofkën “Tulla”. Performanca e tij? Prototipi ofronte vetëm 30 minuta kohë bisede, ndërkohë që baterisë i duheshin plot 10 orë për t’u karikuar plotësisht. Kur u hodh zyrtarisht në treg në vitet ’80, ky telefon kushtonte afërsisht 4,000 dollarë (vlera e ekuivalente me rreth 11,000 dollarë sot).
Një trashëgimi që vazhdon
Pavarësisht peshës, formës së ashpër dhe kufizimeve të theksuara, ajo pajisje theu njëherë e mirë kufijtë fizikë të telekomunikacionit. Nga ajo ditë prilli në New York, evolucioni ka qenë marramendës. Sot, tek sa mbajmë në xhep pajisje inteligjente disa gramëshe, me ekrane me prekje dhe fuqi kompjuterike më të madhe se ajo e anijeve që çuan njeriun në Hënë, i detyrohemi shumë atij momenti të guximshëm në vitin 1973.
