Sëmundjet e zemrës zakonisht mendohet se janë një problem i moshave më të mëdha, që mjeku nis ta kontrollojë pas të 40-ave. Por proceset që çojnë drejt tyre mund të fillojnë shumë më herët. Një studim i të rinjve amerikanë tregon se shenjat e para të këtij rreziku mund të jenë të dukshme në arterie që në moshën 23-vjeçare.
Në mesin e 1283 të rriturve amerikanë, me moshë mesatare 23 vjeç, pothuajse 8 në 10 plotësonin kriteret për sindromën kardiovaskulare-renale-metabolike (CKM). Kjo sindromë përfshin probleme me peshën, tensionin e gjakut, sheqerin në gjak dhe funksionin e veshkave, të cilat lidhen me rrezikun e infarktit dhe goditjes në tru. Sa më i lartë të ishte stadi i sindromës, aq më të trasha ishin mesatarisht muret e arterieve.
Rreziku ishte i zakonshëm që në moshën 23-vjeçare
Donald Lloyd – Jones, autor kryesor i studimit dhe ish-president i Shoqatës Amerikane të Zemrës, tha se ajo që e befasoi më shumë ishte numri i vogël i të rinjve pa faktorë rreziku.
Rreth 80% kishin peshë jo të shëndetshme, faktorë të rritur rreziku ose funksion jo optimal të veshkave.
Sistemi i vlerësimit shkon nga stadi 0 deri në 4. Stadi 0 nënkupton mungesë të faktorëve të rrezikut. Yndyra e tepërt trupore çon në stadin 1, ndërsa tensioni i lartë, trigliceridet, sheqeri i lartë në gjak ose funksioni i dobët i veshkave mund ta çojnë një person në stadin 2. Stadi 3 tregon se ekzistojnë tashmë shenja dëmtimi të zemrës ose veshkave.
Në studim, 20.7% ishin në stadin 0, 40.2% në stadin 1, 36.2% në stadin 2 dhe 2.8% në stadin 3.
Muret e arterieve ishin tashmë më të trasha
Studiuesit përdorën ekografinë e arterieve karotide, në qafë, për të matur shtresat e brendshme të mureve të arterieve. Trashja e tyre është një nga shenjat më të hershme të formimit të pllakave yndyrore dhe mund të shfaqet shumë përpara simptomave.
Dallimet ishin të vogla. Te personat në stadin 3, muret e arterieve ishin rreth 0.100 mm më të trasha se te ata në stadin 0. Megjithatë, studiuesit theksojnë se edhe ndryshime kaq të vogla janë lidhur më parë me rritje të rrezikut për infarkt dhe goditje në tru.
Sipas Lloyd – Jones, këto gjetje tregojnë se disa prej të rinjve mund të jenë tashmë në një rrugë të përshpejtuar drejt formimit të pllakave në arterie dhe rritjes së rrezikut për sëmundje të zemrës.
Edhe treguesit e shëndetit të zemrës ishin më të dobët
Studiuesit përdorën gjithashtu Life’s Essential 8, një sistem me 100 pikë që vlerëson ushqyerjen, aktivitetin fizik, gjumin, përdorimin e nikotinës, peshën, kolesterolin, sheqerin dhe tensionin e gjakut.
Rezultati mesatar ishte 69.2 pikë. Personat pa faktorë rreziku morën mesatarisht 77.6 pikë, ndërsa ata në stadin 2 ishin 13.9 pikë më poshtë.
Megjithatë, sjelljet nuk ndryshonin shumë nga njëri stad në tjetrin. Ushqyerja dhe aktiviteti fizik ishin të dobëta në të gjitha grupet. Diferenca kryesore vinte nga treguesit e matur, veçanërisht tensioni i gjakut.
Studimi ka edhe kufizime
Pjesëmarrësit vinin nga një studim afatgjatë amerikan që përfshinte familje me nivele relativisht të larta varfërie. Rreth 51.6% identifikoheshin si zezakë dhe 27.1% si hispanikë, ndërsa 76.4% kishin nëna që në kohën e lindjes së tyre jetonin në familje me të ardhura nën 300% të kufirit federal të varfërisë.
Prandaj, rezultatet nuk mund të zbatohen drejtpërdrejt për të gjithë të rinjtë. Për më tepër, pjesëmarrësit u matën vetëm një herë, ndaj studimi nuk mund të tregojë nëse këta faktorë shkaktuan trashjen e arterieve.
Kontrollet e thjeshta mund të ndihmojnë
Mjetet e zakonshme për parashikimin e rrezikut të sëmundjeve të zemrës nuk janë krijuar për 23-vjeçarët. Megjithatë, mjekët mund të matin peshën, tensionin e gjakut, kolesterolin dhe sheqerin në gjak që në moshë të re. Këto kontrolle mund të zbulojnë probleme të trashëguara dhe të krijojnë një pikënisje për të ndjekur ndryshimet gjatë viteve.
Për momentin, nuk dihet nëse një arterie pak më e trashë në moshën 23-vjeçare do të përkthehet në infarkt dekada më vonë. Për ta zbuluar këtë, studiuesit duhet t’i ndjekin këta njerëz për vite dhe t’i kontrollojnë sërish. /Earth – Syri.net
