Nga Kelly Ng, BBC
Shpërthimi i virusit vdekjeprurës Nipah në shtetin Bengali Perëndimor të Indisë ka shkaktuar shqetësim në disa pjesë të Azisë, me disa vende që kanë forcuar kontrollet në aeroporte.
Tajlanda ka filluar të kontrollojë pasagjerët në tre aeroporte që marrin fluturime nga Bengali Perëndimor. Nepali gjithashtu ka nisur kontrollet në aeroportin e Katmandusë dhe në pika të tjera kufitare tokësore me Indinë.
Pesë punonjës shëndetësie në Bengalin Perëndimor u infektuan nga virusi në fillim të këtij muaji, njëri prej të cilëve ndodhet në gjendje kritike. Rreth 110 persona, që kanë pasur kontakt me ta, janë karantinuar.
Virusi mund të përhapet nga kafshët tek njerëzit. Ai ka një shkallë të lartë vdekshmërie – nga 40% deri në 75% – pasi nuk ka vaksinë ose ilaç për ta trajtuar.
Çfarë është virusi Nipah dhe cilat janë simptomat e tij?
Virusi Nipah mund të transmetohet nga kafshët, si derrat dhe fluturat e frutave, tek njerëzit. Ai gjithashtu mund të përhapet person-person përmes ushqimeve të kontaminuara.
Organizata Botërore e Shëndetësisë e ka renditur Nipah ndër dhjetë sëmundjet me prioritet të lartë, së bashku me patogjenë si Covid-19 dhe Zika, për shkak të potencialit të tij për të shkaktuar një epidemi.
Periudha e inkubacionit varion nga katër deri në 14 ditë.
Personat që kontraktojnë virusin mund të shfaqin një gamë të gjerë simptomash, ose ndonjëherë, asnjë simptomë.
Simptomat fillestare mund të përfshijnë ethe, dhimbje koke, dhimbje muskujsh, të vjella dhe dhimbje fyti. Tek disa njerëz, këto mund t’i pasojnë gjendjet e gjumit të tepërt, ndërgjegjja e ndryshuar dhe pneumonia.
Encefaliti, një gjendje që mund të jetë vdekjeprurëse dhe shkakton inflamacion të trurit, mund të ndodhë në rastet e rënda.
Deri tani nuk ka ilaçe apo vaksina të miratuara për trajtimin e kësaj sëmundjeje.
Ku kanë ndodhur shpërthimet e mëparshme?
Shpërthimi i parë i njohur i Nipah ishte në vitin 1998 midis fermerëve të derrave në Malajzi dhe më pas u përhap në Singaporin fqinj. Virusi mori emrin nga fshati ku u zbulua për herë të parë.
Më shumë se 100 persona humbën jetën dhe një milion derra u asgjësuan për të kontrolluar virusin. Ai shkaktoi gjithashtu humbje të konsiderueshme ekonomike për fermerët dhe ata që merreshin me tregtinë e bagëtive.
Bangladeshi ka qenë më i prekur në vitet e fundit, me më shumë se 100 persona që kanë vdekur nga Nipah që nga viti 2001.
Virusi është gjetur gjithashtu në Indi. Shpërthime u raportuan në Bengalin Perëndimor në vitet 2001 dhe 2007.
Së fundmi, shteti jugor i Keralas ka qenë një pikë e nxehtë për virusin Nipah. Në vitin 2018 u raportuan 19 raste, nga të cilat 17 ishin fatale; dhe në vitin 2023, dy nga gjashtë rastet e konfirmuara vdiqën më pas.
Çfarë po ndodh tani?
Të paktën pesë raste të konfirmuara u raportuan deri javën e kaluar, të gjitha të lidhura me një spital privat në Barasat. Dy infermiere po trajtohen në një njësi intensive të kujdesit kardiak, njëra prej të cilave mbetet në gjendje “shumë kritike”, raportuan mediat lokale duke cituar departamentin e shëndetit të shtetit.
Asnjë rast nuk është raportuar jashtë Indisë, por disa vende po marrin masa të shtuara kujdesi.
Të dielën, Tajlanda filloi kontrollin e pasagjerëve në tre aeroporte ndërkombëtare në Bangkok dhe Phuket që presin fluturime nga Bengali Perëndimor. Pasagjerëve nga këto fluturime u është kërkuar të bëjnë deklarata shëndetësore.
Departamenti i parqeve dhe i faunës ka zbatuar gjithashtu kontrolle më të rrepta në atraksionet turistike natyrore.
Jurai Wongswasdi, një zëdhënëse e Departamentit për Kontrollin e Sëmundjeve, i tha BBC-së se autoritetet tajlandeze janë “mjaft të sigurta” për parandalimin e një shpërthimi në Tajlandë.
Nepali gjithashtu ka nisur kontrollin e njerëzve që arrijnë përmes aeroportit të Katmandu dhe pikave të tjera kufitare tokësore me Indinë.
Ndërkohë, autoritetet shëndetësore në Tajvan kanë propozuar që virusi Nipah të klasifikohet si “Sëmundje Kategoria 5”. Sipas sistemit të ishullit, sëmundjet e klasifikuara në Kategorinë 5 janë infeksione të reja ose të rralla me rreziqe të mëdha për shëndetin publik, që kërkojnë raportim të menjëhershëm dhe masa speciale kontrolli.
