Një studim i ri nga Shkolla e Mjekësisë e Universitetit Johns Hopkins ka nxitur debat pas zbulimeve mbi rolin e sulfurit të hidrogjenit – një gaz me erë të ngjashme me vezët e prishura, që çlirohet edhe gjatë nxjerrjes së gazrave truporë – në mbrojtjen e qelizave të trurit nga plakja dhe sëmundja e Alzheimerit.
Sipas studiuesve, sulfidi i hidrogjenit (H₂S) mund të ndihmojë në mbrojtjen kundër rënies njohëse dhe proceseve neurodegjenerative. Sëmundja e Alzheimerit diagnostikohet çdo vit në rreth 500,000 pacientë të rinj në Shtetet e Bashkuara.
“Të dhënat tona të reja e lidhin fort plakjen, neurodegjenerimin dhe sinjalizimin qelizor nëpërmjet sulfurit të hidrogjenit dhe molekulave të tjera të gazta brenda qelizës,” tha Dr. Bindu Paul, profesor i asociuar dhe bashkautor i studimit të publikuar në revistën Proceedings of the National Academy of Sciences.
Eksperimenti me minj
Për këtë hulumtim, shkencëtarët përdorën minj të modifikuar gjenetikisht që imitojnë sëmundjen e Alzheimerit tek njerëzit. Minjve iu injektua një përbërës që çliron gradualisht sulfur hidrogjeni, i quajtur NaGYY.
Pas 12 javësh trajtimi, testet treguan përmirësim të dukshëm në kujtesë dhe funksion motorik. Sipas rezultateve, minjtë e trajtuar shfaqën rreth 50 për qind përmirësim krahasuar me grupin e patrajtuar. Ata ishin më aktivë fizikisht dhe demonstruan performancë më të mirë në testet e kujtesës.
“Rezultatet treguan se pasojat sjelljesore të sëmundjes së Alzheimerit mund të përmbysen duke futur sulfurin e hidrogjenit,” deklaroi ekipi kërkimor.
Roli i sulfurit të hidrogjenit në trup
Trupi i njeriut prodhon natyrshëm sasi të vogla të sulfurit të hidrogjenit, i cili ndihmon në rregullimin e proceseve të ndryshme qelizore. Një enzimë e quajtur glikogjen sintaza beta luan rol në këtë proces. Kur kjo enzimë nuk funksionon si duhet, ajo lidhet me proteinën Tau, e cila në sasi të tepërt formon grumbuj në neurone dhe pengon komunikimin mes qelizave nervore — një proces i lidhur me Alzheimerin.
Sipas studiuesve, nivelet e sulfurit të hidrogjenit bien me moshën, gjë që mund të kontribuojë në zhvillimin e sëmundjes.
Hulumtime të mëparshme kanë sugjeruar gjithashtu se përqendrimi i sulfurit të hidrogjenit në gazrat truporë ndryshon mes individëve dhe, në disa raste, mund të jetë më i lartë tek gratë.
Çfarë do të thotë kjo?
Edhe pse studimi është kryer në modele shtazore dhe përfshin administrim të kontrolluar të përbërësve që çlirojnë H₂S, gjetjet hapin rrugë të reja për zhvillimin e barnave që synojnë ngadalësimin ose përmbysjen e proceseve neurodegjenerative.
Këto rezultate konsiderohen një hap i rëndësishëm drejt kuptimit më të thellë të mekanizmave biologjikë që qëndrojnë pas Alzheimerit — dhe potencialisht, drejt zhvillimit të terapive të reja për ta luftuar atë.
