Kalimi i kohës në natyrë, qoftë edhe për pak minuta, sjell ndryshime në tru që ulin stresin, rikthejnë përqendrimin dhe qetësojnë mendimet e tepërta, sipas një studimi të ri. Studiues nga McGill University dhe Adolfo Ibáñez University në Kili analizuan mbi 100 studime me imazheri të trurit nga fusha të ndryshme. Ky është një nga rishikimet më të plota deri më sot për mënyrën si truri reagon ndaj natyrës. Studimi është publikuar në revistën Neuroscience & Biobehavioral Reviews.
Sipas autores Mar Estarellas, neuroshkenca tashmë jep prova shkencore për atë që shumë njerëz e ndiejnë intuitivisht: natyra na bën të ndihemi mirë dhe kjo duhet të merret parasysh në politikat shëndetësore dhe në mënyrën si ndërtojmë qytetet.
Katër shenja të një truri më të qetë
Duke përmbledhur rezultatet e studimeve, kërkuesit identifikuan një model reagimi në tru:
Ndryshim në përpunimin shqisor – Modelet natyrore (si format fraktale) përpunohen më lehtë nga truri dhe kërkojnë më pak përpjekje mendore sesa stimujt e ngarkuar të qyteteve apo internetit.
Ulet stresi – Kur ngarkesa shqisore zvogëlohet, trupi del nga gjendja “lufto ose ik”. Rrahjet e zemrës ngadalësohen, frymëmarrja thellohet dhe zona të trurit si amigdala, që lidhen me rrezikun, bëhen më pak aktive.
Rikthehet vëmendja – Me uljen e stresit, përqendrimi i lodhshëm i përditshëm zëvendësohet nga një vëmendje më e natyrshme dhe çlodhëse.
Qetësohen mendimet e përsëritura – Rrjetet e trurit që lidhen me mendime të vazhdueshme për veten bëhen më pak aktive, duke sjellë ndjenjë më të madhe qetësie.
Çfarë quhet “të jesh në natyrë”?
Ekspozimi ndaj natyrës mund të jetë nga një shëtitje në park apo pranë ujit, deri te qëndrimi në pyll apo pranë ujëvarave. Edhe mbajtja e bimëve në shtëpi apo shikimi i fotove të natyrës ka efekt.
Edhe tri minuta në natyrë mund të sjellin ndryshime të matshme, por përvoja më të gjata dhe më të thella japin efekte më të forta dhe më të qëndrueshme.
Studiuesit thonë se natyra ofron një “rivendosje” mendore që nuk zëvendësohet vetëm duke shmangur ekranet. Këto gjetje mbështesin idenë e qyteteve më të gjelbra dhe praktikën ku mjekët rekomandojnë kohë në natyrë. Për më tepër, njerëzit që ndihen më të lidhur me natyrën kanë më shumë gjasa të kujdesen për mjedisin. Kujdesi për natyrën dhe për veten shkojnë bashkë.
