Pak njerëz e dinë emrin e pemës nga e cila prodhohet çokollata, megjithëse kjo bimë ka ndikuar thellësisht në kulturat e lashta dhe ekonominë moderne. Bëhet fjalë për pemën e kakaos, një ndër bimët që ka ndryshuar historinë botërore për shkak të vlerës së frutit të saj.
Sipas faqes ‘Chocolate Bean to Bar’, emri shkencor i saj është Theobroma cacao, që në greqisht do të thotë “ushqimi i perëndive”. Kjo pemë është autoktone në pyjet tropikale të Amerikës, veçanërisht në rajonin e Amazonës dhe në Amerikën Qendrore. Civilizime të hershme si ajo e Maja-ve dhe Aztekëve e përdornin në rituale fetare, por edhe si monedhë për shkëmbim.
Pema e kakaos rritet në rajone të ngrohta dhe me lagështi të lartë, si Amerika e Jugut, Afrika Perëndimore dhe disa pjesë të Azisë. Fruti i saj, i njohur si kokrra e kakaos, përmban nga 20 deri në 60 fara të mbështjella me një pulpë të ëmbël. Pas fermentimit, tharjes, pjekjes dhe bluarjes, këto fara përpunohen për të prodhuar çokollatë.
Kakaoja nuk është vetëm një produkt gastronomik, por edhe një pasuri ekonomike për shumë vende tropikale. Industria e saj llogaritet në miliarda dollarë dhe është baza për një nga produktet më të dashura në botë.
Karakteristikat kryesore të pemës së kakaos përfshijnë:
-Është një pemë e vogël deri në mesatare, me lartësi nga 4 deri në 8 metra;
-Ka gjethe të gjata, të shndritshme dhe të zgjatura;
-Prodhon lule të vogla të bardha ose rozë që çelin direkt mbi trung dhe degë, një fenomen i njohur si kauliflori;
-Fruti, i njohur edhe si kokrra e kakaos, ka gjatësi nga 15 deri në 30 centimetra dhe varion në ngjyrë nga jeshil, e verdhë, e kuqe deri në vjollcë, sipas varieteteve;
-Ka nevojë për klimë të ngrohtë, me lagështi të lartë dhe me hijëzim të pjesshëm për t’u rritur mirë;
-Fillon të japë fruta në moshën 3–4 vjeçare.
Çokollata që shijojmë çdo ditë vjen nga një pemë që kërkon vite kujdes dhe durim për t’u rritur. Theobroma cacao është shumë më tepër se një burim shijeje – ajo përfaqëson një histori të pasur kulturore, një lidhje të lashtë midis njerëzve dhe natyrës, dhe një urë mes Amerikës së Lashtë dhe botës moderne.
