Shkencë & Teknologji

Si ta shihni superhënën e fundit ‘të ftohtë’ në vitin 2025

Hëna e plotë e ftohtë do të jetë e dukshme të enjten, më 4 dhjetor.

Është një tjetër superhënë , e treta në vitin 2025 dhe e fundit këtë vit.

Superhënat nuk janë veçanërisht të rralla—zakonisht ka tre ose katër në vit—por është e pazakontë që të shfaqen tre të tilla radhazi (katër, nëse llogaritni hënën e parë të plotë në vitin 2026).

Një superhënë ndodh kur hëna është në “perigje” – domethënë, kur hëna e plotë përkon me pikën e saj më të afërt me Tokën në orbitën e saj, kështu që duket më e madhe dhe më e ndritshme në qiellin e natës, shkruan BBC .

Një hënë e plotë ndodh kur dielli dhe hëna janë në anët e kundërta të Tokës – në një shtrirje të njohur si “sizigji” – kështu që e gjithë ana e hënës që na është përballë është e ndriçuar.

Kur do të dalë Hëna e Ftohtë?

Hëna e plotë do të shfaqet në qiellin verilindor pasditen e 4 dhjetorit në orën 14:52 GMT në Londër, 14:29 në Edinburg, 14:52 në Belfast dhe 15:05 në Cardiff.

Do të shfaqet në Beograd rreth orës 15:08.

Do të perëndojë përsëri midis orës 08:00 dhe 09:00 të mëngjesit tjetër, kështu që do të ketë shumë orë errësire për t’u vëzhguar.

Ndërsa Hëna ngrihet, ajo do të formojë një trekëndësh me grumbullin yjor të Plejadave dhe yllin e ndritshëm Aldebaran.

Jupiteri do të shfaqet gjithashtu në qiellin e natës pranë Hënës, ashtu si edhe yjësia dimërore Orion Gjuetari.

Pse quhet Hëna e Ftohtë?

Çdo Hënë e Plotë e vitit ka emrin e vet – një praktikë që daton që nga traditat e lashta, shekuj para se të ekzistonte kalendari Gregorian.

Hënat e plota historikisht janë quajtur si një mënyrë për të ndjekur ndryshimin e stinëve dhe shpesh ndikojnë në kohën e aktiviteteve të tilla si gjuetia, korrja dhe mbjellja, kur drita e fortë e hënës mund të ishte e dobishme.

Hëna e plotë e dhjetorit njihet si Hëna e Ftohtë dhe shënon fillimin e dimrit sepse ndodh pranë solsticit dimëror. Njihet gjithashtu si Hëna e Natës së Gjatë dhe Hëna para Korrikut.

Hëna e plotë e radhës, të shtunën, më 3 janar 2026, do të jetë një “Hënë Ujku” dhe do të jetë një tjetër superhënë.