Apati, tërheqje sociale dhe humbje motivimi, të ashtuquajturat simptoma “negative” të skizofrenisë, janë ndër më të vështirat për t’u trajtuar dhe më kufizueset për jetën e përditshme. Një ekip nga Universiteti i Gjenevës (UNIGE) ka zbuluar një rol të papritur të trurit të vogël në shfaqjen e këtyre simptomave, përmes ndikimit të tij në sistemin e shpërblimit të trurit. Studimi është publikuar në Biological Psychiatry.
Skizofrenia prek rreth 1% të popullsisë dhe njihet kryesisht për halucinacionet dhe deluzionet. Por ajo shoqërohet edhe me mungesë interesi, vështirësi për të ndier kënaqësi dhe izolim social progresiv. Këto simptoma “negative” janë të rënda dhe aktualisht nuk kanë trajtim efektiv.
Studimet kanë treguar se këto simptoma lidhen me çrregullime në sistemin e shpërblimit të trurit, veçanërisht në zonën tegmentale ventrale (VTA), e cila prodhon dopaminë. Te personat me skizofreni, kjo zonë mendohet të jetë tepër aktive, duke bërë që gjithçka të perceptohet njësoj dhe duke ulur motivimin.
Truri i vogël, një rregullator i fshehur
Në këtë studim novator, studiuesit e UNIGE-s dhe Spitaleve Universitare të Gjenevës treguan se truri i vogël luan një rol kyç në rregullimin e këtij sistemi përmes lidhjes me VTA-në. Edhe pse për një kohë të gjatë është parë vetëm si qendër e lëvizjes, truri i vogël përmban rreth gjysmën e neuroneve të trurit dhe ka funksione të rëndësishme emocionale dhe njohëse.
Duke ndjekur 146 pacientë për 3 deri në 9 muaj, studiuesit zbuluan se sa më i fortë të jetë kontrolli i trurit të vogël mbi sistemin e shpërblimit, aq më të lehta janë simptomat negative. Kur ky kontroll është i dobët, simptomat përkeqësohen.
Një shënjestër e re terapeutike
Ndryshe nga VTA-ja, që ndodhet thellë në tru, truri i vogël është më i arritshëm dhe mund të stimulohet me metoda jo-invazive, si stimulimi magnetik transkranial (TMS). Kjo hap rrugën për trajtime të reja, të synuara. Aktualisht po zhvillohet një studim klinik për të testuar këtë qasje, me rezultate që priten në vitin 2028.
