Një studim i ri ka zbuluar se udhëtimi në hapësirë mund të përshpejtojë plakjen biologjike të trupit të njeriut. Sipas hulumtimit, qelizat e gjakut të dërguara në misione hapësinore humbën aftësinë për të krijuar qeliza të reja të shëndetshme dhe nisën të shfaqnin dëmtime gjenetike – shenja të qarta të plakjes së përshpejtuar.
Studimi, i mbështetur nga NASA dhe botuar në revistën Cell Stem Cell, gjurmoi qelizat staminale hematopoietike dhe qelizat paraardhëse (HSPC), të cilat janë thelbësore për prodhimin e gjakut dhe funksionimin e sistemit imunitar. Këto qeliza u dërguan në katër misione SpaceX drejt Stacionit Ndërkombëtar Hapësinor (ISS), ku qëndruan nga 32 deri në 45 ditë.
Rezultatet treguan se gjatë qëndrimit në hapësirë, qelizat nisën të humbnin vitalitetin, me telomere më të shkurtra dhe dëmtime të ADN-së. “Hapësira është testi përfundimtar i stresit për trupin e njeriut”, u shpreh Dr. Catriona Jamieson, drejtoreshë e Institutit të Qelizave Staminale Sanford në Universitetin e Kalifornisë, San Diego.
Sipas saj, faktorë si mikrograviteti dhe rrezatimi kozmik galaktik ndikojnë drejtpërdrejt në përshpejtimin e plakjes molekulare. Megjithatë, lajmi pozitiv është se pas rikthimit në Tokë, një pjesë e dëmeve u përmbysën kur qelizat u vendosën në një mjedis më të shëndetshëm.
Këto gjetje ngrejnë shqetësime të mëdha për shëndetin e astronautëve gjatë misioneve të gjata në hapësirë, përfshirë udhëtime drejt Marsit. Studiuesit theksojnë se tani është e domosdoshme të zhvillohen masa mbrojtëse dhe terapi të reja gjenetike ose mjekësore.
“Kuptimi i këtyre ndryshimeve jo vetëm që ndihmon astronautët, por gjithashtu na ofron të dhëna të vlefshme mbi plakjen dhe sëmundje si kanceri këtu në Tokë”, tha Jamieson.
Ky zbulim shihet si një hap i rëndësishëm në epokën e re të eksplorimit hapësinor dhe udhëtimeve komerciale në orbitën e ulët të Tokës.
