Fëmijët sot janë të ekspozuar ndaj shumë më tepër ditëve të stresit nga nxehtësia në vit sesa brezat e mëparshëm – një barrë që pritet të rritet, sipas një studimi të ri.Studiuesit në Universitetin e Lirë të Brukselit zbuluan se popullatat më të reja përballen me rreziqe joproporcionale shëndetësore, duke përfshirë tendosje të drejtpërdrejtë fiziologjike dhe kërcënime indirekte si pasiguria e ushqimit dhe ujit.
Gjetjet, të botuara në revistën Science Advances , treguan se deri në 560 milionë fëmijë të moshës 0-9 vjeç po përjetojnë të paktën një muaj shtesë stres nga nxehtësia çdo vit për shkak të ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu.
“Ndryshimi i klimës po shkakton tashmë vuajtje për qindra miliona fëmijë nga nxehtësia e rrezikshme në të gjithë botën, duke paraqitur rreziqe të rënda për shëndetin e tyre”, tha Rosa Pietroiusti, autorja kryesore e studimit.
“Në të njëjtën kohë, varfëria, strehimi i papërshtatshëm, qasja e kufizuar në ftohje dhe sistemet e kujdesit shëndetësor të mbingarkuara i lënë shumë fëmijë me pak mënyra për të mbrojtur veten nga nxehtësia.”
Fëmijët janë më të prekshëm
Vulnerabiliteti ndaj stresit nga nxehtësia ndryshon me moshën, vunë në dukje studiuesit, ku të rriturit më të moshuar, të porsalindurit dhe fëmijët e vegjël janë veçanërisht në rrezik.
“Fëmijët janë veçanërisht të prekshëm ndaj ndikimeve të ndryshimeve klimatike dhe do të përballen me efektet intensifikuese të ndryshimeve klimatike gjatë jetës së tyre”, shkruan autorët.
Studimi zbuloi se ekspozimi i fëmijëve tejkalon atë të çdo grupmoshe tjetër, duke trefishuar pothuajse 190 milionë njerëz të moshës 60-69 vjeç që përjetojnë këtë kërcënim shtesë për shëndetin.
Nxehtësia e tepërt është e rrezikshme për trupin pasi pengon aftësinë e tij për të termorregulluar, përkeqëson problemet ekzistuese shëndetësore dhe rrit rrezikun e goditjes nga nxehtësia, dështimit të veshkave dhe dëmtimit të mushkërive.
Tek fëmijët, ndikimi është edhe më i madh kur ata janë në zhvillim fizik dhe kanë kapacitet më të ulët për rregullimin e temperaturës së trupit. Ata djersitin më pak për kilogram të peshës trupore dhe kanë një shkallë më të lartë metabolike, duke bërë që të nxehen më shpejt gjatë periudhave të nxehtësisë ekstreme.
Sipas studiuesve, ka faktorë të shumtë që rrisin ekspozimin e fëmijëve ndaj nxehtësisë së rrezikshme.
Rritjet më të mëdha të nxehtësisë së lagësht të shkaktuara nga ndryshimet klimatike po ndodhin në rajonet tropikale dhe vendet më të varfra me popullsi më të re – Azia Jugore, Azia Juglindore dhe Afrika Perëndimore – të cilat kanë numrin më të lartë të fëmijëve të ekspozuar ndaj stresit të rrezikshëm të nxehtësisë sot.
Ata gjithashtu vunë re se fëmijët në zonat më të prekura ka të ngjarë të jenë më të prekshëm socioekonomikisht dhe të preken nga nxehtësia si nëpërmjet rrugëve të drejtpërdrejta, siç është tendosja nga nxehtësia, ashtu edhe nëpërmjet rrugëve indirekte, duke përfshirë përhapjen e sëmundjeve të transmetuara nga mushkonjat, praktikat e ndërprera të ushqyerjes së fëmijëve dhe ndërlikimet në lindje.
Një pamje shqetësuese për të ardhmen
Sipas parashikimeve të temperaturës, studiuesit zbuluan se fëmijët do të mbeten të ekspozuar në mënyrë disproporcionale ndaj stresit nga nxehtësia, edhe pse popullsia globale plaket.
Në një skenar në të cilin bota është 1.5°C më e ngrohtë, rreth 620 milionë fëmijë të moshës 0-9 vjeç do të përjetojnë të paktën një muaj shtesë stresi nga nxehtësia në vit, dhe 390 milionë parashikohet të përjetojnë të paktën pesë muaj gjithsej stres nga nxehtësia.
Nëse rritja e temperaturës arrin 2.0°C, vlerësimet parashikojnë se 650 milionë fëmijë do të përballen me një muaj shtesë stresi nga nxehtësia në vit, dhe 420 milionë të paktën pesë muaj gjithsej stresi nga nxehtësia./ Euronews – Syri.Net
