Një person që ka fjetur mirë fillon të zgjohet i lodhur, detyrat e vogla bëhen të vështira mendore dhe rrahjet e shpejta të zemrës i atribuohen stresit.
Dikur ishte mbresëlënëse të thuash se ishe “i zënë”. Të punoje gjatë ditëve të gjata, t’u përgjigjeshe email-eve në mesnatë, të mos i vije vaktet midis takimeve dhe të mbijetoje me kafeinë u bënë simbole të ambicies. Por trupi kujton gjithçka, edhe kur mendja përpiqet të ecë përpara. Djegia , e njohur edhe si “burnout”, nuk ndodh në mënyrë dramatike, por shfaqet ngadalë, raporton Index.hr.
Një person që ka fjetur mirë fillon të zgjohet i lodhur, detyrat e vogla bëhen mendërisht të vështira dhe rrahjet e shpejta të zemrës i atribuohen stresit. Organizata Botërore e Shëndetësisë e ka njohur zyrtarisht lodhjen e tepërt si një fenomen profesional të shkaktuar nga stresi kronik dhe i keqmenaxhuar në vendin e punës.
Një numër gjithnjë e në rritje provash sugjerojnë se gratë shpesh e përjetojnë lodhjen e tepërt fizike ndryshe, duke balancuar presionin profesional me përgjegjësitë në shtëpi, duke i bërë simptomat më të vështira për t’u dalluar dhe më të lehta për t’u anashkaluar. Lodhja e tepërt fizike në punë është shumë më tepër sesa të ndihesh e lodhur pas një jave të vështirë. Stresi kronik mund të ndikojë në heshtje në shumë aspekte të shëndetit, duke përfshirë gjumin, imunitetin, hormonet, shëndetin e zemrës dhe mirëqenien mendore.
Kur stresi bëhet një gjendje e përhershme
Stresi në doza të vogla nuk është gjithmonë i dëmshëm, sepse hormonet si kortizoli dhe adrenalina rrisin vigjilencën dhe ndihmojnë në reagime të shpejta. Problemi lind kur stresi bëhet i vazhdueshëm. Trupi nuk e dallon plotësisht midis një afati të caktuar pune dhe një kërcënimi fizik, kështu që kur shqetësimet për punën, financat dhe suksesin zgjasin me muaj, sistemi nervor mbetet vazhdimisht aktiv.Rrahjet e zemrës rriten, gjumi bëhet më i cekët dhe tretja ngadalësohet. Kjo është arsyeja pse shumë njerëz që përjetojnë lodhje të tepërt ankohen për lodhje edhe pas një gjumi të mirë nate – trupi teknikisht po pushon, por biologjikisht mbetet zgjuar.
Truri nën presion
Lodhja e tepërt ndryshon mënyrën se si funksionon truri. Stresi kronik shoqërohet me përqendrim të dobët, probleme me kujtesën, nervozizëm dhe lodhje emocionale, të cilat shumë i përshkruajnë si një ndjenjë “mjegulle” mendore. Hulumtimet e publikuara nga Institutet Kombëtare të Shëndetit (NIH) tregojnë se ekspozimi i zgjatur ndaj stresit mund të ndikojë në pjesët e trurit përgjegjëse për kujtesën, rregullimin emocional dhe vendimmarrjen.
Njerëzit që dikur ishin të zgjuar, papritmas hasin vështirësi me detyra të thjeshta dhe dështimet e vogla bëhen emocionalisht të tepërta. “Me kalimin e kohës, kjo mund të çojë në lodhje të vazhdueshme, dhimbje koke, pagjumësi, luhatje humori, përqendrim të dobët, probleme me tretjen, infeksione të shpeshta, motivim të ulët dhe rraskapitje emocionale”, shpjegon Dr. Shah.
Vuajtje e heshtur e zemrës
Një nga efektet më pak të diskutuara të lodhjes nga stresi është ndikimi i tij në shëndetin kardiovaskular. Kur hormonet e stresit janë të larta për një kohë të gjatë, presioni i gjakut mund të rritet dhe proceset inflamatore në trup mund të shtohen. Çrregullimet e gjumit ushtrojnë një ngarkesë shtesë në zemër, gjë që me kalimin e kohës rrit rrezikun e hipertensionit, ritmit të parregullt të zemrës dhe sëmundjeve kardiovaskulare.
Qendrat për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) kanë theksuar se stresi kronik në punë mund të kontribuojë në shëndetin e dobët të zemrës. Shumë prej tyre gjithashtu përvetësojnë zakone të pashëndetshme, të tilla si vaktet e parregullta, shmangia e aktivitetit fizik dhe rritja e konsumit të alkoolit ose kafeinës.
Lodhja afatgjatë mund të ndikojë ndjeshëm në shëndetin e përgjithshëm të grave, sepse kontribuon në çekuilibra hormonale, presion të lartë të gjakut, mosfunksionim të tiroides, imunitet të dobësuar dhe rritje të rrezikut kardiovaskular.
Kriza e gjumit si një shenjë e hershme
Një nga shenjat më të hershme paralajmëruese të lodhjes fizike është çrregullimi i gjumit, i cili shpesh injorohet sepse është bërë shumë i zakonshëm. Disa nuk mund të bien në gjumë pavarësisht se janë të rraskapitur, të tjerë zgjohen disa herë gjatë natës dhe shumë ndihen të lodhur edhe pas shtatë ose tetë orësh gjumë. Stresi aktivizon sistemin e trupit “lufto ose ik”, duke e mbajtur trurin vigjilent.
Përdorimi i ekranit dhe puna deri vonë e përkeqësojnë problemin duke ndërhyrë në prodhimin e melatoninës. Kjo krijon një cikël të rrezikshëm: gjumi i dobët rrit ndjeshmërinë ndaj stresit dhe stresi më i madh dëmton më tej cilësinë e gjumit.
Gjumi i çrregullt dhe nivelet e larta të stresit mund ta dobësojnë më tej aftësinë e trupit për t’u rikuperuar, duke i bërë gratë më të ndjeshme ndaj infeksioneve të përsëritura, lodhjes dhe imunitetit të reduktuar.
Dëgjojeni trupin tuaj përpara se t’ju detyrojë të bëni një pushim
Edhe pse lodhja e tepërt shpesh trajtohet si një problem emocional, ajo është thellësisht fizike. Trupi zakonisht dërgon paralajmërime të tilla si dhimbje koke të shpeshta, dispepsi, lodhje të pashpjegueshme, nervozizëm ose ngushtësi në gjoks.
Këto nuk janë tipare të personalitetit, por sinjale. Rekomandohet monitorimi parandalues i presionit të gjakut, shëndetit të zemrës, funksionit të tiroides, niveleve të vitaminave dhe shënuesve inflamatorë.
Rimëkëmbja kërkon më shumë sesa një pushim fundjave; ndryshime të vogla por të vazhdueshme, të tilla si një orar i rregullt gjumi, vaktet e duhura dhe vendosja e kufijve realistë në punë, janë thelbësore. Gjithashtu, nevojitet një ndryshim kulturor në të cilin produktiviteti nuk arrihet në kurriz të shëndetit dhe pushimi nuk konsiderohet përtaci.
