Aktori i njohur britanik i humorit, Harry Enfield, ka zbuluar se noti në ujë të ftohtë i ka shkaktuar probleme serioze me dëgjimin, duke e detyruar të kërkojë përdorimin e aparateve të dëgjimit.
65-vjeçari tregoi se pas viteve të tëra duke notuar në pellgjet e Hampstead Heath në Londër, mjekët i diagnostikuan një gjendje të njohur si ekzostozë, ose më thjesht “veshi i surferit”. Kjo gjendje shkaktohet nga ekspozimi i përsëritur ndaj ujit të ftohtë dhe erës, duke bërë që brenda kanalit të veshit të rritet ind kockor shtesë.
Sipas ekspertëve, problemi është mjaft i zakonshëm te personat që merren shpesh me not në ujë të ftohtë, surf apo sporte të tjera ujore. Disa studime sugjerojnë se kjo gjendje mund të prekë deri në 70 për qind të njerëzve që praktikojnë rregullisht aktivitete të tilla.
Audiologu Gordon Harrison shpjegon se rritja e kockës në kanalin e veshit konsiderohet si një reagim natyral i trupit për ta mbrojtur veshin nga ekspozimi i vazhdueshëm ndaj të ftohtit. Megjithatë, me kalimin e kohës, këto formime kockore mund ta ngushtojnë kanalin e veshit, duke bërë që uji, dylli dhe papastërtitë të bllokohen më lehtë. Kjo mund të çojë në infeksione të përsëritura, ndjesi bllokimi dhe vështirësi në dëgjim.
Enfield tregoi se ishte diagnostikuar me këtë problem kur kishte shkuar për të vendosur aparate dëgjimi. Sipas tij, mjekët i kishin thënë se në veshë i ishin formuar “kocka të mëdha”, të cilat lidhen me notin e shpeshtë në ujë të ftohtë. Aktori e përshkroi me humor situatën, duke thënë se në veshë i ishin krijuar “stalaktite”.
Ekspertët thonë se në raste më të rënda, ekzostoza mund të bllokojë kanalin e veshit dhe të shkaktojë humbje përcjellëse të dëgjimit. Audiologia Sue Falkingham thekson se, në rastin e Enfield, ka mundësi që aparatet më të vogla të dëgjimit të mos kenë qenë të përshtatshme, pasi kanali i veshit mund të ketë qenë i ngushtuar nga këto rritje kockore.
Edhe pse ekziston mundësia e ndërhyrjes kirurgjikale për heqjen e tyre, procedura konsiderohet e dhimbshme dhe kërkon kohë për rikuperim. Vetë Enfield ka thënë me humor se do të preferonte më mirë “të mos dëgjojë” sesa t’i nënshtrohet një operacioni të tillë.
Megjithatë, specialistët theksojnë se kjo gjendje mund të parandalohet në shumë raste. Përdorimi i tapave të veshit gjatë notit ndihmon që uji të mos ngecë në kanalin e veshit. Për personat që notojnë rregullisht, rekomandohen tapa të personalizuara, të cilat ofrojnë mbrojtje më të mirë dhe janë më të rehatshme.
Po ashtu, ekspertët këshillojnë përdorimin e kapelës së notit që qëndron mirë në kokë, si mbrojtje shtesë ndaj ujit të ftohtë dhe erës. Ata paralajmërojnë gjithashtu që njerëzit të kenë kujdes me vendet ku notojnë, sidomos në liqene, lumenj apo ujëra të tjera natyrore që nuk kontrollohen dhe pastrohen rregullisht.
Nëse uji nuk duket i pastër, ose në sipërfaqe ka mbeturina e papastërti, është më mirë të shmanget noti, pasi bakteret mund të hyjnë në vesh dhe të shkaktojnë infeksione.
Një veprim i thjeshtë pas notit mund të ndihmojë gjithashtu në uljen e rrezikut. Ekspertët këshillojnë që pas daljes nga uji, koka të anohet në njërën anë për të lejuar daljen natyrale të ujit nga veshi. Më pas, pjesa e jashtme e veshit duhet tharë butësisht me një peshqir të pastër.
Specialistët paralajmërojnë që të mos futen objekte në kanalin e veshit, pasi kjo mund ta shtyjë dyllin më thellë dhe të rrisë rrezikun për infeksion.
Shenjat e para që nuk duhen neglizhuar përfshijnë dëgjim të mbytur, ndjesi bllokimi në vesh, kruarje, skuqje, dhimbje, ënjtje ose ndjesi sikur ka ujë të mbetur brenda. Në raste të tilla, këshillohet kontrolli te një audiolog ose mjek specialist.
Sipas ekspertëve, me kujdesin e duhur, infeksionet e zakonshme të veshit pas notit mund të kalojnë brenda pak ditësh. Por nëse nuk trajtohen, ato mund të sjellin komplikime më serioze, ndaj kontrolli profesional mbetet gjithmonë zgjidhja më e sigurt.
