Sëmundjet e zemrës janë shkaku kryesor i vdekjes në të gjithë botën. Megjithatë, sipas një studimi të ri, shkalla e përgjithshme e vdekjeve nga sëmundjet e zemrës gjatë pesë dekadave të fundit, ka rënë me 66% tek të rriturit amerikanë të moshës 25 vjeç e lart. Edhe më mirë, vdekjet nga sulmet në zemër kanë rënë me gati 90%.
“Gjatë 50 viteve të fundit, kuptimi ynë për sëmundjet e zemrës, çfarë i shkakton ato dhe si i trajtojmë ato ka evoluar ndjeshëm”, tha autorja kryesore e studimit, Dr. Sara King, një rezidente e vitit të dytë të mjekësisë së brendshme në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit Stanford në Kaliforni.
“Janë bërë hapa të mëdhenj përpara në ndihmën që u jepet njerëzve për të mbijetuar ngjarjeve akute kardiake fillestare, që dikur konsideroheshin si dënim me vdekje”, tha King në një deklaratë.
Fatkeqësisht, ky lajm pozitiv ka edhe anën tjetër. Vdekjet nga të gjitha llojet e tjera të sëmundjeve të zemrës, duke përfshirë aritminë, pamjaftueshmërinë kardiake dhe sëmundjen hipertensive të zemrës, u rritën me 81% në Shtetet e Bashkuara, sipas studimit të botuar të mërkurën në Journal of the American Heart Association.
Është e rëndësishme t’i vëmë të dy grupet e numrave në perspektivë, tha Dr. Andrew Freeman, drejtor i parandalimit kardiovaskular dhe mirëqenies në National Jewish Health në Denver.
“Këto ditë, gjasat për të vdekur nga një atak në zemër janë relativisht të ulëta, krahasuar me vendet ku ka qenë, por gjasat e paaftësisë së konsiderueshme nga ataku në zemër janë ende të larta”, tha Freeman, i cili nuk ishte i përfshirë në studim.
“Mund të zhvilloni pamjaftueshmëri kardiake — ku zemra nuk është në gjendje të pompojë mjaftueshëm gjak për të përmbushur nevojat e trupit dhe ju gjithmonë keni vështirësi në frymëmarrje”, tha ai. “Ose ndoshta jeni duke marrë një numër ilaçesh për tensionin e gjakut, mbajtjen e lëngjeve dhe kolesterolin, ose nuk ndiheni kurrë më mirë.”
“Është një gjë të jesh gjallë, dhe një gjë tjetër të jesh gjallë dhe mirë.”
Rreziqet kardiovaskulare në rritje
Studimi analizoi të dhënat qeveritare mbi vdekjet nga sëmundjet e zemrës midis viteve 1970 dhe 2022. Në vitin 1970, ataket në zemër ishin përgjegjëse për 54% të të gjitha vdekjeve nga problemet e zemrës. Deri në vitin 2022 ky numër kishte rënë në 29%.
Vdekjet nga fibrilacioni atrial dhe aritmitë e tjera, të cilat ndodhin kur impulset elektrike në zemër shkojnë keq dhe shkaktojnë një rrahje të parregullt të zemrës ose “dridhje” në gjoks, ishin të rralla në vitet 1970. Deri në vitin 2022, numri ishte rritur në 450% – rreth 4% e të gjitha vdekjeve nga sëmundjet e zemrës, zbuloi studimi.
Vdekjet nga pamjaftueshmëria kardiake u rritën me 146% gjatë së njëjtës periudhë kohore, ndërsa vdekjet për shkak të presionit të lartë të gjakut të vazhdueshëm u rritën me 106%.
Studimi tha se ndryshimet në faktorët e rrezikut kardiovaskular, po kontribuojnë në rritjen e llojeve të caktuara të sëmundjeve të zemrës. Obeziteti, diabeti i tipit 2, presioni i lartë i gjakut, zgjedhjet e dobëta ushqimore dhe mungesa e aktivitetit fizik janë rritur ndjeshëm gjatë 50 viteve të fundit. Prevalenca e obezitetit u rrit nga 15% në vitin 1970 në 40% në vitin 2022, zbuloi studimi. Diabeti i tipit 2 dhe prediabeti tani prekin pothuajse gjysmën e të gjithë të rriturve në Shtetet e Bashkuara. Presioni i lartë i gjakut u rrit nga 30% në vitin 1978, në gati 50% në vitin 2022.
Një tjetër kontribues i mundshëm është popullata në plakje e brezit Baby Boomer, që tani po arrin një kohë kur ka më shumë të ngjarë të zhvillojë sëmundje të zemrës.
“Të gjithë këta faktorë rreziku kontribuojnë në një barrë të vazhdueshme të sëmundjeve të zemrës, veçanërisht në lidhje me dështimin e zemrës, sëmundjen hipertensive të zemrës dhe aritmitë”, tha autorja kryesore e studimit, Dr. Latha Palaniappan, profesoreshë e mjekësisë kardiovaskulare dhe dekane e asociuar për kërkime në Shkollën e Mjekësisë të Universitetit Stanford.
“Sëmundjet e zemrës nuk janë zhdukur”, tha Palaniappan në një deklaratë. “Fokusi tani duhet të jetë në ndihmën e njerëzve për të pasur zemra të forta dhe të shëndetshme duke parandaluar ngjarjet, dhe parandalimi mund të fillojë që në fëmijëri.”/ CNN.
