Një zbulim i ri nga shkencëtarët ka hedhur dritë mbi mënyrën se si ADN-ja reagon ndaj stresit, duke sfiduar një besim të gjatë se ajo formon nyje të ndërlikuara. Rezultatet tregojnë se molekulat e ADN-së përdredhen në helika natyrore, të quajtura plektonema, kur ndodhen nën tension, dhe jo në nyje siç mendohej më parë, raporton RTS.
Përdredhjet e ADN-së ndikojnë në funksionimin e gjeneve, duke përcaktuar se cilat gjene aktivizohen dhe kur. Studimi i mënyrës se si ADN-ja reagon ndaj stresit mund të ndihmojë shkencëtarët të kuptojnë më mirë organizimin e molekulës dhe rolin e saj në zhvillimin e sëmundjeve.
Shkencëtarët përdorën nanopore – vrima të vogla që lejojnë kalimin e një fije të vetme ADN-je – për të matur ndryshimet në rrymën elektrike gjatë kalimit të molekulës. Ngadalësimet ose rritjet e papritura të sinjalit, më parë interpretuar si nyje, rezultuan të ishin plektonema, helika të krijuara nga përdredhja e ADN-së nën stres.
Udhëheqësi i studimit, Ulrich Kaiser nga Universiteti i Kembrixhit, shpjegoi se nyjet dhe plektonemat duken të ngjashme në sinjale, por lindin nga mekanizma fizikë krejt të ndryshëm. Eksperimentet e tij treguan se sa më i lartë të ishte tensioni në molekulë, aq më të shpeshta ishin plektonemat.
Përveç nanoporeve, studiuesit krijuan thyerje të vogla në ADN për të lehtësuar përdredhjen dhe për të vëzhguar efektet e saj. Rezultatet konfirmuan se stresi torsional është faktor kyç në formimin e helikave.
Ekspertët besojnë se këto përdredhje ndikojnë në proceset jetësore të ADN-së, përfshirë transkriptimin dhe replikimin, duke sugjeruar implikime të rëndësishme edhe për qelizat e gjalla.
Slaven Garaj nga Universiteti Kombëtar i Singaporit theksoi se mënyra se si ADN-ja kalon përmes nanoporeve është “mahnitëse” dhe mund të ofrojë një mënyrë të re për të studiuar supermbështjelljen natyrore të molekulës.
Ky studim, i botuar në Physics Review X, hap perspektiva të reja për të kuptuar strukturën dhe funksionin e ADN-së nën stres, duke sfiduar perceptimet e deritanishme mbi kompleksitetin e saj molekular.
